Uçak Bilgisi Ve Uçuş İlkeleri Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Uçak Bilgisi Ve Uçuş İlkeleri Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Taşıma Arttırıcı Tertibatlar

1. Soru

Yardımcı uçuş kontrol yüzeyleri nelerden oluşmaktadır?

Cevap

Yardımcı uçuş kontrol yüzeyleri ise spoiler, hız freni, slat, slot ve (hücum ve firar  kenarı) flap yüzeylerini içermektedir.


2. Soru

Flap nedir?

Cevap

Flaplar esas olarak kanat açıklığı boyunca aileron ve gövde arasında ve firar kenarında yer alan elemanlardır. Uçaktan beklenen performansa göre tek bir hat hâlinde olabilecekleri gibi iç (inboard) ve dış (outboard) şeklinde iki kısım hâlinde de uçakta bulunabilirler. “İç” olarak kastedilen yerleşim uçak gövdesine yakın yerleşim; “dış” olarak kastedilen yerleşim ise kanat ucuna yakın yerleşimdir.


3. Soru

Düzlem flap uygulaması nasıl çalışır?

Cevap

Düzlem flap uygulamasında yüzey, kanat firar kenarına bir menteşe yapısıyla tutturulmuştur. Flap aşağı yönde saptırılarak kanatın o bölgedeki eğriliği yani hücum açısı değiştirilmektedir. Bu uygulamada flap açıları büyüdükçe flap yüzeyinin sırt kısmından akan hava zerrecikleri de taşıma kuvvetini olumsuz etkileyecek şekilde flap yüzeyinden kopmaya başlar. Diğer bir deyişle düzlem flap kullanımı yüksek  flap açılarında sınır tabaka ayrılması problemini ortaya çıkarır


4. Soru

Periskopik flap olarak da adlandırılabilen fowler flap uygulaması nasıl çalışmaktadır?

Cevap

Periskopik flap olarak da adlandırılabilen fowler flap uygulamasında ise flap yüzeyi
kapalı konumda iken kanat firar kenarı içine gömülü durumdadır. Flap kullanıldığında,
kanat firar kenarından dışarı doğru tıpkı bir periskop gibi açılarak aşağı yönde sapar. Bu
uygulamada hem kanat alanı hem de kanat eğriliği değiştirilmektedir.


5. Soru

Uçak eksenleri etrafındaki hareketler nasıl adlandırılmaktadır?

Cevap

Uçağın, uzunlamasına eksen etrafındaki hareketi (sağa-sola) yatış, yanlamasına eksen  etrafındaki hareketi (burun aşağı – burun yukarı) yunuslama ve dikine eksen etrafındaki  hareketi de (burun sağa – burun sola) sapma olarak adlandırılır.


6. Soru

Uçağın hareketleri, aerodinamik eksen takımı olarak da adlandırılan üç temel eksen etrafında tanımlanmaktadır. Bu eksenler hangileridir?

Cevap

Bu eksenler şunlardır:
• Uzunlamasına eksen (Boyuna eksen)
• Yanlamasına eksen (Enine eksen, Yanal eksen)
• Dikine eksen (Düşey eksen, Normal eksen)
Uzunlamasına eksen uçağın burnundan kuyruğuna doğru uzanmaktadır. Yanlamasına eksen uçağın kanat açıklığı boyunca uzanan ve uzunlamasına eksene dik olan bir eksendir. Dikine eksen ise uzunlamasına ve yanlamasına eksenlerin oluşturduğu düzleme  dik olan, uçağın gövdesinin üst kısmından alt kısmına doğru uzanan eksendir.


7. Soru

İkincil uçuş kontrol yüzeylerinin kullanım amacı nedir?

Cevap

İkincil uçuş kontrol yüzeyleri yapıları, çalışma prensipleri ve görevleri sebebiyle farklı tiplere sahip olsalar da genel olarak “tab” ismini alırlar. İkincil yüzeyler esas olarak, birincil yüzeylerin hareketlerini kimi zaman kolaylaştırmak kimi zaman da sınırlamak amacıyla kullanılan yüzeylerdir. Bazı durumlarda ise uçağın sürekli olarak maruz kaldığı
dengesiz bir durumu talep edilen süre boyunca düzeltmek için kullanılırlar. 


8. Soru

Kruger flap uygulaması nasıl çalışır?

Cevap

Kruger flap uygulamasında, hücum kenarına yerleştirilen flap yüzeyi kapalı konumda iken kanatla bütün hâlinde, kanat alt yüzeyine doğru bulunmaktadır. Kullanıldığında
kanat hücum kenarının alt kısmından bir kapak şeklinde açılarak aşağı doğru sapar


9. Soru

Çoklu yarıklı flaplar nasıl çalışır?

Cevap

Çift-yarıklı ve üç-yarıklı gibi çoklu yarıklı flapta ise yarıklı flap ve fowler flap uygulamaları birleştirilmiştir. Bu tür uygulamalarda, yüzey kullanıldığında birden fazla parçadan oluşan flap elemanları aşağı yönde periskopik olarak açılırken aynı zamanda elemanlar arasında hava geçişi için boşluklar oluşturulur. Böylelikle hem kanat alanı hem de kanat eğriliği değiştirilirken aynı zamanda sınır tabaka kontrolü de sağlanmış olur.


10. Soru

Birincil uçuş kontrol yüzeylerinin görevleri nelerdir?

Cevap

Bu yüzeylerin görevi uçağın üç ana hareket ekseni olan uzunlamasına, yanlamasına ve dikine eksenleri etrafındaki sırasıyla yatış, yunuslama ve sapma hareketlerini kontrol etmektir. Ağırlık merkezine göre moment oluşturma-değiştirme prensibine göre çalışırlar.


11. Soru

Birincil uçuş kontrol yüzeyleri nelerdir?

Cevap

Birincil uçuş kontrol yüzeyleri kanatçık (aileron), irtifa dümeni (elevator), istikamet  dümeni (rudder), hareketli yatay stabilize (trimmable horizontal stabilizer) yüzeylerini  içerir.


12. Soru

Karma uçuş kontrol yüzeyleri nelerdir?

Cevap

Elevon,  Taileron, Ruddervator,  Flaperon


13. Soru

Yardımcı uçuş kontrol yüzeylerinin görevleri nelerdir?

Cevap

Bu yüzeylerin görevi özellikle uçağın kalkış ve iniş  hareketlerinde gerekli hallerde hızı düşürmek, aerodinamik frenleme yapmak, taşıma ve sürükleme kuvvetlerinin değerlerini değiştirmektir.


14. Soru

Flaperon nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Flaperon: Flap ve Aileron yüzeylerinin birleştirilmesi ile oluşan uçuş kontrol yüzeyidir. Kanat üzerine yerleştirilirler. Yüzeyler simetrik olarak sadece aşağı yönde saptırılıp kullanıldıklarında flap, asimetrik olarak aşağı ve yukarı saptırılıp kullanıldıklarında ise aileron olarak görev yaparlar.


15. Soru

Ruddervator nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Ruddervator: Rudder ve Elevator yüzeylerinin birleştirilmesi ile oluşan uçuş kontrol yüzeyidir. Genellikle V-kuyruk yapısına sahip uçaklarda kullanılırlar. Yüzeyler
simetrik kullanıldıklarında elevator, asimetrik kullanıldıklarında ise rudder olarak
görev yaparlar.


16. Soru

Sabit slat/slot uygulamaları seyahat hızlarında sürüklemede artışa sebep olmaktadır. Bu durumu gidermek için ne yapılmalıdır?

Cevap

Sabit slat/slot uygulamaları seyahat hızlarında sürüklemede artışa sebep olmaktadır. Bu durumu gidermek üzere hareketli slat uygulamaları yapılarak düşük hızlarda taşımayı arttırmak üzere açık konuma, seyahat uçuşunda ise sürüklemeyi azaltmak üzere kapalı konuma alınmaları sağlanır.


17. Soru

Taşıma Arttırıcı Tertibatlar ve (CL, ?stall) İlişkisi nasıldır?

Cevap

Flap, slat ve bu yüzeylerle birleştirilen slot uygulamaları eğriliği, hücum açısını ve yüzey alanını değiştirerek, sınır tabaka kontrolü yapılmasına olanak sağlayarak, özellikle düşük hızlarda taşımaya olumlu katkı sağlarlar. Aynı zamanda bu uygulamalar ile tutunma (taşıma) kaybı hücum açısı, yani ?stall değeri, arttırılmaktadır. Böylelikle de stall oluşumu geciktirilmektedir.


18. Soru

Slat nedir?

Cevap

Hücum kenarı uygulamaları olan slat yüzeyleri sabit, hareketli ve/veya yarıklı (slotted) bir yapıya sahip olabilirler. Bu yüzeyler çoğunlukla kalkış hareketinde taşıma kuvvetini arttırmak üzere kullanılırlar. Her iki yarım kanatta bulunan slat yüzeyleri birbirleri ile simetrik olarak çalışırlar. İleri yönde ve/veya aşağı sapma şeklinde hareket ederler.


19. Soru

Elevon nasıl tanımlanır? Görevi nedir?

Cevap

Elevator ve Aileron yüzeylerinin birleşmesi ile oluşan bir uçuş kontrol yüzeyidir. Genellikle delta kanatlı uçaklarda, yani kanat ve yatay kuyruk yüzeyinin tek parça hâlinde, üçgen kanat formunda bulunduğu uçaklarda uygulanır. Yüzeyler simetrik kullanıldıklarında elevator, asimetrik kullanıldıklarında ise aileron olarak görev yaparlar.


20. Soru

Taileron nasıl tanımlanır ve görevi nedir?

Cevap

Elevator ve Aileron yüzeylerinin birleşmesi ile oluşan bir uçuş kontrol yüzeyidir. Elevon yüzeyinden farklı olarak, bu uygulamanın kullanıldığı uçaklarda kanat ve yatay kuyruk yüzeyleri ayrı ayrı bulunmaktadır. Taileron yüzeyleri yatay kuyruk üzerine yerleştirilir. Yüzeyler simetrik kullanıldıklarında elevator, asimetrik kullanıldıklarında ise aileron olarak görev yaparlar


1. Soru

Yardımcı uçuş kontrol yüzeyleri nelerden oluşmaktadır?

Cevap

Yardımcı uçuş kontrol yüzeyleri ise spoiler, hız freni, slat, slot ve (hücum ve firar  kenarı) flap yüzeylerini içermektedir.

2. Soru

Flap nedir?

Cevap

Flaplar esas olarak kanat açıklığı boyunca aileron ve gövde arasında ve firar kenarında yer alan elemanlardır. Uçaktan beklenen performansa göre tek bir hat hâlinde olabilecekleri gibi iç (inboard) ve dış (outboard) şeklinde iki kısım hâlinde de uçakta bulunabilirler. “İç” olarak kastedilen yerleşim uçak gövdesine yakın yerleşim; “dış” olarak kastedilen yerleşim ise kanat ucuna yakın yerleşimdir.

3. Soru

Düzlem flap uygulaması nasıl çalışır?

Cevap

Düzlem flap uygulamasında yüzey, kanat firar kenarına bir menteşe yapısıyla tutturulmuştur. Flap aşağı yönde saptırılarak kanatın o bölgedeki eğriliği yani hücum açısı değiştirilmektedir. Bu uygulamada flap açıları büyüdükçe flap yüzeyinin sırt kısmından akan hava zerrecikleri de taşıma kuvvetini olumsuz etkileyecek şekilde flap yüzeyinden kopmaya başlar. Diğer bir deyişle düzlem flap kullanımı yüksek  flap açılarında sınır tabaka ayrılması problemini ortaya çıkarır

4. Soru

Periskopik flap olarak da adlandırılabilen fowler flap uygulaması nasıl çalışmaktadır?

Cevap

Periskopik flap olarak da adlandırılabilen fowler flap uygulamasında ise flap yüzeyi
kapalı konumda iken kanat firar kenarı içine gömülü durumdadır. Flap kullanıldığında,
kanat firar kenarından dışarı doğru tıpkı bir periskop gibi açılarak aşağı yönde sapar. Bu
uygulamada hem kanat alanı hem de kanat eğriliği değiştirilmektedir.

5. Soru

Uçak eksenleri etrafındaki hareketler nasıl adlandırılmaktadır?

Cevap

Uçağın, uzunlamasına eksen etrafındaki hareketi (sağa-sola) yatış, yanlamasına eksen  etrafındaki hareketi (burun aşağı – burun yukarı) yunuslama ve dikine eksen etrafındaki  hareketi de (burun sağa – burun sola) sapma olarak adlandırılır.

6. Soru

Uçağın hareketleri, aerodinamik eksen takımı olarak da adlandırılan üç temel eksen etrafında tanımlanmaktadır. Bu eksenler hangileridir?

Cevap

Bu eksenler şunlardır:
• Uzunlamasına eksen (Boyuna eksen)
• Yanlamasına eksen (Enine eksen, Yanal eksen)
• Dikine eksen (Düşey eksen, Normal eksen)
Uzunlamasına eksen uçağın burnundan kuyruğuna doğru uzanmaktadır. Yanlamasına eksen uçağın kanat açıklığı boyunca uzanan ve uzunlamasına eksene dik olan bir eksendir. Dikine eksen ise uzunlamasına ve yanlamasına eksenlerin oluşturduğu düzleme  dik olan, uçağın gövdesinin üst kısmından alt kısmına doğru uzanan eksendir.

7. Soru

İkincil uçuş kontrol yüzeylerinin kullanım amacı nedir?

Cevap

İkincil uçuş kontrol yüzeyleri yapıları, çalışma prensipleri ve görevleri sebebiyle farklı tiplere sahip olsalar da genel olarak “tab” ismini alırlar. İkincil yüzeyler esas olarak, birincil yüzeylerin hareketlerini kimi zaman kolaylaştırmak kimi zaman da sınırlamak amacıyla kullanılan yüzeylerdir. Bazı durumlarda ise uçağın sürekli olarak maruz kaldığı
dengesiz bir durumu talep edilen süre boyunca düzeltmek için kullanılırlar. 

8. Soru

Kruger flap uygulaması nasıl çalışır?

Cevap

Kruger flap uygulamasında, hücum kenarına yerleştirilen flap yüzeyi kapalı konumda iken kanatla bütün hâlinde, kanat alt yüzeyine doğru bulunmaktadır. Kullanıldığında
kanat hücum kenarının alt kısmından bir kapak şeklinde açılarak aşağı doğru sapar

9. Soru

Çoklu yarıklı flaplar nasıl çalışır?

Cevap

Çift-yarıklı ve üç-yarıklı gibi çoklu yarıklı flapta ise yarıklı flap ve fowler flap uygulamaları birleştirilmiştir. Bu tür uygulamalarda, yüzey kullanıldığında birden fazla parçadan oluşan flap elemanları aşağı yönde periskopik olarak açılırken aynı zamanda elemanlar arasında hava geçişi için boşluklar oluşturulur. Böylelikle hem kanat alanı hem de kanat eğriliği değiştirilirken aynı zamanda sınır tabaka kontrolü de sağlanmış olur.

10. Soru

Birincil uçuş kontrol yüzeylerinin görevleri nelerdir?

Cevap

Bu yüzeylerin görevi uçağın üç ana hareket ekseni olan uzunlamasına, yanlamasına ve dikine eksenleri etrafındaki sırasıyla yatış, yunuslama ve sapma hareketlerini kontrol etmektir. Ağırlık merkezine göre moment oluşturma-değiştirme prensibine göre çalışırlar.

11. Soru

Birincil uçuş kontrol yüzeyleri nelerdir?

Cevap

Birincil uçuş kontrol yüzeyleri kanatçık (aileron), irtifa dümeni (elevator), istikamet  dümeni (rudder), hareketli yatay stabilize (trimmable horizontal stabilizer) yüzeylerini  içerir.

12. Soru

Karma uçuş kontrol yüzeyleri nelerdir?

Cevap

Elevon,  Taileron, Ruddervator,  Flaperon

13. Soru

Yardımcı uçuş kontrol yüzeylerinin görevleri nelerdir?

Cevap

Bu yüzeylerin görevi özellikle uçağın kalkış ve iniş  hareketlerinde gerekli hallerde hızı düşürmek, aerodinamik frenleme yapmak, taşıma ve sürükleme kuvvetlerinin değerlerini değiştirmektir.

14. Soru

Flaperon nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Flaperon: Flap ve Aileron yüzeylerinin birleştirilmesi ile oluşan uçuş kontrol yüzeyidir. Kanat üzerine yerleştirilirler. Yüzeyler simetrik olarak sadece aşağı yönde saptırılıp kullanıldıklarında flap, asimetrik olarak aşağı ve yukarı saptırılıp kullanıldıklarında ise aileron olarak görev yaparlar.

15. Soru

Ruddervator nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Ruddervator: Rudder ve Elevator yüzeylerinin birleştirilmesi ile oluşan uçuş kontrol yüzeyidir. Genellikle V-kuyruk yapısına sahip uçaklarda kullanılırlar. Yüzeyler
simetrik kullanıldıklarında elevator, asimetrik kullanıldıklarında ise rudder olarak
görev yaparlar.

16. Soru

Sabit slat/slot uygulamaları seyahat hızlarında sürüklemede artışa sebep olmaktadır. Bu durumu gidermek için ne yapılmalıdır?

Cevap

Sabit slat/slot uygulamaları seyahat hızlarında sürüklemede artışa sebep olmaktadır. Bu durumu gidermek üzere hareketli slat uygulamaları yapılarak düşük hızlarda taşımayı arttırmak üzere açık konuma, seyahat uçuşunda ise sürüklemeyi azaltmak üzere kapalı konuma alınmaları sağlanır.

17. Soru

Taşıma Arttırıcı Tertibatlar ve (CL, ?stall) İlişkisi nasıldır?

Cevap

Flap, slat ve bu yüzeylerle birleştirilen slot uygulamaları eğriliği, hücum açısını ve yüzey alanını değiştirerek, sınır tabaka kontrolü yapılmasına olanak sağlayarak, özellikle düşük hızlarda taşımaya olumlu katkı sağlarlar. Aynı zamanda bu uygulamalar ile tutunma (taşıma) kaybı hücum açısı, yani ?stall değeri, arttırılmaktadır. Böylelikle de stall oluşumu geciktirilmektedir.

18. Soru

Slat nedir?

Cevap

Hücum kenarı uygulamaları olan slat yüzeyleri sabit, hareketli ve/veya yarıklı (slotted) bir yapıya sahip olabilirler. Bu yüzeyler çoğunlukla kalkış hareketinde taşıma kuvvetini arttırmak üzere kullanılırlar. Her iki yarım kanatta bulunan slat yüzeyleri birbirleri ile simetrik olarak çalışırlar. İleri yönde ve/veya aşağı sapma şeklinde hareket ederler.

19. Soru

Elevon nasıl tanımlanır? Görevi nedir?

Cevap

Elevator ve Aileron yüzeylerinin birleşmesi ile oluşan bir uçuş kontrol yüzeyidir. Genellikle delta kanatlı uçaklarda, yani kanat ve yatay kuyruk yüzeyinin tek parça hâlinde, üçgen kanat formunda bulunduğu uçaklarda uygulanır. Yüzeyler simetrik kullanıldıklarında elevator, asimetrik kullanıldıklarında ise aileron olarak görev yaparlar.

20. Soru

Taileron nasıl tanımlanır ve görevi nedir?

Cevap

Elevator ve Aileron yüzeylerinin birleşmesi ile oluşan bir uçuş kontrol yüzeyidir. Elevon yüzeyinden farklı olarak, bu uygulamanın kullanıldığı uçaklarda kanat ve yatay kuyruk yüzeyleri ayrı ayrı bulunmaktadır. Taileron yüzeyleri yatay kuyruk üzerine yerleştirilir. Yüzeyler simetrik kullanıldıklarında elevator, asimetrik kullanıldıklarında ise aileron olarak görev yaparlar

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

AÖF Ders Notları ve Açıköğretim Sistemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!