Uçak Bilgisi Ve Uçuş İlkeleri Dersi 3. Ünite Sorularla Öğrenelim

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Uçak Bilgisi Ve Uçuş İlkeleri Dersi 3. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Uçak Elemanları-Kanat Ve Gövde

1. Soru

Kanatların temel/esas görevleri nelerdir?

Cevap

Uçağın havaya kaldırılmasını ve havada
tutunmasını sağlamak.


2. Soru

Kanatların, temel görevleri dışında ne tür işlevleri
vardır?

Cevap

• Kanalara uçuş kontrol yüzeyleri bağlanır
• Kanatlara motorlar bağlanır
• Kanatlara iniş takımları bağlanır
• Kanatlarda yakıt depolanır


3. Soru

Uçağın kullanım amacına göre ne tip kanat biçimleri
vardır?

Cevap

• Öne doğru sivrilmiş kanat
• Trapez kanat
• Delta kanat
• Ok açılı kanat
• Dikdörtgen kesitli kanat
• Arkaya doğru sivrilmiş kanat


4. Soru

Kanat-gövde bağlantı türlerine göre kanatlar nasıl
sınıflandırılır?

Cevap

• Çok Yüzeyli Kanatlar
• Tek Yüzeyli Kanatlar


5. Soru

Taşıma kuvveti ile kanat yüzey alanı arasında nasıl bir
ilişki vardır?

Cevap

Taşıma kuvveti, kanat yüzey alanıyla doğru
orantılıdır.


6. Soru

Havacılığın gelişmeye başladığı senelerde kanat
yapılarında ve kaplamalarda hangi malzemeler
kullanılıyordu?

Cevap

Kanat yapılarında ağaç, kaplamalarda ise bez


8. Soru

Çift ve üç kanatlı uçaklar geliştirmeye neden ihtiyaç
duyulmuştur?

Cevap

Kanat alanının belirli bir değere ulaşabilmesi için
açıklık artırılmak istenilince, ağaç malzemenin
mukavemet sınırına erişildi. O zaman çare olarak
kanatların adedini artırarak üst üste yerleştirilen çift ve üç
kanatlı uçaklar geliştirildi.


9. Soru

Çok yüzeyli kanatların zamanla yerlerini tek yüzeyli
kanatlara bırakması nasıl gelişmiştir?

Cevap

Üst üste yerleştirilen kanatların birbirlerine ve
uçak gövdesine bağlanabilmesi için kullanılan metal
çubuklar ve teller fazla parazit sürükleme oluşturduğundan, daha iyi yapı sistemleri geliştirilince çok
yüzeyli kanatlar yerlerini tek yüzeyli kanatlara bırakmışlardır.


10. Soru

Tek yüzeyli kanat türleri hangileridir?

Cevap

• Parasol (şemsiye) kanat
• Üstten kanat
• Ortadan kanat
• Alttan kanat


11. Soru

Parasol kanat bağlantı şekli nasıldır?

Cevap

Bu uçaklarda, gövdeye bağlantı yapılabilmesi ve
yüklerin karşılanabilmesi için metal çubuklar kullanılır.
Bu çubukların kesitleri, en az aerodinamik sürükleme
yaratacak şekilde (damla biçiminde) yapılır.


12. Soru

Parasol kanatların avantajları nelerdir?

Cevap

• İmalatı kolaydır.
• Pilot ve yolcuların düz uçuşta, aşağı doğru
görüşlerini engelleyen bir yüzey yoktur.
• Güneş altında duran uçaklarda kanadın gölgesi,
kabin içindeki sıcaklığın çok artmasını önler.
• Gövde ile kanat ara kesiti olmadığı için, bu
bölgede hava akımının bozulması ve
sürüklemenin artması söz konusu değildir.


13. Soru

Parasol kanatların dezavantajları nelerdir?

Cevap

• Dönüşlerde, bilhassa iniş sırasında alt kanat (yani
dönüşün içindeki kanat), pilotun yer görüşünü
kısmen kapatır.
• Küçük uçaklarda en büyük yükü pilot ve yolcular
oluşturur. Bu sebeple gövdenin bu kesimindeki
yükleri kanat yapısına aktarabilmek için, gövde
yapı elemanlarının sağlam yani ağır yapılmaları
gerekir.
• Mecburi inişlerde veya herhangi bir kaza sonucu,
uçağın yere çarpması ile meydana gelen enerjinin
bir kısmının kanat tarafından karşılanması
faydalıdır. Bu durum parasol kanatlı uçaklarda
söz konusu değildir.


14. Soru

Üstten kanatlı uçakların avantajları nelerdir?

Cevap

• Gövde yapısının yere yakın olması sağlanarak,
yolcu ve yük indirme bindirme işlemleri
kolaylaştırılır.
• Bu uçaklarda kanat yapısının yerden veya sudan
yüksekte tutulmasıyla, motor ve pervanelerin taş,
toprak ve su serpintilerinden zarar görmeleri
önlenmiş olur.
• Parasol kanat için sayılan diğer pozitif faktörler
üstten kanatlı uçaklar için de geçerlidir.


15. Soru

Üstten kanatlı uçakların dezavantajları nelerdir?

Cevap

• Bu tip uçaklarda kanat yüksekliği çok fazla
olduğu için, kanatlara iniş takımlarını bağlamak
zordur.
• Bakım ve yakıt ikmali sırasında yükseklikten
dolayı bazı zorluklar vardır.
• Parasol kanatlarda olduğu gibi, pilotun görüş
alanının kısıtlanması ile ilgili sıkıntıların ve yere
çarpmada darbenin direk olarak gövde tarafından
karşılanması söz konusudur.


16. Soru

Ortadan kanat tipinin ayırt edici özelliği nedir?

Cevap

Kanadın esas yükleri taşıyan kirişinin uçak
gövdesi içinden geçmesi.


17. Soru

Ortadan kanadın avantajları nelerdir?

Cevap

Ortadan kanatlar, üstten kanatların avantajlarından
bir kısmına sahip olmakla birlikte daha hafif ve
sağlamdırlar.


18. Soru

Ortadan kanalar ne tür uçaklarda kullanılabilir?

Cevap

Kanadın geçtiği gövde bölgesinin başka şekilde
kullanılmadığı uçaklarda. Bu durum, örneğin savaş
uçakları için genellikle geçerliyken, yolcu uçakları için
geçerli değildir.


19. Soru

Uçaklarda en çok kullanılan kanat yerleştirme şekli
hangisidir?

Cevap

Alttan kanat.


20. Soru

Alttan kanatların avantajları nelerdir?

Cevap

• İniş takımlarının kısa ve hafif yapılabilmesi
• Bakımlarda ve yakıt ikmalinde kolaylık
sağlaması
• Yere çarpmada pilot ve yolcuları koruyabilen bir
yüzeye sahip olması
• Gövde yapısının hafifliği
• Kanadın iniş kalkışlarda yere yakın olması sebebi
ile ilave bir taşıma kuvveti sağlaması
• Kanat yolcu kabinini bölmediği için, daha fazla
alan yaratılması


21. Soru

Uçaklarda kanat yapılarının temel görevi nedir?

Cevap

Aerodinamik kuvvetlerden dolayı oluşan eğilme,
kayma ve burulma gerilmelerini karşılamak.


22. Soru

Kanadın yardımcı görevlerinden dolayı, kanat yapısal
elemanlarının mukavemetini etkileyen faktörler
hangileridir?

Cevap

• Yakıt ağırlığı
• Motorların ağırlığı
• İniş takımlarından gelen yükler


23. Soru

Kanat yapısal elemanları hangileridir?

Cevap

• Spar (kanat kirişi)
• Stringer (takviye kiriş)
• Rib (nervür)
• Kanat kaplaması


24. Soru

Spar’ın kanat içindeki yerleşimi nasıldır?

Cevap

Kanat ucundan gövdeye doğru uzanır.


25. Soru

Spar’ın ana/temel görevi nedir?

Cevap

• Uçak ağırlığını taşımak
• Kanada gelen yükleri karşılamak


26. Soru

Sparlar ana/temel görevi dışında hangi amaçlar için
kullanılır?

Cevap

• İki spar arasındaki boşluğa yakıt tankı
yerleştirilmesi
• Aileron, flap gibi uçuş kontrol yüzeylerinin
bağlanması
• İniş takımlarının bağlanması
• Motorların bağlanması


27. Soru

Bir kanatta kaç adet spar bulunur?

Cevap

Kanat profilinin büyüklüğüne bağlı olarak kanada
gelen yükler, tek spar’la taşınabileceği gibi, birden fazla
spar kullanmak da mümkündür.


28. Soru

Monospar ve multispar ne demektir?

Cevap

kanat yapısında tek spar kullanılırsa buna tekli
spar (monospar), birden fazla spar kullanılırsa çoklu spar
(multispar) denmektedir.


29. Soru

Torsion box ne demektir?

Cevap

Bir kanatta birden fazla spar kullanıldığında,
spar’lar tüm gerilmeleri karşılarlar. Bu gerilmelerin içinde
burulma gerilmesi de olduğu için böyle kanat yapıları,
burulma kutusu (torsion box) diye de adlandırılır.


30. Soru

Front spar, main spar ve rear spar ne demektir?

Cevap

Üç spar’lı bir uçakta kanat hücum kenarındaki
spar, ön spar (front spar), kanadın ortasındaki spar, ana
spar (main spar), kanat firar kenarındaki spar ise arka spar
(rear spar) olarak adlandırılır.


31. Soru

Spar kesitleri nasıldır?

Cevap

Kanat yapısında genel olarak I, H, kutu ve
yuvarlak kesitli sparlar kullanılır.


32. Soru

Spar yapısal elemanları ne tür gerilmelere maruz
kalır?

Cevap

Kesme ve eğilme


33. Soru

Spar imalatında ne tür malzemeler kullanılır?

Cevap

genellikle 7075 alüminyum-çinko alaşımı


34. Soru

Stringer’ler ne tür yapısal elemanlardır?

Cevap

Stringer yapısal elemanları, spar’lara paralel
olarak yerleştirilen ve daha hafif yapıdaki kirişlerdir.


35. Soru

Stringer’ler ne tür malzemelerden imal edilir?

Cevap

Spar ile aynı tür malzemeden (7075 alüminyumçinko
alaşımı).


36. Soru

Stringer’lerin ne tür işlevleri vardır?

Cevap

Burulma ve eğilme gibi gerilmeleri karşılarlar ve
yüzey kaplamasına destek olurlar.


37. Soru

Rib (nervür)’lerin özellikleri nelerdir?

Cevap

• Kanada aerodinamik şeklini veren, ömrü boyunca
koruyan ve kanat kaplamasına destek olan
elemandır.
• Spar ve stringer’lere dik yerleştirilirler.
• Yakıt depolamada boş alan oluştururlar.
• Hafiflik açısından delikli olarak imal edilebilirler.


38. Soru

Kanat kaplamasında kullanılan malzemeler nasıl bir
gelişim göstermiştir?

Cevap

Uçakların gün geçtikçe daha hızlı ve daha büyük
yapılmaları, kanada gelen yüklerin daha da büyümesine
neden olmuştur. Bu nedenle eski uçaklardaki bez
kaplamalar, yerlerini önce kontrplaklara, daha sonra ise
ince metal saçlara bırakmıştır.


39. Soru

Metal kaplamaların, kanat yapısını kapatması dışında
ne tür işlevi vardır?

Cevap

Metal kaplamalar, yapının mukavemetine de
katkıda bulunmakta, bazen de bütün yükleri
karşılamaktadır.


40. Soru

Metal kaplamaların ne tür dezavantajı vardır?

Cevap

Metal kaplamalar, yeterince mukavemet verecek
kalınlıkta olmalıdır. Bu da ağırlığın artmasına yol
açmaktadır.


41. Soru

İstenilen mukavemet özelliklerini karşılamakla birlikte
metallerden daha hafif malzemeler var mıdır?

Cevap

 Evet, kompozit malzemeler metallere göre daha
yüksek mukavemet sağlamakla birlikte daha hafiftirler.


42. Soru

Winglet ne demektir?

Cevap

Wnglet, kanat uçlarında bulunan aerodinamik bir
yüzeydir.


43. Soru

Winglet’lerin işlevi nedir?

Cevap

Bu yüzeyler sayesinde, kanat uçlarındaki düzensiz
hava akımlarının yani vorteksin, kanat üst yüzeyine
çıkarak taşıma kaybına ve sürükleme artışına sebep olması
engellenir.


44. Soru

Winglet tür bir fayda sağlar?

Cevap

Yakıt tasarrufu sağlar


45. Soru

Static Discharger nedir?

Cevap

Static Discharger (Statik deşarj püskülleri), uçak
gövdesinde biriken statik elektriği boşaltılmasını sağlayan
elemanlardır.


46. Soru

Uçaklarda neden statik elektrik birikir?

Cevap

Uçak dış yüzeylerinin hava ile sürtünmesi sonucu


47. Soru

Uçak üzerinde biriken statik elektriğin ne gibi
zararları vardır?

Cevap

• Uçak haberleşme sistemini etkiler (bozar).
• Yakıt ikmali sırasında kıvılcımlara sebep olabilir.


48. Soru

Static Discharger’lar nasıldır?

Cevap

 Püskül şeklinde iletken teller


49. Soru

Static Discharger’lar uçağın neresinde bulunur?

Cevap

Kanat ya da kuyruk bölümü firar kenarlarında.


50. Soru

Static Discharger’ların uçağa yıldırım çarpmasını
önleme görevleri var mıdır?

Cevap

Hayır, yoktur.


51. Soru

Uçak gövdesinin başlıca görevi nedir?

Cevap

Paralı ağırlık, yani yolcu ve kargo için boş alan
oluşturmak.


52. Soru

Uçak gövdesinin ikincil görevleri nelerdir?

Cevap

• Kanat bağlanır.
• Kuyruk bağlanır.
• Kokpiti ihtiva eder.
• Motorlar bağlanır.
• İniş takımları bağlanır.
• Yakıt depolar.
• Elektronik teçhizatları ihtiva eder.


53. Soru

Uçak gövdesinin tür özelliklere sahip olması istenir?

Cevap

• Maksimum mukavemet,
• Hafiflik


54. Soru

Gövde bölümleri nasıl adlandırılır?

Cevap

Kokpitin olduğu bölüm ön gövde, kuyruk
konisinin olduğu kısım arka gövde, ortadaki kısım ise
merkez gövde olarak adlandırılır. Bu bölümler dışında,
uçağın büyüklüğüne göre, gövdenin bölümleri de
artabilmektedir. Ayrıca kabin zemini, gövdeyi iki bölüme
ayırır. Bunlar kokpit ve kabinin olduğu ana kısım; kargo
bölümlerinin, iniş takımı yuvalarının ve elektronik
aygıtların bulunduğu alt kısımdır.


55. Soru

Modern yolcu uçaklarında kullanılan gövdeler
nasıldır?

Cevap

Günümüz modern yolcu uçaklarında kullanılan
uçak gövdeleri, çalışan kaplama (stressed skin)
şeklindedir.


56. Soru

Çalışan kaplama (stressed skin) şeklindeki gövdelerin
özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu tip gövde yapılarında, gövde kaplamasının
kalınlığı fazla değildir. Bu yüzden kolayca deformasyona
uğrayabilir. Kaplamanın kalınlığı gövde boyunca farklılık
göstermektedir. Kanat, kuyruk, motor ve iniş takımı gibi
elemanların bağlantılarının yapıldığı bölgelere daha fazla yük geleceği için, oralarda kaplama kalınlığı daha fazladır.
Ayrıca kapı, pencere ya da iniş takımı kapakları gibi
bölümlerde gövde yapısal elemanları kesintiye
uğrayacağından, o bölgeler özel yöntemlerle güçlendirilir.


57. Soru

Uçaklarda kullanılan gövde yapı tipleri hangileridir?

Cevap

• Kafes-Kiriş (Truss, Framework) Gövde Yapısı
• Monokok (Monocoque) Gövde Yapısı
• Yarı-Monokok (Semi-Monocoque) Gövde Yapısı


58. Soru

Kafes-Kiriş gövde yapısı nasıldır?

Cevap

Bu yapının iskeleti, birbirine kaynaklanmış
çubuklardan oluşur. Bu çubuklar bağlantı uçlarına gelen
kuvvetleri taşırlar.


59. Soru

Kafes-Kiriş gövde yapısında ne tür malzeme ve
profiller kullanılır?

Cevap

En çok kullanılan malzeme, çelikler olup kesitleri
çoğu zaman boru şeklindedir. Bazı uçak üreticileri boru
yerine köşebent veya benzeri profiller de kullanmaktadır.
Kendi uçağını kendisi yapan meraklılar için, hazır satılan
uçak yapı malzemeleri arasında, alüminyum alaşımı
köşebent ve profilden yapılmış uçak gövdeleri yaygınlıkla
kullanılmaktadır.


60. Soru

Boru şeklindeki kafes elemanlarının özellikleri
nelerdir?

Cevap

Bu tür kafes elemanları, genellikle dairesel
olmaktadır. Bu elemanlar, uçak fabrikasında bir gövde
kalıbı içerisinde kaynakla birleştirilirler ve bu yapı
bittikten sonra dışları bez, cam elyaflı plastik veya hafif
bir alaşımlı saçla kaplanır.
Bu tür yapılarda kesme, eğilme ve burulma gerilmelerinin,
yalnızca kafes-kiriş yapı tarafından karşılandığı kabul
edilir. Yani kaplamanın rolü, yalnızca gövdenin
aerodinamik şeklini vermekten ibarettir.
Kafes-kiriş gövde yapısının sağlamlığını sağlamak için
diyagonal çubuklara ilaveten, birleşim köşelerinde takviye
plakalarına, teçhizatı gövde yapısına bağlama yerlerinde
de özel parçalara ihtiyaç vardır.


61. Soru

Monokok gövde yapısının özellikleri nelerdir?

Cevap

Monokok gövde yapısında, gövdeye şekil vermek
için frame (takviye çemberi) ve bulkhead (bölme) yapısal
elemanları kullanılır. Temel gerilmeleri karşılayan hiçbir
destek elemanına sahip olmadığı için, asıl yükü kaplama
karşılar. Bu nedenle kaplama kalınlığı fazla olmalıdır. Bu
da hem ağırlığın hem de yakıt sarfiyatının artmasına sebep
olacaktır.


62. Soru

Günümüz yolcu uçaklarında en çok kullanılan gövde
yapısı hangisidir?

Cevap

Yarı monokok gövde yapısı.


63. Soru

Yarı monokok gövde yapısının özellikleri nelerdir?

Cevap

Monokok yapının eksiklikleri göz önüne alınarak
geliştirilen bu yapıda, frame ve bulkhead yapısal elemanlarının yanı sıra, gövde boyunca uzanan
longeron’lar (gövde kirişleri) ve stringer’ler (takviye
kirişler) gibi birçok eleman kullanılır. Bu elemanlar
sayesinde gövdeye aerodinamik seklini vermek kolaylaşır.
Ayrıca bu yapısal elemanlar, yapıya rijitlik ve mukavemet
kazandırırlar. Yarı-monokok gövde yapısında kullanılan
destekleyici elemanlar sayesinde, gövde kaplaması daha
ince yapılır. Böylelikle hafiflik yanında, yakıt sarfiyatında
da azalma sağlanır


64. Soru

Uçak gövdesinde kullanılan yapısal elemanlar
hangileridir?

Cevap

• Frame (takviye çemberi)
• Longeron (gövde kirişi)
• Stringer (takviye kiriş)
• Bulkhead (bölme)


65. Soru

Frame nedir?

Cevap

Gövdede burundan kuyruğa doğru yerleştirilerek,
gövdeye şeklini veren çemberdir.


66. Soru

Stringer nedir?

Cevap

Kanatta olduğu gibi, gövde kaplamasının iç
tarafına yerleştirilerek kaplamayı eğilme ve burulma
gerilmelerine karşı koruyan elemanlardır.


67. Soru

Bulkhead nedir ne işe yarar?

Cevap

Bulkhead, mukavemet ve basınç bölmesi olarak
ikiye ayrılır. Mukavemet bölmesi, gövde kokpit birleşim
yeri, kanat bağlantısının yapıldığı bölgeler gibi gövdenin
yüksek yük gelen kritik bölgelerine yerleştirilen, şekil
olarak frame yapısal elemanlarına benzeyen ancak
frame’lerden çok daha yüksek mukavemete sahip yapı
elemanlarıdır. Basınç bölmesi ise, uçakta basınçlı
bölgeyle basınçsız bölgeyi birbirinden ayıran çok yüksek
mukavemete sahip yapı elemanlarıdır. Örneğin, gövdede
radom ve kuyruk kısmı basınçlandırılmadığı için, kabinle
bu bölgeleri birbirinden ayırmak için basınç bölmesi
kullanılır. Ayrıca uçakta basınçlandırılmayan kargo
bölümleri ile kabini birbirinden ayırmak için de yine bu
yapısal elemanlar kullanılabilir.


68. Soru

Radom nedir?

Cevap

Radom, uçağın burun kısmında bulunan yapısal
elemandır


69. Soru

Radom’un işlevleri nelerdir?

Cevap

• Aerodinamik düzgünlük sağlamak,
• Radar antenlerini dış etkilere karşı korumak.


70. Soru

Radom yapısal elemanı hangi yapıdadır?

Cevap

Genellikle kompozit.


71. Soru

Uçağın kuyruk bölümü hangi elemanlardan oluşur?

Cevap

Kuyruk konisi ve kuyruk takımı


72. Soru

Kuyruk konisinin işlevleri nelerdir?

Cevap

Gövdenin arka kısmını kapatmak ve gövdeye
aerodinamik şekil vermek.


73. Soru

Kuyruk konisi nasıl bir yapıya sahiptir?

Cevap

Kuyruk konisi, gövde ile aynı yapısal
elemanlardan yapılmıştır. Bunlar hatırlanacağı gibi
longeron, frame, stringer, bulkhead ve kaplama idi. Ancak
bunlara daha az yük geldiğinden, daha hafiftirler.


74. Soru

Uçakta ne tür kapılar bulunur?

Cevap

• Kabin kapıları
• Kargo bölümü kapıları
• İniş takımı kapıları (kapakları)
• Çeşitli bölümlere ulaşmak için kullanılan ve giriş
panelleri de denen kapılar


75. Soru

Pilot, uçak kapılarının açık ya da kapalı olduklarını
nereden anlar?

Cevap

Kapının durumunu pilota bildirmek için, kapılarda
güvenlik sensörleri bulunur. Sensörler sayesinde pilot,
kapının açık ya da kapalı olduğunu gösterge panelinden
görebilir.


76. Soru

Uçak kapılarının sızdırmazlığı nasıl sağlanır?

Cevap

Basınçlandırılan uçaklarda, kapıların sızdırmazlığı
da çok önemlidir. Genellikle kullanılan sızdırmazlık
elemanı silikon kauçuktur. Kapı kapandığı zaman bu
eleman, kapının etrafını sararak sızdırmazlık sağlar.
Genellikle bu sızdırmazlık elemanlarının üzerinde küçük
delikler vardır. Kabin basıncı arttıkça hava bu deliklere
dolarak kauçuğu şişirir. Böylelikle daha etkili bir
sızdırmazlık sağlanmış olur.


77. Soru

Uçaklarda kapı tipleri hep aynı mıdır?

Cevap

Uçaklarda iki tip kapı vardır:
• Tapa Tip Kapılar
• Tapa Olmayan Tip Kapılar


78. Soru

Tapa tip kapıların özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu tip kapılar, gövde içinde sabitlenen kapılardır.
Bu tip kapıların kenarlarında, gövdedeki stringer’lerin
hizasında olacak şekilde yerleştirilmiş, adjustable stop
dediğimiz yapısal elemanlar vardır. Kapı kapandığı zaman
bu elemanlarla stringer’lerin ucu birbirini kavrar ve tapa
görevi görürler.


79. Soru

Tapa tip kapıların avantajları nelerdir?

Cevap

Tapa tip kapıların en büyük avantajı, toplam
yükün tüm kapı kasasına eşit olarak dağıtılmasıdır. Ayrıca
kabin basınçlandırıldığı zaman kapının daha da sağlam bir
şekilde kapanmasıdır.


80. Soru

Tapa olmayan tip kapıların özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu kapılar genellikle kargo kapılarında tercih
edilmektedir. Bir menteşe sistemine ve kilitleme
mekanizmasına sahiptir. Tüm yüklere karşı, bu elemanlar
direnç gösterirler. Kapıda bulunan her bir kilitleme mekanizması, gövdede bulunan bir frame yapısal
elemanına denk gelir. Böylelikle yapıda bir rijitlik de elde
edilmiş olunur.


81. Soru

Uçak camlarında hangi özellikler aranır?

Cevap

• İyi bir görünürlük sağlaması
• Dış etkenlere karsı dayanıklı olması.


82. Soru

Kokpit camları için en tehlikeli dış etken nedir?

Cevap

Kuş çarpmaları.


83. Soru

Uçaklarda bulunan camların tümü aynı mıdır?

Cevap

Uçaklarda camlar aşağıdaki gibi gruplanır:
• Kokpit camları
• Yolcu kabin camları


84. Soru

Kokpit camlarının özellikleri nelerdir?

Cevap

Kokpit camları, şokları absorbe edebilen çeşitli
ara tabakalarla güçlendirilmiş bir yapıya sahiptir.
Böylelikle iç basınç ve dış etkenlere karsı oldukça
dayanıklı bir yapı elde edilmiş olunur. Ayrıca bu camların,
buzlanmaya ve buharlaşmaya karşı ısıtma sistemleri vardır
ve sızdırmazlık özellikleri bulunmaktadır. Basınç
sızdırmazlığı kauçuk ile sağlanır. Camlar, gövde yapı
elemanı olan frame’lere bağlanırlar.


85. Soru

Kokpit camları açılabilir mi?

Cevap

Evet, kokpit camlarından iki tanesi, kayarak
açılabilen tipteki camlardır. Bu camlar acil durumlarda,
pilotların yere halat sarkıtarak tahliyesi amacıyla
kullanılır.


86. Soru

Yolcu kabin camlarının özellikleri nelerdir?

Cevap

Yolcu kabini camlarının yapısı, kokpit
camlarından farklıdır. Bu camlara çok fazla yük gelmediği
için, daha hafif yapıdadırlar. Sayıları uçaktan uçağa
değişmekle beraber, yolcu kabininde çok sayıda
bulunurlar.


87. Soru

Yolcu kabin camlarının yapısı nasıldır?

Cevap

 Yolcu kabini camları, aralarında boşluk bulunan
iki özel plastik panelden oluşur. Eğer dıştaki cam hasar
görürse içteki cam basınçları karşılar. İki cam arasındaki
basınç, kabin basıncına eşittir. Bunu, iç taraftaki cam
üzerinde bulunan küçük delik (vent hole) sağlar. Basınç
sızdırmazlığı kauçuk ile sağlanır. Bu camlar, gövde yapı
elemanı olan frame’lere bağlanırlar. Bu iki cam dışında,
kabin içinde üçüncü bir cam daha vardır. Ancak bu cam
yükleri karşılamak amacıyla değil, dekoratif amaçla
kullanılır.


88. Soru

Uçak kanadının temel görevleri nelerdir?

Cevap

Ana görevi taşıma kuvveti meydana getirmek olan kanatların diğer görevleri şu şekildedir: • Kanada uçuş kontrol yüzeyleri bağlanır. • Kanada motorlar bağlanır. • Kanada iniş takımları bağlanır. • Kanatta yakıt depolanır.


89. Soru

Temel uçak kanatı biçimleri nelerdir?

Cevap

Uçağın kullanım amacına göre kanat biçimi farklılık gösterir. Bu kanat biçimlerinden bazıları şu şekildedir: • Öne doğru sivrilmiş kanat • Trapez kanat • Delta kanat • Ok açılı kanat • Dikdörtgen kesitli kanat • Arkaya doğru sivrilmiş kanat


90. Soru

Çok yüzeyli kanatların kullanımın bitmesine sebep olan neden nedir?

Cevap

Üst üste yerleştirilen çift ve üç kanatlı uçaklar geliştirildi ve bu uçaklar 1910-1930 yılları arasında en çok kullanılan tipleri oluşturdu. Üst üste yerleştirilen kanatların birbirlerine ve uçak gövdesine bağlanabilmesi için kullanılan metal çubuklar ve teller fazla parazit sürükleme oluşturduğundan, daha iyi yapı sistemleri geliştirilince çok yüzeyli kanatlar tarihe karışarak, yerlerini tek yüzeyli kanatlara bırakmışlardır.


91. Soru

Tek yüzeyli kanat çeşitleri nelerdir?

Cevap

Tek yüzeyli kanatlar dörde ayrılmaktadır. Bunlar şu şekildedir: • Parasol (şemsiye) kanat • Üstten kanat • Ortadan kanat • Alttan kanat


92. Soru

Parasol kanatların avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Cevap

Bu tip kanatların avantajları şu şekildedir: • Bu tip kanatların imalatı kolaydır. • Pilot ve yolcuların düz uçuşta, aşağı doğru görüşlerini engelleyen bir yüzey yoktur. • Güneş altında duran uçaklarda kanadın gölgesi, kabin içindeki sıcaklığın çok artmasını önler. • Gövde ile kanat ara kesiti olmadığı için, bu bölgede hava akımının bozulması ve sürüklemenin artması söz konusu değildir. Dezavantajları ise aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Dönüşlerde, bilhassa iniş sırasında alt kanat (yani dönüşün içindeki kanat), pilotun yer görüşünü kısmen kapatır. • Küçük uçaklarda en büyük yükü pilot ve yolcular oluşturur. Bu sebeple gövdenin bu kesimindeki yükleri kanat yapısına aktarabilmek için, gövde yapı elemanlarının sağlam yani ağır yapılmaları gerekir. • Mecburi inişlerde veya herhangi bir kaza sonucu, uçağın yere çarpması ile meydana gelen enerjinin bir kısmının kanat tarafından karşılanması faydalıdır. Bu durum parasol kanatlı uçaklarda söz konusu değildir.


93. Soru

Ortadan kanatın avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Cevap

Ortadan kanat: Birçok savaş uçağında eskiden beri uygulanmakta olan bu kanat yerleştirme şekli, kanat yapısının hafif ve sağlam olması ve üstten kanatların pozitif etkilerinin bir kısmından faydalanabilmek için kullanılmaktadır. Yapı sağlamlığı, kanat yapısını etkileyen gerilmelerin, genellikle en yüksek olduğu gövde bağlantısı kısmında, gövde yapısının maksimum kesitte (en geniş) olması ile sağlanır. Şayet gövde yapısının bu bölümünden başka şekilde faydalanmak söz konusu olmazsa (Savaş uçakları için bu durum genellikle geçerlidir.) o zaman kanadın esas yükleri taşıyan kirişi, uçak gövdesinin içinden geçecek şekilde sürekli yapılır. Ancak bu durum yolcu uçakları için geçerli değildir. Çünkü kanadın gövde içerisinden geçmesi demek, yolcu kabininin bölünmesi demektir.


95. Soru

Kanat yapısını etkileyen temel faktörler nelerdir?

Cevap

Kanat elemanlarının mukavemetini etkileyen başlıca faktörler şu şekildedir: • Yakıt ağırlığı • Motorların ağırlığı • İniş takımlarından gelen yükler


96. Soru

Kanat yapısında kullanılan yapı elemanları nelerdir?

Cevap

Kanat yapısında kullanılan yapı elemanları şu şekildedir: 1. Spar (kanat kirişi) 2. Stringer (takviye kiriş) 3. Rib (nervür) 4. Kanat kaplaması


97. Soru

Kanat yapı parçalarından spar ne işe yarar?

Cevap

Kanat ucundan gövdeye doğru yerleştirilen spar, kanada gelen yükleri karşılayan ve uçağın ağırlığını taşıyan ana mukavemet elemanıdır. Bu ana görevinin dışındaki diğer görevleri ise şu şekildedir: • İki spar arasındaki boşluğa yakıt tankı yerleştirilmesi • Aileron, flap gibi uçuş kontrol yüzeylerinin bağlanması • İniş takımlarının bağlanması • Motorların bağlanması


98. Soru

Kanat yapı parçalarından stringer nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Stringer yapısal elemanları, spar’lara paralel olarak yerleştirilen ve daha hafif yapıdaki kirişlerdir. Stringer yapısal elemanı sparile aynı malzemeden yapılır. Burulma ve eğilme gibi gerilmeleri karşılarlar ve yüzey kaplamasına destek olurlar. Kaplamanın iç tarafına sıklıkla yerleştirilirler.


99. Soru

Kanat yapı parçalarından rib nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Rib, kanada aerodinamik şeklini veren, ömrü boyunca koruyan ve kanat kaplamasına destek olan elemandır. Rib’ler spar ve stringer’lere dik yerleştirilirler. Yakıt depolamada boş alan oluştururlar. Bazı uçak kanatlarında rib’ler hafiflik açısından delikli olarak imal edilebilirler.


100. Soru

Winglet nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Winglet, kanat uçlarında bulunan ve sürükleme kuvvetini düşürmeye yarayan aerodinamik bir yüzeydir. Bu yüzeyler sayesinde, kanat uçlarındaki düzensiz hava akımlarının yani vorteksin, kanat üst yüzeyine çıkarak taşıma kaybına sebep olması engellenir. Bu yüzeyler sayesinde yakıt tasarrufu sağlanır.


101. Soru

Static Discharger (Statik deşarj püskülleri) nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Static Discharger (Statik deşarj püskülleri), kanatta biriken statik elektriği boşaltırlar. Çünkü hava sürtünmesinin etkisiyle biriken bu elektrik, parazit yaratarak uçaktaki haberleşme sistemini etkiler. Ayrıca yakıt ikmali sırasında kıvılcımlara sebep olarak yangına sebep olabilirler. Kanat ya da kuyruk bölümü firar kenarlarına bağlanırlar. Bu elemanların yıldırım çarpmasını önlemek gibi bir görevi yoktur. Ancak uçağa yıldırım çarptığı zaman yanmaları, uçağı yıldırım çarpmasına karşı korudukları şeklinde algılanmaktadır.


102. Soru

Gövdenin görevleri nelerdir?

Cevap

Gövdenin başlıca görevi paralı ağırlık, yani yolcu ve kargo için boş alan oluşturmaktır. Ancak bunun yanında aşağıdaki görevleri de bulunmaktadır: • Kanat bağlanır. • Kuyruk bağlanır. • Kokpiti ihtiva eder. • Motorlar bağlanır. • İniş takımları bağlanır. • Yakıt depolar. • Elektronik teçhizatları ihtiva eder.


103. Soru

En temel uçak gövde tipleri nelerdir?

Cevap

Uçakların imalatında kullanılan üç tip gövde yapısı vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir: • Kafes-Kiriş (Truss, Framework) Gövde Yapısı • Monokok (Monocoque) Gövde Yapısı • Yarı-Monokok (Semi-Monocoque) Gövde Yapısı


104. Soru

Monokok gövde yapısının özellikleri nelerdir?

Cevap

Monokok gövde yapısında, gövdeye şekil vermek için frame (takviye çemberi) ve bulkhead (bölme) yapısal elemanları kullanılır. Temel gerilmeleri karşılayan hiçbir destek elemanına sahip olmadığı için, asıl yükü kaplama karşılar. Bu nedenle kaplama kalınlığı fazla olmalıdır. Bu da hem ağırlığın hem de yakıt sarfiyatının artmasına sebep olacaktır.


105. Soru

Uçak gövdesinin yapımında kullanılan yapısal elemanlar nelerdir?

Cevap

Uçak gövdesinde kullanılan bu elemanlar şunlardır: • Frame (takviye çemberi) • Longeron (gövde kirişi) • Stringer (takviye kiriş) • Bulkhead (bölme)


106. Soru

Radom nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Radom, uçağın burun kısmında bulunan yapısal elemandır. Radom’un iki amacı vardır. Bunlar şu şekildedir: • Aerodinamik düzgünlük sağlamak • Radar antenlerini dış etkilere karşı korumak Radom yapısal elemanı genellikle kompozit yapıdadır. Radom’un arka kısmında, ön basınç bölmesi bulunmaktadır.


107. Soru

Uçak kapılarının temel özellikleri nelerdir?

Cevap

İniş takımı kapakları ve giriş panelleri dediğimiz kapıları ayrı tutarsak, kapılarla ilgili en önemli özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz: • Kapılar, içerden ya da dışarıdan kolaylıkla açılıp kapanabilmelidir. • Kullanımı kolay olmalıdır. • Kokpitte ve kapının yakınında, açık ya da kapalı olduğunu bize bildiren gösterge panelleri bulunmalıdır. • Kapılar kapalıyken, gövdenin sahip olması gereken toplam mukavemetinde bir azalma olmamalıdır.


108. Soru

Tapa tipi kapı nedir?

Cevap

Bu tip kapılar, gövde içinde sabitlenen kapılardır. Bu tip kapıların kenarlarında, gövdedeki stringer’lerin hizasında olacak şekilde yerleştirilmiş, adjustable stop dediğimiz yapısal elemanlar vardır. Kapı kapandığı zaman bu elemanlarla stringer’lerin ucu birbirini kavrar ve tapa görevi görürler. Tapa tip kapıların en büyük avantajı, toplam yükün tüm kapı kasasına eşit olarak dağıtılmasıdır. Ayrıca kabin basınçlandırıldığı zaman kapının daha da sağlam bir şekilde kapanmasıdır.


109. Soru

Yolcu kabini camlarının özellikleri nelerdir?

Cevap

Yolcu kabini camlarının yapısı, kokpit camlarından farklıdır. Bu camlara çok fazla yük gelmediği için, daha hafif yapıdadırlar. Sayıları uçaktan uçağa değişmekle beraber, yolcu kabininde çok sayıda bulunurlar. Yolcu kabini camları, aralarında boşluk bulunan iki özel plastik panelden oluşur. Eğer dıştaki cam hasar görürse içteki cam basınçları karşılar. İki cam arasındaki basınç, kabin basıncına eşittir. Bunu, iç taraftaki cam üzerinde bulunan küçük delik (vent hole) sağlar. Basınç sızdırmazlığı kauçuk ile sağlanır. Bu camlar, gövde yapı elemanı olan frame’lere bağlanırlar. Bu iki cam dışında, kabin içinde üçüncü bir cam daha vardır. Ancak bu cam yükleri karşılamak amacıyla değil, dekoratif amaçla kullanılır.


1. Soru

Kanatların temel/esas görevleri nelerdir?

Cevap

Uçağın havaya kaldırılmasını ve havada
tutunmasını sağlamak.

2. Soru

Kanatların, temel görevleri dışında ne tür işlevleri
vardır?

Cevap

• Kanalara uçuş kontrol yüzeyleri bağlanır
• Kanatlara motorlar bağlanır
• Kanatlara iniş takımları bağlanır
• Kanatlarda yakıt depolanır

3. Soru

Uçağın kullanım amacına göre ne tip kanat biçimleri
vardır?

Cevap

• Öne doğru sivrilmiş kanat
• Trapez kanat
• Delta kanat
• Ok açılı kanat
• Dikdörtgen kesitli kanat
• Arkaya doğru sivrilmiş kanat

4. Soru

Kanat-gövde bağlantı türlerine göre kanatlar nasıl
sınıflandırılır?

Cevap

• Çok Yüzeyli Kanatlar
• Tek Yüzeyli Kanatlar

5. Soru

Taşıma kuvveti ile kanat yüzey alanı arasında nasıl bir
ilişki vardır?

Cevap

Taşıma kuvveti, kanat yüzey alanıyla doğru
orantılıdır.

6. Soru

Havacılığın gelişmeye başladığı senelerde kanat
yapılarında ve kaplamalarda hangi malzemeler
kullanılıyordu?

Cevap

Kanat yapılarında ağaç, kaplamalarda ise bez

8. Soru

Çift ve üç kanatlı uçaklar geliştirmeye neden ihtiyaç
duyulmuştur?

Cevap

Kanat alanının belirli bir değere ulaşabilmesi için
açıklık artırılmak istenilince, ağaç malzemenin
mukavemet sınırına erişildi. O zaman çare olarak
kanatların adedini artırarak üst üste yerleştirilen çift ve üç
kanatlı uçaklar geliştirildi.

9. Soru

Çok yüzeyli kanatların zamanla yerlerini tek yüzeyli
kanatlara bırakması nasıl gelişmiştir?

Cevap

Üst üste yerleştirilen kanatların birbirlerine ve
uçak gövdesine bağlanabilmesi için kullanılan metal
çubuklar ve teller fazla parazit sürükleme oluşturduğundan, daha iyi yapı sistemleri geliştirilince çok
yüzeyli kanatlar yerlerini tek yüzeyli kanatlara bırakmışlardır.

10. Soru

Tek yüzeyli kanat türleri hangileridir?

Cevap

• Parasol (şemsiye) kanat
• Üstten kanat
• Ortadan kanat
• Alttan kanat

11. Soru

Parasol kanat bağlantı şekli nasıldır?

Cevap

Bu uçaklarda, gövdeye bağlantı yapılabilmesi ve
yüklerin karşılanabilmesi için metal çubuklar kullanılır.
Bu çubukların kesitleri, en az aerodinamik sürükleme
yaratacak şekilde (damla biçiminde) yapılır.

12. Soru

Parasol kanatların avantajları nelerdir?

Cevap

• İmalatı kolaydır.
• Pilot ve yolcuların düz uçuşta, aşağı doğru
görüşlerini engelleyen bir yüzey yoktur.
• Güneş altında duran uçaklarda kanadın gölgesi,
kabin içindeki sıcaklığın çok artmasını önler.
• Gövde ile kanat ara kesiti olmadığı için, bu
bölgede hava akımının bozulması ve
sürüklemenin artması söz konusu değildir.

13. Soru

Parasol kanatların dezavantajları nelerdir?

Cevap

• Dönüşlerde, bilhassa iniş sırasında alt kanat (yani
dönüşün içindeki kanat), pilotun yer görüşünü
kısmen kapatır.
• Küçük uçaklarda en büyük yükü pilot ve yolcular
oluşturur. Bu sebeple gövdenin bu kesimindeki
yükleri kanat yapısına aktarabilmek için, gövde
yapı elemanlarının sağlam yani ağır yapılmaları
gerekir.
• Mecburi inişlerde veya herhangi bir kaza sonucu,
uçağın yere çarpması ile meydana gelen enerjinin
bir kısmının kanat tarafından karşılanması
faydalıdır. Bu durum parasol kanatlı uçaklarda
söz konusu değildir.

14. Soru

Üstten kanatlı uçakların avantajları nelerdir?

Cevap

• Gövde yapısının yere yakın olması sağlanarak,
yolcu ve yük indirme bindirme işlemleri
kolaylaştırılır.
• Bu uçaklarda kanat yapısının yerden veya sudan
yüksekte tutulmasıyla, motor ve pervanelerin taş,
toprak ve su serpintilerinden zarar görmeleri
önlenmiş olur.
• Parasol kanat için sayılan diğer pozitif faktörler
üstten kanatlı uçaklar için de geçerlidir.

15. Soru

Üstten kanatlı uçakların dezavantajları nelerdir?

Cevap

• Bu tip uçaklarda kanat yüksekliği çok fazla
olduğu için, kanatlara iniş takımlarını bağlamak
zordur.
• Bakım ve yakıt ikmali sırasında yükseklikten
dolayı bazı zorluklar vardır.
• Parasol kanatlarda olduğu gibi, pilotun görüş
alanının kısıtlanması ile ilgili sıkıntıların ve yere
çarpmada darbenin direk olarak gövde tarafından
karşılanması söz konusudur.

16. Soru

Ortadan kanat tipinin ayırt edici özelliği nedir?

Cevap

Kanadın esas yükleri taşıyan kirişinin uçak
gövdesi içinden geçmesi.

17. Soru

Ortadan kanadın avantajları nelerdir?

Cevap

Ortadan kanatlar, üstten kanatların avantajlarından
bir kısmına sahip olmakla birlikte daha hafif ve
sağlamdırlar.

18. Soru

Ortadan kanalar ne tür uçaklarda kullanılabilir?

Cevap

Kanadın geçtiği gövde bölgesinin başka şekilde
kullanılmadığı uçaklarda. Bu durum, örneğin savaş
uçakları için genellikle geçerliyken, yolcu uçakları için
geçerli değildir.

19. Soru

Uçaklarda en çok kullanılan kanat yerleştirme şekli
hangisidir?

Cevap

Alttan kanat.

20. Soru

Alttan kanatların avantajları nelerdir?

Cevap

• İniş takımlarının kısa ve hafif yapılabilmesi
• Bakımlarda ve yakıt ikmalinde kolaylık
sağlaması
• Yere çarpmada pilot ve yolcuları koruyabilen bir
yüzeye sahip olması
• Gövde yapısının hafifliği
• Kanadın iniş kalkışlarda yere yakın olması sebebi
ile ilave bir taşıma kuvveti sağlaması
• Kanat yolcu kabinini bölmediği için, daha fazla
alan yaratılması

21. Soru

Uçaklarda kanat yapılarının temel görevi nedir?

Cevap

Aerodinamik kuvvetlerden dolayı oluşan eğilme,
kayma ve burulma gerilmelerini karşılamak.

22. Soru

Kanadın yardımcı görevlerinden dolayı, kanat yapısal
elemanlarının mukavemetini etkileyen faktörler
hangileridir?

Cevap

• Yakıt ağırlığı
• Motorların ağırlığı
• İniş takımlarından gelen yükler

23. Soru

Kanat yapısal elemanları hangileridir?

Cevap

• Spar (kanat kirişi)
• Stringer (takviye kiriş)
• Rib (nervür)
• Kanat kaplaması

24. Soru

Spar’ın kanat içindeki yerleşimi nasıldır?

Cevap

Kanat ucundan gövdeye doğru uzanır.

25. Soru

Spar’ın ana/temel görevi nedir?

Cevap

• Uçak ağırlığını taşımak
• Kanada gelen yükleri karşılamak

26. Soru

Sparlar ana/temel görevi dışında hangi amaçlar için
kullanılır?

Cevap

• İki spar arasındaki boşluğa yakıt tankı
yerleştirilmesi
• Aileron, flap gibi uçuş kontrol yüzeylerinin
bağlanması
• İniş takımlarının bağlanması
• Motorların bağlanması

27. Soru

Bir kanatta kaç adet spar bulunur?

Cevap

Kanat profilinin büyüklüğüne bağlı olarak kanada
gelen yükler, tek spar’la taşınabileceği gibi, birden fazla
spar kullanmak da mümkündür.

28. Soru

Monospar ve multispar ne demektir?

Cevap

kanat yapısında tek spar kullanılırsa buna tekli
spar (monospar), birden fazla spar kullanılırsa çoklu spar
(multispar) denmektedir.

29. Soru

Torsion box ne demektir?

Cevap

Bir kanatta birden fazla spar kullanıldığında,
spar’lar tüm gerilmeleri karşılarlar. Bu gerilmelerin içinde
burulma gerilmesi de olduğu için böyle kanat yapıları,
burulma kutusu (torsion box) diye de adlandırılır.

30. Soru

Front spar, main spar ve rear spar ne demektir?

Cevap

Üç spar’lı bir uçakta kanat hücum kenarındaki
spar, ön spar (front spar), kanadın ortasındaki spar, ana
spar (main spar), kanat firar kenarındaki spar ise arka spar
(rear spar) olarak adlandırılır.

31. Soru

Spar kesitleri nasıldır?

Cevap

Kanat yapısında genel olarak I, H, kutu ve
yuvarlak kesitli sparlar kullanılır.

32. Soru

Spar yapısal elemanları ne tür gerilmelere maruz
kalır?

Cevap

Kesme ve eğilme

33. Soru

Spar imalatında ne tür malzemeler kullanılır?

Cevap

genellikle 7075 alüminyum-çinko alaşımı

34. Soru

Stringer’ler ne tür yapısal elemanlardır?

Cevap

Stringer yapısal elemanları, spar’lara paralel
olarak yerleştirilen ve daha hafif yapıdaki kirişlerdir.

35. Soru

Stringer’ler ne tür malzemelerden imal edilir?

Cevap

Spar ile aynı tür malzemeden (7075 alüminyumçinko
alaşımı).

36. Soru

Stringer’lerin ne tür işlevleri vardır?

Cevap

Burulma ve eğilme gibi gerilmeleri karşılarlar ve
yüzey kaplamasına destek olurlar.

37. Soru

Rib (nervür)’lerin özellikleri nelerdir?

Cevap

• Kanada aerodinamik şeklini veren, ömrü boyunca
koruyan ve kanat kaplamasına destek olan
elemandır.
• Spar ve stringer’lere dik yerleştirilirler.
• Yakıt depolamada boş alan oluştururlar.
• Hafiflik açısından delikli olarak imal edilebilirler.

38. Soru

Kanat kaplamasında kullanılan malzemeler nasıl bir
gelişim göstermiştir?

Cevap

Uçakların gün geçtikçe daha hızlı ve daha büyük
yapılmaları, kanada gelen yüklerin daha da büyümesine
neden olmuştur. Bu nedenle eski uçaklardaki bez
kaplamalar, yerlerini önce kontrplaklara, daha sonra ise
ince metal saçlara bırakmıştır.

39. Soru

Metal kaplamaların, kanat yapısını kapatması dışında
ne tür işlevi vardır?

Cevap

Metal kaplamalar, yapının mukavemetine de
katkıda bulunmakta, bazen de bütün yükleri
karşılamaktadır.

40. Soru

Metal kaplamaların ne tür dezavantajı vardır?

Cevap

Metal kaplamalar, yeterince mukavemet verecek
kalınlıkta olmalıdır. Bu da ağırlığın artmasına yol
açmaktadır.

41. Soru

İstenilen mukavemet özelliklerini karşılamakla birlikte
metallerden daha hafif malzemeler var mıdır?

Cevap

 Evet, kompozit malzemeler metallere göre daha
yüksek mukavemet sağlamakla birlikte daha hafiftirler.

42. Soru

Winglet ne demektir?

Cevap

Wnglet, kanat uçlarında bulunan aerodinamik bir
yüzeydir.

43. Soru

Winglet’lerin işlevi nedir?

Cevap

Bu yüzeyler sayesinde, kanat uçlarındaki düzensiz
hava akımlarının yani vorteksin, kanat üst yüzeyine
çıkarak taşıma kaybına ve sürükleme artışına sebep olması
engellenir.

44. Soru

Winglet tür bir fayda sağlar?

Cevap

Yakıt tasarrufu sağlar

45. Soru

Static Discharger nedir?

Cevap

Static Discharger (Statik deşarj püskülleri), uçak
gövdesinde biriken statik elektriği boşaltılmasını sağlayan
elemanlardır.

46. Soru

Uçaklarda neden statik elektrik birikir?

Cevap

Uçak dış yüzeylerinin hava ile sürtünmesi sonucu

47. Soru

Uçak üzerinde biriken statik elektriğin ne gibi
zararları vardır?

Cevap

• Uçak haberleşme sistemini etkiler (bozar).
• Yakıt ikmali sırasında kıvılcımlara sebep olabilir.

48. Soru

Static Discharger’lar nasıldır?

Cevap

 Püskül şeklinde iletken teller

49. Soru

Static Discharger’lar uçağın neresinde bulunur?

Cevap

Kanat ya da kuyruk bölümü firar kenarlarında.

50. Soru

Static Discharger’ların uçağa yıldırım çarpmasını
önleme görevleri var mıdır?

Cevap

Hayır, yoktur.

51. Soru

Uçak gövdesinin başlıca görevi nedir?

Cevap

Paralı ağırlık, yani yolcu ve kargo için boş alan
oluşturmak.

52. Soru

Uçak gövdesinin ikincil görevleri nelerdir?

Cevap

• Kanat bağlanır.
• Kuyruk bağlanır.
• Kokpiti ihtiva eder.
• Motorlar bağlanır.
• İniş takımları bağlanır.
• Yakıt depolar.
• Elektronik teçhizatları ihtiva eder.

53. Soru

Uçak gövdesinin tür özelliklere sahip olması istenir?

Cevap

• Maksimum mukavemet,
• Hafiflik

54. Soru

Gövde bölümleri nasıl adlandırılır?

Cevap

Kokpitin olduğu bölüm ön gövde, kuyruk
konisinin olduğu kısım arka gövde, ortadaki kısım ise
merkez gövde olarak adlandırılır. Bu bölümler dışında,
uçağın büyüklüğüne göre, gövdenin bölümleri de
artabilmektedir. Ayrıca kabin zemini, gövdeyi iki bölüme
ayırır. Bunlar kokpit ve kabinin olduğu ana kısım; kargo
bölümlerinin, iniş takımı yuvalarının ve elektronik
aygıtların bulunduğu alt kısımdır.

55. Soru

Modern yolcu uçaklarında kullanılan gövdeler
nasıldır?

Cevap

Günümüz modern yolcu uçaklarında kullanılan
uçak gövdeleri, çalışan kaplama (stressed skin)
şeklindedir.

56. Soru

Çalışan kaplama (stressed skin) şeklindeki gövdelerin
özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu tip gövde yapılarında, gövde kaplamasının
kalınlığı fazla değildir. Bu yüzden kolayca deformasyona
uğrayabilir. Kaplamanın kalınlığı gövde boyunca farklılık
göstermektedir. Kanat, kuyruk, motor ve iniş takımı gibi
elemanların bağlantılarının yapıldığı bölgelere daha fazla yük geleceği için, oralarda kaplama kalınlığı daha fazladır.
Ayrıca kapı, pencere ya da iniş takımı kapakları gibi
bölümlerde gövde yapısal elemanları kesintiye
uğrayacağından, o bölgeler özel yöntemlerle güçlendirilir.

57. Soru

Uçaklarda kullanılan gövde yapı tipleri hangileridir?

Cevap

• Kafes-Kiriş (Truss, Framework) Gövde Yapısı
• Monokok (Monocoque) Gövde Yapısı
• Yarı-Monokok (Semi-Monocoque) Gövde Yapısı

58. Soru

Kafes-Kiriş gövde yapısı nasıldır?

Cevap

Bu yapının iskeleti, birbirine kaynaklanmış
çubuklardan oluşur. Bu çubuklar bağlantı uçlarına gelen
kuvvetleri taşırlar.

59. Soru

Kafes-Kiriş gövde yapısında ne tür malzeme ve
profiller kullanılır?

Cevap

En çok kullanılan malzeme, çelikler olup kesitleri
çoğu zaman boru şeklindedir. Bazı uçak üreticileri boru
yerine köşebent veya benzeri profiller de kullanmaktadır.
Kendi uçağını kendisi yapan meraklılar için, hazır satılan
uçak yapı malzemeleri arasında, alüminyum alaşımı
köşebent ve profilden yapılmış uçak gövdeleri yaygınlıkla
kullanılmaktadır.

60. Soru

Boru şeklindeki kafes elemanlarının özellikleri
nelerdir?

Cevap

Bu tür kafes elemanları, genellikle dairesel
olmaktadır. Bu elemanlar, uçak fabrikasında bir gövde
kalıbı içerisinde kaynakla birleştirilirler ve bu yapı
bittikten sonra dışları bez, cam elyaflı plastik veya hafif
bir alaşımlı saçla kaplanır.
Bu tür yapılarda kesme, eğilme ve burulma gerilmelerinin,
yalnızca kafes-kiriş yapı tarafından karşılandığı kabul
edilir. Yani kaplamanın rolü, yalnızca gövdenin
aerodinamik şeklini vermekten ibarettir.
Kafes-kiriş gövde yapısının sağlamlığını sağlamak için
diyagonal çubuklara ilaveten, birleşim köşelerinde takviye
plakalarına, teçhizatı gövde yapısına bağlama yerlerinde
de özel parçalara ihtiyaç vardır.

61. Soru

Monokok gövde yapısının özellikleri nelerdir?

Cevap

Monokok gövde yapısında, gövdeye şekil vermek
için frame (takviye çemberi) ve bulkhead (bölme) yapısal
elemanları kullanılır. Temel gerilmeleri karşılayan hiçbir
destek elemanına sahip olmadığı için, asıl yükü kaplama
karşılar. Bu nedenle kaplama kalınlığı fazla olmalıdır. Bu
da hem ağırlığın hem de yakıt sarfiyatının artmasına sebep
olacaktır.

62. Soru

Günümüz yolcu uçaklarında en çok kullanılan gövde
yapısı hangisidir?

Cevap

Yarı monokok gövde yapısı.

63. Soru

Yarı monokok gövde yapısının özellikleri nelerdir?

Cevap

Monokok yapının eksiklikleri göz önüne alınarak
geliştirilen bu yapıda, frame ve bulkhead yapısal elemanlarının yanı sıra, gövde boyunca uzanan
longeron’lar (gövde kirişleri) ve stringer’ler (takviye
kirişler) gibi birçok eleman kullanılır. Bu elemanlar
sayesinde gövdeye aerodinamik seklini vermek kolaylaşır.
Ayrıca bu yapısal elemanlar, yapıya rijitlik ve mukavemet
kazandırırlar. Yarı-monokok gövde yapısında kullanılan
destekleyici elemanlar sayesinde, gövde kaplaması daha
ince yapılır. Böylelikle hafiflik yanında, yakıt sarfiyatında
da azalma sağlanır

64. Soru

Uçak gövdesinde kullanılan yapısal elemanlar
hangileridir?

Cevap

• Frame (takviye çemberi)
• Longeron (gövde kirişi)
• Stringer (takviye kiriş)
• Bulkhead (bölme)

65. Soru

Frame nedir?

Cevap

Gövdede burundan kuyruğa doğru yerleştirilerek,
gövdeye şeklini veren çemberdir.

66. Soru

Stringer nedir?

Cevap

Kanatta olduğu gibi, gövde kaplamasının iç
tarafına yerleştirilerek kaplamayı eğilme ve burulma
gerilmelerine karşı koruyan elemanlardır.

67. Soru

Bulkhead nedir ne işe yarar?

Cevap

Bulkhead, mukavemet ve basınç bölmesi olarak
ikiye ayrılır. Mukavemet bölmesi, gövde kokpit birleşim
yeri, kanat bağlantısının yapıldığı bölgeler gibi gövdenin
yüksek yük gelen kritik bölgelerine yerleştirilen, şekil
olarak frame yapısal elemanlarına benzeyen ancak
frame’lerden çok daha yüksek mukavemete sahip yapı
elemanlarıdır. Basınç bölmesi ise, uçakta basınçlı
bölgeyle basınçsız bölgeyi birbirinden ayıran çok yüksek
mukavemete sahip yapı elemanlarıdır. Örneğin, gövdede
radom ve kuyruk kısmı basınçlandırılmadığı için, kabinle
bu bölgeleri birbirinden ayırmak için basınç bölmesi
kullanılır. Ayrıca uçakta basınçlandırılmayan kargo
bölümleri ile kabini birbirinden ayırmak için de yine bu
yapısal elemanlar kullanılabilir.

68. Soru

Radom nedir?

Cevap

Radom, uçağın burun kısmında bulunan yapısal
elemandır

69. Soru

Radom’un işlevleri nelerdir?

Cevap

• Aerodinamik düzgünlük sağlamak,
• Radar antenlerini dış etkilere karşı korumak.

70. Soru

Radom yapısal elemanı hangi yapıdadır?

Cevap

Genellikle kompozit.

71. Soru

Uçağın kuyruk bölümü hangi elemanlardan oluşur?

Cevap

Kuyruk konisi ve kuyruk takımı

72. Soru

Kuyruk konisinin işlevleri nelerdir?

Cevap

Gövdenin arka kısmını kapatmak ve gövdeye
aerodinamik şekil vermek.

73. Soru

Kuyruk konisi nasıl bir yapıya sahiptir?

Cevap

Kuyruk konisi, gövde ile aynı yapısal
elemanlardan yapılmıştır. Bunlar hatırlanacağı gibi
longeron, frame, stringer, bulkhead ve kaplama idi. Ancak
bunlara daha az yük geldiğinden, daha hafiftirler.

74. Soru

Uçakta ne tür kapılar bulunur?

Cevap

• Kabin kapıları
• Kargo bölümü kapıları
• İniş takımı kapıları (kapakları)
• Çeşitli bölümlere ulaşmak için kullanılan ve giriş
panelleri de denen kapılar

75. Soru

Pilot, uçak kapılarının açık ya da kapalı olduklarını
nereden anlar?

Cevap

Kapının durumunu pilota bildirmek için, kapılarda
güvenlik sensörleri bulunur. Sensörler sayesinde pilot,
kapının açık ya da kapalı olduğunu gösterge panelinden
görebilir.

76. Soru

Uçak kapılarının sızdırmazlığı nasıl sağlanır?

Cevap

Basınçlandırılan uçaklarda, kapıların sızdırmazlığı
da çok önemlidir. Genellikle kullanılan sızdırmazlık
elemanı silikon kauçuktur. Kapı kapandığı zaman bu
eleman, kapının etrafını sararak sızdırmazlık sağlar.
Genellikle bu sızdırmazlık elemanlarının üzerinde küçük
delikler vardır. Kabin basıncı arttıkça hava bu deliklere
dolarak kauçuğu şişirir. Böylelikle daha etkili bir
sızdırmazlık sağlanmış olur.

77. Soru

Uçaklarda kapı tipleri hep aynı mıdır?

Cevap

Uçaklarda iki tip kapı vardır:
• Tapa Tip Kapılar
• Tapa Olmayan Tip Kapılar

78. Soru

Tapa tip kapıların özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu tip kapılar, gövde içinde sabitlenen kapılardır.
Bu tip kapıların kenarlarında, gövdedeki stringer’lerin
hizasında olacak şekilde yerleştirilmiş, adjustable stop
dediğimiz yapısal elemanlar vardır. Kapı kapandığı zaman
bu elemanlarla stringer’lerin ucu birbirini kavrar ve tapa
görevi görürler.

79. Soru

Tapa tip kapıların avantajları nelerdir?

Cevap

Tapa tip kapıların en büyük avantajı, toplam
yükün tüm kapı kasasına eşit olarak dağıtılmasıdır. Ayrıca
kabin basınçlandırıldığı zaman kapının daha da sağlam bir
şekilde kapanmasıdır.

80. Soru

Tapa olmayan tip kapıların özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu kapılar genellikle kargo kapılarında tercih
edilmektedir. Bir menteşe sistemine ve kilitleme
mekanizmasına sahiptir. Tüm yüklere karşı, bu elemanlar
direnç gösterirler. Kapıda bulunan her bir kilitleme mekanizması, gövdede bulunan bir frame yapısal
elemanına denk gelir. Böylelikle yapıda bir rijitlik de elde
edilmiş olunur.

81. Soru

Uçak camlarında hangi özellikler aranır?

Cevap

• İyi bir görünürlük sağlaması
• Dış etkenlere karsı dayanıklı olması.

82. Soru

Kokpit camları için en tehlikeli dış etken nedir?

Cevap

Kuş çarpmaları.

83. Soru

Uçaklarda bulunan camların tümü aynı mıdır?

Cevap

Uçaklarda camlar aşağıdaki gibi gruplanır:
• Kokpit camları
• Yolcu kabin camları

84. Soru

Kokpit camlarının özellikleri nelerdir?

Cevap

Kokpit camları, şokları absorbe edebilen çeşitli
ara tabakalarla güçlendirilmiş bir yapıya sahiptir.
Böylelikle iç basınç ve dış etkenlere karsı oldukça
dayanıklı bir yapı elde edilmiş olunur. Ayrıca bu camların,
buzlanmaya ve buharlaşmaya karşı ısıtma sistemleri vardır
ve sızdırmazlık özellikleri bulunmaktadır. Basınç
sızdırmazlığı kauçuk ile sağlanır. Camlar, gövde yapı
elemanı olan frame’lere bağlanırlar.

85. Soru

Kokpit camları açılabilir mi?

Cevap

Evet, kokpit camlarından iki tanesi, kayarak
açılabilen tipteki camlardır. Bu camlar acil durumlarda,
pilotların yere halat sarkıtarak tahliyesi amacıyla
kullanılır.

86. Soru

Yolcu kabin camlarının özellikleri nelerdir?

Cevap

Yolcu kabini camlarının yapısı, kokpit
camlarından farklıdır. Bu camlara çok fazla yük gelmediği
için, daha hafif yapıdadırlar. Sayıları uçaktan uçağa
değişmekle beraber, yolcu kabininde çok sayıda
bulunurlar.

87. Soru

Yolcu kabin camlarının yapısı nasıldır?

Cevap

 Yolcu kabini camları, aralarında boşluk bulunan
iki özel plastik panelden oluşur. Eğer dıştaki cam hasar
görürse içteki cam basınçları karşılar. İki cam arasındaki
basınç, kabin basıncına eşittir. Bunu, iç taraftaki cam
üzerinde bulunan küçük delik (vent hole) sağlar. Basınç
sızdırmazlığı kauçuk ile sağlanır. Bu camlar, gövde yapı
elemanı olan frame’lere bağlanırlar. Bu iki cam dışında,
kabin içinde üçüncü bir cam daha vardır. Ancak bu cam
yükleri karşılamak amacıyla değil, dekoratif amaçla
kullanılır.

88. Soru

Uçak kanadının temel görevleri nelerdir?

Cevap

Ana görevi taşıma kuvveti meydana getirmek olan kanatların diğer görevleri şu şekildedir: • Kanada uçuş kontrol yüzeyleri bağlanır. • Kanada motorlar bağlanır. • Kanada iniş takımları bağlanır. • Kanatta yakıt depolanır.

89. Soru

Temel uçak kanatı biçimleri nelerdir?

Cevap

Uçağın kullanım amacına göre kanat biçimi farklılık gösterir. Bu kanat biçimlerinden bazıları şu şekildedir: • Öne doğru sivrilmiş kanat • Trapez kanat • Delta kanat • Ok açılı kanat • Dikdörtgen kesitli kanat • Arkaya doğru sivrilmiş kanat

90. Soru

Çok yüzeyli kanatların kullanımın bitmesine sebep olan neden nedir?

Cevap

Üst üste yerleştirilen çift ve üç kanatlı uçaklar geliştirildi ve bu uçaklar 1910-1930 yılları arasında en çok kullanılan tipleri oluşturdu. Üst üste yerleştirilen kanatların birbirlerine ve uçak gövdesine bağlanabilmesi için kullanılan metal çubuklar ve teller fazla parazit sürükleme oluşturduğundan, daha iyi yapı sistemleri geliştirilince çok yüzeyli kanatlar tarihe karışarak, yerlerini tek yüzeyli kanatlara bırakmışlardır.

91. Soru

Tek yüzeyli kanat çeşitleri nelerdir?

Cevap

Tek yüzeyli kanatlar dörde ayrılmaktadır. Bunlar şu şekildedir: • Parasol (şemsiye) kanat • Üstten kanat • Ortadan kanat • Alttan kanat

92. Soru

Parasol kanatların avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Cevap

Bu tip kanatların avantajları şu şekildedir: • Bu tip kanatların imalatı kolaydır. • Pilot ve yolcuların düz uçuşta, aşağı doğru görüşlerini engelleyen bir yüzey yoktur. • Güneş altında duran uçaklarda kanadın gölgesi, kabin içindeki sıcaklığın çok artmasını önler. • Gövde ile kanat ara kesiti olmadığı için, bu bölgede hava akımının bozulması ve sürüklemenin artması söz konusu değildir. Dezavantajları ise aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Dönüşlerde, bilhassa iniş sırasında alt kanat (yani dönüşün içindeki kanat), pilotun yer görüşünü kısmen kapatır. • Küçük uçaklarda en büyük yükü pilot ve yolcular oluşturur. Bu sebeple gövdenin bu kesimindeki yükleri kanat yapısına aktarabilmek için, gövde yapı elemanlarının sağlam yani ağır yapılmaları gerekir. • Mecburi inişlerde veya herhangi bir kaza sonucu, uçağın yere çarpması ile meydana gelen enerjinin bir kısmının kanat tarafından karşılanması faydalıdır. Bu durum parasol kanatlı uçaklarda söz konusu değildir.

93. Soru

Ortadan kanatın avantajları ve dezavantajları nelerdir?

Cevap

Ortadan kanat: Birçok savaş uçağında eskiden beri uygulanmakta olan bu kanat yerleştirme şekli, kanat yapısının hafif ve sağlam olması ve üstten kanatların pozitif etkilerinin bir kısmından faydalanabilmek için kullanılmaktadır. Yapı sağlamlığı, kanat yapısını etkileyen gerilmelerin, genellikle en yüksek olduğu gövde bağlantısı kısmında, gövde yapısının maksimum kesitte (en geniş) olması ile sağlanır. Şayet gövde yapısının bu bölümünden başka şekilde faydalanmak söz konusu olmazsa (Savaş uçakları için bu durum genellikle geçerlidir.) o zaman kanadın esas yükleri taşıyan kirişi, uçak gövdesinin içinden geçecek şekilde sürekli yapılır. Ancak bu durum yolcu uçakları için geçerli değildir. Çünkü kanadın gövde içerisinden geçmesi demek, yolcu kabininin bölünmesi demektir.

95. Soru

Kanat yapısını etkileyen temel faktörler nelerdir?

Cevap

Kanat elemanlarının mukavemetini etkileyen başlıca faktörler şu şekildedir: • Yakıt ağırlığı • Motorların ağırlığı • İniş takımlarından gelen yükler

96. Soru

Kanat yapısında kullanılan yapı elemanları nelerdir?

Cevap

Kanat yapısında kullanılan yapı elemanları şu şekildedir: 1. Spar (kanat kirişi) 2. Stringer (takviye kiriş) 3. Rib (nervür) 4. Kanat kaplaması

97. Soru

Kanat yapı parçalarından spar ne işe yarar?

Cevap

Kanat ucundan gövdeye doğru yerleştirilen spar, kanada gelen yükleri karşılayan ve uçağın ağırlığını taşıyan ana mukavemet elemanıdır. Bu ana görevinin dışındaki diğer görevleri ise şu şekildedir: • İki spar arasındaki boşluğa yakıt tankı yerleştirilmesi • Aileron, flap gibi uçuş kontrol yüzeylerinin bağlanması • İniş takımlarının bağlanması • Motorların bağlanması

98. Soru

Kanat yapı parçalarından stringer nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Stringer yapısal elemanları, spar’lara paralel olarak yerleştirilen ve daha hafif yapıdaki kirişlerdir. Stringer yapısal elemanı sparile aynı malzemeden yapılır. Burulma ve eğilme gibi gerilmeleri karşılarlar ve yüzey kaplamasına destek olurlar. Kaplamanın iç tarafına sıklıkla yerleştirilirler.

99. Soru

Kanat yapı parçalarından rib nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Rib, kanada aerodinamik şeklini veren, ömrü boyunca koruyan ve kanat kaplamasına destek olan elemandır. Rib’ler spar ve stringer’lere dik yerleştirilirler. Yakıt depolamada boş alan oluştururlar. Bazı uçak kanatlarında rib’ler hafiflik açısından delikli olarak imal edilebilirler.

100. Soru

Winglet nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Winglet, kanat uçlarında bulunan ve sürükleme kuvvetini düşürmeye yarayan aerodinamik bir yüzeydir. Bu yüzeyler sayesinde, kanat uçlarındaki düzensiz hava akımlarının yani vorteksin, kanat üst yüzeyine çıkarak taşıma kaybına sebep olması engellenir. Bu yüzeyler sayesinde yakıt tasarrufu sağlanır.

101. Soru

Static Discharger (Statik deşarj püskülleri) nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Static Discharger (Statik deşarj püskülleri), kanatta biriken statik elektriği boşaltırlar. Çünkü hava sürtünmesinin etkisiyle biriken bu elektrik, parazit yaratarak uçaktaki haberleşme sistemini etkiler. Ayrıca yakıt ikmali sırasında kıvılcımlara sebep olarak yangına sebep olabilirler. Kanat ya da kuyruk bölümü firar kenarlarına bağlanırlar. Bu elemanların yıldırım çarpmasını önlemek gibi bir görevi yoktur. Ancak uçağa yıldırım çarptığı zaman yanmaları, uçağı yıldırım çarpmasına karşı korudukları şeklinde algılanmaktadır.

102. Soru

Gövdenin görevleri nelerdir?

Cevap

Gövdenin başlıca görevi paralı ağırlık, yani yolcu ve kargo için boş alan oluşturmaktır. Ancak bunun yanında aşağıdaki görevleri de bulunmaktadır: • Kanat bağlanır. • Kuyruk bağlanır. • Kokpiti ihtiva eder. • Motorlar bağlanır. • İniş takımları bağlanır. • Yakıt depolar. • Elektronik teçhizatları ihtiva eder.

103. Soru

En temel uçak gövde tipleri nelerdir?

Cevap

Uçakların imalatında kullanılan üç tip gövde yapısı vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir: • Kafes-Kiriş (Truss, Framework) Gövde Yapısı • Monokok (Monocoque) Gövde Yapısı • Yarı-Monokok (Semi-Monocoque) Gövde Yapısı

104. Soru

Monokok gövde yapısının özellikleri nelerdir?

Cevap

Monokok gövde yapısında, gövdeye şekil vermek için frame (takviye çemberi) ve bulkhead (bölme) yapısal elemanları kullanılır. Temel gerilmeleri karşılayan hiçbir destek elemanına sahip olmadığı için, asıl yükü kaplama karşılar. Bu nedenle kaplama kalınlığı fazla olmalıdır. Bu da hem ağırlığın hem de yakıt sarfiyatının artmasına sebep olacaktır.

105. Soru

Uçak gövdesinin yapımında kullanılan yapısal elemanlar nelerdir?

Cevap

Uçak gövdesinde kullanılan bu elemanlar şunlardır: • Frame (takviye çemberi) • Longeron (gövde kirişi) • Stringer (takviye kiriş) • Bulkhead (bölme)

106. Soru

Radom nedir ve ne işe yarar?

Cevap

Radom, uçağın burun kısmında bulunan yapısal elemandır. Radom’un iki amacı vardır. Bunlar şu şekildedir: • Aerodinamik düzgünlük sağlamak • Radar antenlerini dış etkilere karşı korumak Radom yapısal elemanı genellikle kompozit yapıdadır. Radom’un arka kısmında, ön basınç bölmesi bulunmaktadır.

107. Soru

Uçak kapılarının temel özellikleri nelerdir?

Cevap

İniş takımı kapakları ve giriş panelleri dediğimiz kapıları ayrı tutarsak, kapılarla ilgili en önemli özellikleri şu şekilde sıralayabiliriz: • Kapılar, içerden ya da dışarıdan kolaylıkla açılıp kapanabilmelidir. • Kullanımı kolay olmalıdır. • Kokpitte ve kapının yakınında, açık ya da kapalı olduğunu bize bildiren gösterge panelleri bulunmalıdır. • Kapılar kapalıyken, gövdenin sahip olması gereken toplam mukavemetinde bir azalma olmamalıdır.

108. Soru

Tapa tipi kapı nedir?

Cevap

Bu tip kapılar, gövde içinde sabitlenen kapılardır. Bu tip kapıların kenarlarında, gövdedeki stringer’lerin hizasında olacak şekilde yerleştirilmiş, adjustable stop dediğimiz yapısal elemanlar vardır. Kapı kapandığı zaman bu elemanlarla stringer’lerin ucu birbirini kavrar ve tapa görevi görürler. Tapa tip kapıların en büyük avantajı, toplam yükün tüm kapı kasasına eşit olarak dağıtılmasıdır. Ayrıca kabin basınçlandırıldığı zaman kapının daha da sağlam bir şekilde kapanmasıdır.

109. Soru

Yolcu kabini camlarının özellikleri nelerdir?

Cevap

Yolcu kabini camlarının yapısı, kokpit camlarından farklıdır. Bu camlara çok fazla yük gelmediği için, daha hafif yapıdadırlar. Sayıları uçaktan uçağa değişmekle beraber, yolcu kabininde çok sayıda bulunurlar. Yolcu kabini camları, aralarında boşluk bulunan iki özel plastik panelden oluşur. Eğer dıştaki cam hasar görürse içteki cam basınçları karşılar. İki cam arasındaki basınç, kabin basıncına eşittir. Bunu, iç taraftaki cam üzerinde bulunan küçük delik (vent hole) sağlar. Basınç sızdırmazlığı kauçuk ile sağlanır. Bu camlar, gövde yapı elemanı olan frame’lere bağlanırlar. Bu iki cam dışında, kabin içinde üçüncü bir cam daha vardır. Ancak bu cam yükleri karşılamak amacıyla değil, dekoratif amaçla kullanılır.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

AÖF Ders Notları ve Açıköğretim Sistemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!