Türkiye Selçuklu Tarihi Dersi 3. Ünite Sorularla Öğrenelim

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Türkiye Selçuklu Tarihi Dersi 3. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Harezmşahlar (1092-1220)

1. Soru

Aleksios Komnenos, Şahinşah’a neden barış teklifinde bulundu?

Cevap

Şahinşah, Aleksios Komnenos ile savaş halinde onu takip ederken; kardeşi Mesud’un Danişmendli Emir Gazi ile birlikte üzerine gelmekte olduğunu öğrenince Aleksios Komnenos Şahinşah’a barış teklifinde bulundu.


2. Soru

Emir Gazi kimdir?

Cevap

Danişmendli sultanı ve I. Mesud’un kayınpederidir.


3. Soru

I. Mesud kaç yılında tahta oturdu?

Cevap

1116


4. Soru

I. Mesud neden Danişmedlilerin vesayeti altında kalmıştır?

Cevap

Tahta geçmek için kayınpederi Emir Gazi’den yardım almış olması ve yaşının küçük olması onu Danişmend hükümdarı Emir Gazinin vesayeti altında bırakmıştır.


5. Soru

Bizans İmparatoru Aleksios ölünce yerine kim geçti?

Cevap

Oğlu Ioannes (118 – 1143)


6. Soru

Bizanslılar 1121’de nereleri ele geçirdi?

Cevap

Bizanslılar Uluborlu’yu ele geçirip Antalya’ya kadar ilerledi.


7. Soru

“Malatya Sultanı” ifadesi nereden gelmektedir?

Cevap

Süryani Mihail’in Kılıç Arslan’ın küçük oğlu Tuğrul Arslan’a taktığı


8. Soru

Belek Gazi kimdir?

Cevap

Kılıç Arslan vefat edince Tuğrul Arslan’ın annesinin evlendiği Artuklu hâkimidir.


9. Soru

Melik Arab neden isyan etmiştir?

Cevap

Sultan Mesud’un kardeşinin elinde bulunan Malatya’yı, bir bakıma Danişmend’lilere terk  etmesi Melik Arab’ın isyanına sebep olmuştu.


10. Soru

Emir Gazi’nin oğulları kimlerdir?

Cevap

Emir Gazi’nin yerine geçen Muhammed, bunun dışında Yağıbasan, Aynüddevle ve Yağan.


11. Soru

I. Mesud 1135’de Bizanslılarla neden ittifak etmiştir?

Cevap

Emir Gazi zamanında hareket kabiliyeti sınırlı olan Mesud, aynı       zamanda kayınbiraderi olan Muhammed’e karşı gücünün sınırlarını yoklamak istedi. Bu maksatla, Çankırı ve Kastamonu’yu almak üzere harekete geçen Bizans imparatoru ile ittifak etti.


12. Soru

Bizans imparatoru Ioannes neden Kilikya seferine çıktı, bu seferin Türkiye Selçukluları üzerinde nasıl bir etkisi oldu?

Cevap

İmparatorun Kilikya (Çukurova) seferine çıkmasının başlıca sebebi Tarsus, Adana, Misis ve Anazarba gibi Bizans’a ait şehirleri zapt eden Ermeni prensi Leon’u cezalandırmaktı.  Mesud ve Muhamed ise  bu Ioannes’in Kilikya’ya seferine çıkmasından (1137) faydalanıp Bizans topraklarında fetihlerini genişlettiler.


13. Soru

Müslüman olarak Çelebi unvanı alan Bizanslı kimdir?

Cevap

İmparator Ioannes’in yeğeni Ioannes’tir. Daha önce babası da önce Sultan Mesud’a, sonra Emir Gazi’ye iltica etmiş olan Ioannes bir daha ülkesine dönmedi. Çelebi unvanını alarak sultanın kızıyla evlendi.


14. Soru

Beyşehir Gölü’ndeki adalarda yaşayan Hıristiyan ahaliyi tabiiyet altına almak isteyen Ioannes neden dirençle karşılaştı?

Cevap

Çünkü halk Selçuklu idaresinden memnundu.


15. Soru

Ioannes Antakya’yı neden ele geçiremedi?

Cevap

Antakya’ya karşı savaş hazırlıkları yaparken, av sırasında zehirli bir okla yaralanıp öldüğü için Antakya seferi tamamlanamadı.


16. Soru

Ioannes ne zaman öldü?

Cevap

Nisan 1143


17. Soru

Ioannes imparatorluğu döneminde hangi hükümdarlıklara sefer düzenlemiştir?

Cevap

İmparatorluk döneminde Anadolu’da Selçuklu ve Danişmendlilere, Ermenilere ve haçlılara karşı sefer düzenlemiştir.


18. Soru

Melik Muhammed’in ölümü Sultan Mesud’un saltanatını nasıl etkilemiştir?

Cevap

Melik Muhammed’in tahtını bıraktığı Zünnûn ile Yunus ve İbrahim adlı oğullarından başka kardeşleri Yağıbasan ve Aynüddevle arasında hâkimiyet mücadelesi başlamıştı. Bu mücadele sonucunda Danişmedliler ikiye bölündü.


19. Soru

Bizans İmparatoru İoannes ölünce yerine kim geçti?

Cevap

Oğlu Manuel


20. Soru

Mesud kimi Elbistan meliki tayin etti?

Cevap

Oğlu Kılıç Arslan


21. Soru

Danişmendli beyliklerini kendisine bağlayan Mesud böylelikle hangi bölgelerde hâkimiyeti sağlamış oldu?

Cevap

Kayseri, Sivas ve Malatya’da hüküm süren Danişmendli melikleri kendisine bağlayan Selçuklu sultanı Mesud, daha önce Emir Gazi’nin işgal ettiği Ankara, Çankırı ve Kastamonu bölgelerini de topraklarına katarak hâkimiyeti sağlamış oldu. 


22. Soru

I. Mesud Prakana kalesini ne zaman fethetmiştir?

Cevap

1145 yılında.


23. Soru

Prakana kalesi nerededir?

Cevap

Prakana kalesi Isauria (İçel) eyaletinde olup, bugün yeri tam olarak tesbit edilememektedir. 


24. Soru

Bizans İmparatoru Manuel’in Konya seferinde 1. Mesud nasıl bir taktik izlemiştir?

Cevap

Mesud’un ordusunu sayıca az olan bir kısmı Bizans ordusunu üzerlerine çekerken tepelerin ardındaki ikinci kısım saldırıya geçerek onları tuzağa düşürdüler.


25. Soru

İkinci Haçlı Seferi’ne kimler katılmıştı?

Cevap

Haçlı birlikleri Alman kralı III: Konrad’ın komutasında olan Alman birlikleri ile Fransa kralı VII. Louis komutasındaki Fransız birliklerinden oluşuyordu. 


26. Soru

İkinci Haçlı Seferinin yapılma sebebi nedir?

Cevap

İkinci Haçlı Seferinin sebebi, Musul atabeyi İmadeddin Zengi’nin Urfa’yı fethi (24 Aralık 1144) idi. Urfa’nın kurtarılması için Haçlı Seferi düzenlendi. 


27. Soru

26 Ekim 1147 tarihinde ne olmuştur?

Cevap

26 Ekim 1147 tarihinde Dorylaion (Eskişehir) yakınında, kendilerini takip eden ve saldırmak için uygun zamanı bekleyen Türklerin tuzağına düştüler.


28. Soru

Haçlılar neden başarısız oldular?

Cevap

İkinci Haçlı orduları; Sultan Mesud’un Bizans imparatoruyla yaptığı anlaşma, yaptığı hazırlıklar ve sayı azlığını avantaja çeviren savaş taktiği sayesinde, vardıkları yerde hiçbir işe yaramayacak biçimde zayiata uğratıldılar.


29. Soru

Sultan Mesud Nureddin Mahmud ile neden ittifak yaptı?

Cevap

Haçlı tehdidi nedeniyle


30. Soru

Türkiye Selçuklularının Suriye’deki soydaşlarıyla yeniden bağlantı kurmalarını sağlayan olay nedir?

Cevap

Kontluğun Göksun, Ayntab, Behisni, Raban, Merzuban ve Dülûk’teki topraklarının ele geçirilmesiyle kontluk tamamen ortadan kaldırıldı ve Suriye ile yeniden bağlantı kuruldu.


31. Soru

Sultan Mesud 1154’te neden Ermeniler üzerine sefere çıktı?

Cevap

Ermeni hükümdarı Toros’un Çukurova’da güçlenmesi, aslında Türkiye Selçukluları’nın Suriye yolunu tehdit ettiği için ve Bizans imparatorunun da ısrarlı tahrikleri üzerine Sultan Mesud 1154’de Ermeniler üzerine sefere çıktı.


32. Soru

Sultan Mesud’un Ermeni seferi nasıl sonuçlandı?

Cevap

Selçuklu ordusu Misis ve Anazarba’y› kuşattı fakat alamadı. Bunun üzerine Tell-Hamdun’a taarruz edildi; fakat ağaçları kökünden söken şiddetli bir fırtına ve dolu orduyu duraklattı. Ayrıca Antakya haçlıları üzerine gönderilen Yakup Bey idaresindeki Türk birlikleri pusuya düşürülüp imha edildiler. Orduda çıkan dabah (hayvan vebası) salgını yüzünden hayvan kayıpları askerleri güç durumda bıraktı. Bunun üzerine ağırlıklarını da bırakarak çekilen Selçuklu ordusu, Ermeniler’in takibi sonunda da çok zayiat verdi.


33. Soru

Sultan Mesud ne zaman vefat etti?

Cevap

1155 baharında vefat etti.


34. Soru

Sultan Mesud’un yerine kim geçti?

Cevap

Oğlu II. Kılıç Arslan


35. Soru

Sultan Mesud’un saltanatı kaç yıl sürdü?

Cevap

39 yıl


36. Soru

Sultan Mesud’un imar faaliyetleri ne düzeydedir? 

Cevap

Bir iki cami inşası dışında imar faaliyetlerine pek imkânı olmamıştır.


37. Soru

Sultan Mesud’un kaç varisi vardı?

Cevap

3 varisi vardı. Bunlar Kılıç Arslan, Şahinşah ve Devlet’tir.


38. Soru

II. Kılıç Arslan ile Danişment’li Yağıbasan arasındaki çekişme nasıl ortaya çıktı ve nasıl sonuçlandı?

Cevap

II. Kılıç Arslan’ın tahtı için tehlike olarak gördüğü Devlet’i bertaraf etmesi Ankara, Çankırı meliki olan Şahinşah’ın isyan etmesine yol açtı. Bu kargaşadan yararlanmak için ilk harekete geçen ise Sivas’ta Danişmendli Yağıbasan oldu. Önce Zünnûn’a ait Kayseri bölgesine girdi; fakat II. Kılıç Arslan üzerine yürüyünce bölgedeki Hıristiyan ahaliyi Sivas’a sürgün ederek geri çekildi. Bu olaydan sonra sultanla anlaşma yapmasına rağmen, kısa bir süre sonra Selçuklular’a ait Elbistan’ı işgal etti. Kılıç Arslan’ın harekete geçtiğini öğrenince, bölgeden yine onbinlerce insanı kendi topraklarına sürdükten sonra sultanla savaşmak için geri döndü. Ancak din adamlarının boş yere Müslüman kanı dökülmemesi için arabuluculuk yapmalar› üzerine anlaşma sağlandı (Eylül 1155). 


39. Soru

Nureddin Mahmud neden Ayntâb-Rabân bölgesini işgal etti?

Cevap

Kılıç Arslan’ın güneydoğuda güçlenmesi, bu sırada haçlılara karşı mücadele etmekte olan Nureddin Mahmud’u rahatsız etmekteydi. O yüzden kayınpederi Sultan Mesud’la yaptıkları anlaşmaya aykırı olarak bu bölgeyi işgal etti.


40. Soru

Bizans hükümdarı Manuel Selçuklara karşı kimlerle ittifak kurmuştur?

Cevap

Başta II. Kılıç Arslan’ın kardeşi Şahinşah, Danişmendliler’in Kayseri meliki Zünnûn, Sivas meliki Yağıbasan ve Malatya’daki Zülkarneyn ve bazı Artuklu beyleri ile ittifak kurdu.


41. Soru

II. Kılıç Arslan’ın 1162 yılında Bizans’ı ziyaretinin amacı nedir?

Cevap

Bizans İmparatorluğu ile anlaşmaya vararak onu diğer düşmanlarıyla yapmış olduğu ittifakta saf dışı bırakmaktır.


42. Soru

II. Kılıç Arslan’ın Bizans imparatoru ile yaptığı anlaşmanın içeriği kabaca nedir?

Cevap

Bizans imparatorunun dostuna dost, düşmanına düşman olmayı kabul etmenin yanı sıra; ihtiyaç halinde Bizans’a askeri yardım verme taahhüdü de vardı. 


44. Soru

II. Kılıç Arslan Bizans imparatoruyla yaptığı tavizkar anlaşmada kazancı ne olmuştur? 

Cevap

Kılıç Arslan imparatordan sağladığı ciddi para yardımının yanı sıra; diğer düşmanlarıyla savaşırken onu saf dış bırakarak büyük bir diplomatik başarı sağlamış oldu.


45. Soru

II. Kılıç Arslan Danişmendli hükümdarlığına ne zaman son vermiştir?

Cevap

1178 kalan son Danişmendli toprağı Malatya’yı ele geçiren II. Kılıç Arslan Danişmendoğullarından hayatta kalanları uçbeyi olarak tayin etti.


46. Soru

Bizans imparatoru daha önce anlaşma imzalamış olduğu II. Kılıç Arslan’a savaş ilan etmesinin altında yatan temel gerekçeler nelerdir?

Cevap

Bizans yönündeki fetihler durdurulmadığı ve Kılıç Arslan’ın barış şartlarını ihlâl ettiği gerekçesiyle savaş ilan etti. Oysa gerçek neden haçlı seferinin yol açtığı tecridi kıran Türkiye Selçukluları’nın, bu anlaşma sayesinde katettikleri mesafenin doğurduğu endişeydi. Başka bir ifadeyle Bizans’ın büyük külfetlere katlanarak organize ettiği haçlı seferlerinden elde ettiklerini, neredeyse tükenme noktasına getiren Selçuklu ilerleyişi engellenememişti.


47. Soru

Miryakefalon coğrafi açıdan nasıl bir konuma sahipti?

Cevap

Miryokefelon (Myriokephalon) geçidi neredeyse ancak techizatlı tek bir askerin yürümesine imkân veren, iki tarafı sarp uçurumlarla çevrili çok dar bir geçitti.


48. Soru

Miryakefalon Savaşı kaç yılında yapılmıştır?

Cevap

1176


49. Soru

Miryakefalon Savaşı’nın önemi nedir?

Cevap

Bizans ve Haçlı ordusu Türkleri Anadolu’dan çıkarma umudunu tamamıyla yitirdiler. Bu savaştan sonra Bizans’la Selçuklular arasındaki savaşlar devlet düzeyinde neredeyse sona erdi. Bu savaştan sonra Bizans’lılar sürekli geri çekilirken Türkler ilerleyiş halinde oldular.


50. Soru

Miryakefalon Savaşı nasıl sonuçlandı?

Cevap

Bizans hükümdarı Manuel’in sulh teklifi sonucunda barış anlaşması imzalandı.


51. Soru

Sultan II. Kılıç Arslan’ın yaptırdığı Alayhan nerededir?

Cevap

Aksaray’ın 35km kuzeydoğusunda, Nevşehir yolunda.


52. Soru

Bizans hükümdarı Manuel Komnenos’un ölümünden sonra Türkiye Selçukluları ile Bizans arasında mücadele nasıl bir hal aldı?

Cevap

1180’de Manuel Komnenos’un ölümünden sonra Bizans topraklarına akınlar tüm hızıyla devam etti. Eskişehir, Kütahya ve Uluborlu’nun yanı sıra, bir kaynağa göre 72 kale fethedildi (1182-1183). Nihayet Bizans’ın içerisinde bulunduğu saltanat mücadelelerinden yararlanan Kılıç Arslan, 1185’de imparator II. Isaakios Angelos’u on yıllık bir anlaşmayla vergiye bağladı.


53. Soru

Türkiye Selçukluları devletin idare mekanizmasında nasıl bir yol izlediler?

Cevap

Türkiye Selçukluları zaten en başından beri kendileriyle birlikte Anadolu’ya göç eden İranlıları özellikle sivil bürokraside çalıştırmaktaydılar. Merkezî idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler ise uçlara doğru kayarak/kaydırılarak, buralarda hem fetihlere devam edecek, hem de kendi hayat tarzlarını sürdürebileceklerdi.


54. Soru

Türk devletlerinin merkeziyetçi yapıya geçememesinin sebebi nedir?

Cevap

Boy birliği esasına göre örgütlenen Devlet, temsil ettikleri nüfus nisbetinde boy beylerinin güç gösterilerine sahne olabilmekteydi. Meselenin başlıca çözüm yolu göçebeleri yerleşik hayata geçirmekti ve bu da devletin merkeziyetçileşmesi anlamına geliyordu. Türkmenlerin muhtelif bölgelere dağıtılarak yerleştirilmesiyle, devletle pazarlık güçlerini kaybedecek olan Türkmen beyleri ise örften kaynaklanan bu rollerini terk etmeye yanaşmıyorlardı. Devletin sadece Türkmenlere dayanan askerî yapısı, yerleşik bir ortaçağ İslâm devletinin önündeki en büyük engeli oluşturuyordu.


55. Soru

II. Kılıç Arslan’ın Miryakefalon Savaşı’nda Bizans İmparator’u Manuel Komnenos ile anlaşma imzalamasına rağmen Türkmenlerin saldırılarının devam etmesi nasıl açıklanabilir?

Cevap

Türkmenler Bizans ile Türkiye Selçukluları arasında yapılan anlaşmayı beğenmemişlerdi.


56. Soru

Merkezi idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler için nasıl bir yöntem izlendi?

Cevap

Merkezî idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler uçlara doğru kayarak/kaydırılarak, buralarda hem fetihlere devam ettiler, hem de kendi hayat tarzlarını sürdürdüler.


57. Soru

İranlılar Türkiye Selçukluları yönetiminde nasıl bir rol üstlendiler?

Cevap

Türkiye Selçukluları zaten en başından beri kendileriyle birlikte Anadolu’ya göç eden İranlıları özellikle sivil bürokraside çalıştırdılar. 


58. Soru

Kaynaklara göre II. Kılıç Arslan’ın kaç oğlu vardı?

Cevap

11


59. Soru

II. Kılıç Arslan’ın oğullarını muhtelif yerlere melik olarak tayin etmesinin sebebi nedir?

Cevap

Kılıç Arslan şüphesiz bu kadar yetişkin şehzâdenin, kendi ölümünden sonra mukadder olan taht kavgalarıyla devleti sarsıntıya uğratacaklarını biliyordu. Birisini veliaht ilân etmesi de meseleyi halletmeyecekti. Bu durumda belki kendi sağlığında görülecek aksaklıklara müdahale edebileceği umuduyla; oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etti. Bir diğer nedeni de bir süredir sınırlara doğru itilmekte olan Türkmenlerin, uçlara tayin edilen meliklerin hizmetinde, kontrol altında tutulmak istenmesi olabilir. Nitekim bu güce dayanan melikler Bizans hudutlarında fetihleri genişletmeye devam etmişlerdir.


60. Soru

Meliklerin tayin edildikleri yerler nerelerdir?

Cevap

Melikşah-Sivas ve Aksaray; Süleymanşah-Tokat; Sultanşah-Kayseri; Tuğrulşah-Elbistan; KayserşahMalatya; Mesud-Ankara,Çankırı, Kastamonu; KeyhüsrevUluborlu; Berkyarukşah-Niksar; Argunşah-Amasya; Arslanşah- Niğde; Sancarşah-Ereğli.


61. Soru

Meliklerin yetkileri nelerdi?

Cevap

Melikler sultana tâbi olmak kaydıyla, kendi adlarına para kestirmek ve divanlarını (hükûmet) kurmak haklarına sahip olacak; fakat yılda bir kere Konya’ya gelip Kılıç Arslan’a bağlılıklarını bildireceklerdi.


62. Soru

Selahaddin Eyyubi Kudüs’ü kaç yılında fethetti?

Cevap

1187


63. Soru

Üçüncü Haçlı Seferi’nde hükümdarlar hangi güzergâhları izlediler?

Cevap

İngiltere ve Fransa kralları deniz yolunu tercih ederken; 1101 yılı ve ikinci haçlı seferleri dolayısıyla, bu yolun tehlikelerini gayet iyi bilen Alman imparatoru Friedrich Barbarossa, Bizans ve Türkiye Selçuklularının topraklarından geçerek ilerledi.


64. Soru

İmparator Barbarossa komutasındaki Alman ordusu neden Konya’ya yürüdü?

Cevap

Alman ordusu, 1190 baharında Alaşehir-Denizli üzerinden Uluborlu’ya girdiğinde, kendilerini sultanın yaptığı anlaşmayla bağlı saymayan Türkmenlerin saldırısına uğradı. Türk elçileri durumu açıklamakla birlikte baskınlar devam ettiği için, aldatıldığını düşünen Barbarossa Konya’ya doğru yürüyüşe geçti.


65. Soru

II. Kılıç Arslan kaç yılında vefat etti?

Cevap

Ağustos 1192


66. Soru

II. Kılıç Arslan nereye defnedildi?

Cevap

Sultan Mesud tarafından yaptırılmış olan caminin yanındaki türbeye defnedildi.


67. Soru

Türkiye Selçukluları döneminde ilk altın para hangi hükümdar zamanında darp edilmiştir?

Cevap

II. Kılıç Arslan


68. Soru

Sultan 1. Mesud Döneminde Bizansın Anadoludaki ilerleyişinin sebeplerini açıklayınız. 

Cevap

Mesud bir yandan yaşının çok genç olması, diğer yandan da tahtını Danışmendli Emir Gazi’ye borçlu bulunması dolayısıyla hükümdarlığa onun gölgesinde başladı. Bizans İmparatoru 1. Kılıç Arslan’ın ölümünden sonra Türkiye Selçukluları’nın uğradığı sarsıntıdan azami derecede istifade etmiştir. Aleksios’un ölümü üzerine yerine oğlu Ioannes (1118-1143) geçmişti. Sultan Mesud’un kayınpederinin gölgesinde Konya çevresiyle sınırlı hükümdarlığı Ioannes’in daha fazla ilerlemesine imkan veriyordu. 


69. Soru

Sultan I. Mesud’un yükselişi önündeki hangi engellerin kalkmasıyla mümkün olmuştur? 

Cevap

Sultan Mesud görüldüğü gibi, Ioannes’in takip ettiği aktif siyaset sebebiyle insiyatif alamamıştı. Kısa bir zaman önce Melik Muhammed’in vefatıyla rahatlayan Sultan Mesud’un önünde, Bizans imparatorunun ölümüyle geniş bir hareket alanı açılmış oldu. Zira Danişmend beyinin tahtını bıraktığı Zünnûn ile Yunus ve İbrahim adlı oğullarından başka kardeşleri Yağıbasan ve Aynüddevle arasında hakimiyet mücadelesi başlamıştı. 


70. Soru

Bizans imparatoru Manuel’i Selçuklu sultanı 1. Mesud ile anlaşmak durumunda bırakan gelişme nedir?

Cevap

İmparator İstanbul’a dönerken İkinci Haçlı Seferinin başladığını öğrendi. Bu durumda Sultan Mesud ile derhal anlaşma yoluna gitti. Mesud da Prakana’yı İmparator’a iade ederek haçlılara karşı onunla ittifak etti. 


71. Soru

İkinci Haçlı Seferi’ni hazırlayan gelişme nedir?

Cevap

İkinci Haçlı Seferinin sebebi Musul atabeyi İmadeddin Zengi’nin Urfa’yı fethi idi. Bunun üzerine Urfa’nın kurtarılması için yeni haçlı ordularının gönderilmesi çağrısı yapıldı. Fransa kralı VII. Louis ile Alman imparatoru III. Konrad’ın haçlı yemini etmesiyle ilk defa krallar sefere katılmış oluyordu. Alman ve Fransız ordularının mevcudu devrin kaynaklarında farklı olmakla birlikte yüzbinlerle ifade edilmektedir. 


72. Soru

Sultan I. Mesud’un haçlı tehdidine karşı Nureddin Mahmud ile yaptığı ittifak neleri kapsıyordu?

Cevap

Haçlı tehdidi Sultan Mesud’la Nureddin Mahmud’un ittifak yapmalarına zemin hazırladı. Sultanın kızı Selçuka Hatun Nureddin’le evlendirilirken, Tell-Başir’in fethedilip Hatun’un çeyizi olarak atabeye bırakılması kararlaştırıldı. 


73. Soru

Rakip Türk yöneticiler ve Bizans imparatorları Anadolu Selçukluların iktisadi hayatına darbe vurmak için hangi yolu seçmişlerdir?

Cevap

Anadolu’da Türkler daha çok askerlikle uğraştıkları için çeşitli zenaat ve zırai faaliyetler büyük ölçüde Hıristiyan ahali tarafından yürütülmekteydi. Bu yüzden rakip Türk yöneticiler ve hatta Bizans imparatorları hasımlarının iktisadi hayatına darbe vurmak için hıristiyan halkı düşmanlarının topraklarından kendi ülkelerine tehcir ederlerdi. 


74. Soru

II. Kılıç Arslan’ın 1162 yılında İstanbul’a gerçekleştirdiği diplomatik ziyaretin sebebi neydi?

Cevap

Bizans, Selçuklular aleyhinde sultanın kardeşi Şahinşah, Danışmendliler’in Kayseri meliki Zünnun, Sivas meliki Yağıbasan ve Malatya’daki Zülkarneyn ve bazı Artuklu beyleriyle itifak yapıyordu. Gelişmeleri yakından takip eden Kılıç Arslan imparatora yaptığı anlaşma teklifinin reddedilmesi üzerine; Ceyhan bölgesini Yağıbasan’a bırakarak bu ittifakı kırmak için çok ciddi bir teşebbüste bulundu ancak bu da sonuçsuz kaldı. Bunun üzerine tüm entrikaların kaynağı olarak gördüğü İstanbul’a gitmeyi kararlaştırdı. 


75. Soru

II. Kılıç Arslan’ın İstanbul’a yaptığı diplomatik ziyaret ne ölçüde başarılı olmuştur?

Cevap

Bazı tavizler karşılığında da olsa Kılıç Arslan Bizans imparatoruyla bir anlaşma imzalayıp onu kendisi aleyhine yaptığı ittifaklardan ayırmayı başardı. Anlaşmanın Bizans açısından en önemli tarafı Türkmenler’in Bizans sınırındaki ilerleyişinin durdurulmasını kabul ettirmiş olması ve Batı Anadolu’da işgal edilmiş olan bazı yerlerin imparatorluğa iade edilmesiydi. Kılıç Arslan ise imparatordan sağladığı ciddi para yardımının yanı sıra diğer düşmanlarıyla savaşırken onu saf dışı bırakarak büyük bir diplomatik başarı sağlamış oldu.


76. Soru

II. Kılıç Arslan’ın Bizans’a karşı kazandığı Miryokefalon zaferinin sonuçları ne olmuştur?

Cevap

Manuel Komnenos bizzat kendisinin Malazgirt yenilgisine benzettiği bu savaşı kaybetmekle aslında tüm davasını da kaybetti. Bizans İmparatorluğu Miryokefalon’da Malazgirt’ten beri haçlı yardımları ve çeşitli entrikalarla yaşatmaya çalıştığı Anadolu’yu geri alma hayalinden hakikat duvarına çarparak uyandı. Bundan böyle Anadolu’da Türklerle birlikte yaşamak mecburiyetinde olduğu gerçekliğini anladı. Bu zaferden sonra Bizans’la Selçuklular arasındaki savaşlar devlet düzeyinde neredeyse sona erdi. Taarruz güç ve kabiliyetini bu savaşta tamamen yitiren Bizanslılar bundan sonra sürekli geri çekilirken Türkler de o nisbette ve sürekli ilerleyiş halinde olacaklardır. 


77. Soru

II. Kılıç Arslan ile Selahaddin Eyyubi arasındaki 1180 yılındaki gerginliğin sebebi neydi?

Cevap

II. Kılıç Arslan kızına ihanet ettiği için damadı Hısn Keyfa Artuklu beyi üzerine yürüdüğünde Selahaddin Eyyubi bu gelişmeyi kendisi için tehlikeli bulmuş ve haçlılarla anlaşma yapıp Kılıç Arslan’ın karşısına çıkmıştır. 


78. Soru

II. Kılıç Arslan döneminde devletin merkeziyetçi bir yapıya dönüşmesinin önündeki engeller nelerdi?

Cevap

Merkeziyetçiliğin önündeki engeller genel olarak Türk devletinin yapısıyla ilgiliydi. Boy birliği esasına göre örgütlenen Devlet, temsil ettikleri nüfus nisbetinde boy beylerinin güç gösterilerine sahne olabilmekteydi. Meselenin başlıca çözüm yolu göçebeleri yerleşik hayata geçirmekti ve bu da devletin merkeziyetçileşmesi anlamına geliyordu. Türkmenlerin muhtelif bölgelere dağıtılarak yerleştirilmesiyle devletle pazarlık güçlerini kaybedecek olan Türkmen beyleri ise örften kaynaklanan bu rollerini terk etmeye yanaşmıyorlardı.


79. Soru

II. Kılıç Arslan kendi sağlığında ülkeyi oğulları arasında ne şekilde tanzim etmiştir?

Cevap

Kılıç Arslan oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etmiştir. Bu melikler ve tayin edildikleri yerler şöyledir: Melikşah-Sivas ve Aksaray; Süleymanşah-Tokat; Sultanşah-Kayseri; Tuğrulşah-Elbistan; Argunşah-Amasya; Arslanşah-Niğde; Sancarşah-Ereğli. 


80. Soru

II. Kılıç Arslan’ın sağlığında ülkesini oğulları arasında pay etmesinin sebebi nedir?

Cevap

Devletin iyi işleyen bir veraset kurumu olmadığı gibi, kut anlayışına istinaden hanedanın tüm erkek üyeleri de saltanat iddiasından bulunabiliyorlardı. Kılıç Arslan şüphesiz bu kadar yetişkin şehzadenin (11 oğlu olduğu söylenir), kendi ölümünden sonra mukadder olan taht kavgalarıyla devleti sarsıntıya uğratacaklarını biliyordu. Birisini veliaht ilan etmesi de meseleyi halletmeyecekti. Bu durumda belki kendi sağlığında görülecek aksaklıklara müdahale edebileceği umuduyla oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etti. 


81. Soru

Üçüncü Haçlı Seferini gerçekleştirmek üzere Anadolu üzerinden Suriye’ye ulaşmak isteyen Haçlıların geçişine II. Kılıç Arslan’ın izin vermesinin sebebi neydi?

Cevap

Haçlı seferi Kudüs’ü ele geçiren Selahaddin Eyyubi üzerine yapılıyordu. Seferden bir süre önce kendi aleyhinde Bizans imparatoruyla yaptığı anlaşmayı dikkate alan Kılıç Arslan Alman imparatoruna ülkesinden serbestçe geçiş imkanı tanımakta sakınca görmemiştir. Daha sonra Melikşah Haçlılara karşı saldırılarda bulunmuş ancak bunun üzerine Haçlıların şehirleri yağmalaması üzerine ülkesinin daha fazla zarar görmesini istemeyen Kılıç Arslan bu işte kendi dahli olmadığını bahane ederek yeni bir anlaşma yapmıştır. 


82. Soru

II. Kılıç Arslan’ın oğulları arasındaki taht mücadelesi sonunda hangi şehzade galip çıkmıştır?

Cevap

Sivas meliki olan Melikşah babasına tahakküm etmeye başlamış ve Konya’ya gelerek kendisini zorla veliaht ilan ettirmiştir. Daha sonra sırasıyla kardeşleriyle mücadele ederek siyasi otoriteyi sağlamıştır.


83. Soru

Vesayet kelimesinin anlamı nedir?

Cevap

Vesayet bir yetimin yaşı küçük ya da ehliyeti olmayan birisinin sahip olduğu servetin tayin edilen bir vasi eliyle yönetilmesidir. 


84. Soru

Sultan I. Mesud’un 1145 yılında fethettiği Prakana kalesi bugün nerededir?-

Cevap

Prakana kalesi İsauria (İçel) eyaletinde olup, bugün yeri tam olarak tesbit edilememekle birlikte, Silifke yakınlarında Bizans açısından Çukurova ve Suriye bölgelerinin denetimi bakımından önemli bir yer olduğu anlaşılmaktadır. 


85. Soru

Devrin kaynaklarına göre II. Haçlı Seferi sırasında Bizanslılar Haçlı ordusuna hangi açılardan yardım yerine ihanet etmişlerdir?

Cevap

Rumlar’ın Denizli’den Antalya’ya ilerleyen Fransızlar’a erzak vermedikleri; Türkler’in ise Haçlıların ilerleyişine paralel olarak çekilirken onlara yağmalayacak bir şey bırakmadıkları anlaşılıyor. Antalya’ya ulaşabilen ve yolculuk için parası olan haçlılar gemilerle Filistin’e yol aldılar. Ancak Rumlar tarafından Antalya’dan çıkarılan ve yaya olarak Antakya’ya gitmeye çalışan diğerleriyse, Türkler ve Rumlar tarafından neredeyse imha edildiler. 


86. Soru

Sultan I. Mesud’un Çukurova’daki Ermeniler üzerine sefer düzenlemesinin sebebi nedir?

Cevap

Ermeni baronu Leon İstanbul’da hapisteyken ölmüş; oğlu Toros ise kaçıp ülkesine dönmüş ve Bizans’a ait Misis, Tarsus ve Anazarba gibi şehirleri zapt ettiği gibi, Türk topraklarına da tecavüz ediyordu. Bunun üzerine Çukurova’ya bir sefer yapacak gücü bulunmayan Manuel, sultana değerli hediyeler ve çok miktarda para göndererek Ermeniler üzerine bir sefer yapmaya teşvik etti. 


87. Soru

Bizans’ın Miryakefalon savaşına getirdiği ordu hakkında bilgi veriniz. 

Cevap

Macar, Frank, Sırp ve Peçenek gibi paralı askerlerle mevcudu 100.000’i bulan, ağırlıkları 5.000 araba ve hayvanlarla taşınmakta olan bir orduydu. 


1. Soru

Aleksios Komnenos, Şahinşah’a neden barış teklifinde bulundu?

Cevap

Şahinşah, Aleksios Komnenos ile savaş halinde onu takip ederken; kardeşi Mesud’un Danişmendli Emir Gazi ile birlikte üzerine gelmekte olduğunu öğrenince Aleksios Komnenos Şahinşah’a barış teklifinde bulundu.

2. Soru

Emir Gazi kimdir?

Cevap

Danişmendli sultanı ve I. Mesud’un kayınpederidir.

3. Soru

I. Mesud kaç yılında tahta oturdu?

Cevap

1116

4. Soru

I. Mesud neden Danişmedlilerin vesayeti altında kalmıştır?

Cevap

Tahta geçmek için kayınpederi Emir Gazi’den yardım almış olması ve yaşının küçük olması onu Danişmend hükümdarı Emir Gazinin vesayeti altında bırakmıştır.

5. Soru

Bizans İmparatoru Aleksios ölünce yerine kim geçti?

Cevap

Oğlu Ioannes (118 – 1143)

6. Soru

Bizanslılar 1121’de nereleri ele geçirdi?

Cevap

Bizanslılar Uluborlu’yu ele geçirip Antalya’ya kadar ilerledi.

7. Soru

“Malatya Sultanı” ifadesi nereden gelmektedir?

Cevap

Süryani Mihail’in Kılıç Arslan’ın küçük oğlu Tuğrul Arslan’a taktığı

8. Soru

Belek Gazi kimdir?

Cevap

Kılıç Arslan vefat edince Tuğrul Arslan’ın annesinin evlendiği Artuklu hâkimidir.

9. Soru

Melik Arab neden isyan etmiştir?

Cevap

Sultan Mesud’un kardeşinin elinde bulunan Malatya’yı, bir bakıma Danişmend’lilere terk  etmesi Melik Arab’ın isyanına sebep olmuştu.

10. Soru

Emir Gazi’nin oğulları kimlerdir?

Cevap

Emir Gazi’nin yerine geçen Muhammed, bunun dışında Yağıbasan, Aynüddevle ve Yağan.

11. Soru

I. Mesud 1135’de Bizanslılarla neden ittifak etmiştir?

Cevap

Emir Gazi zamanında hareket kabiliyeti sınırlı olan Mesud, aynı       zamanda kayınbiraderi olan Muhammed’e karşı gücünün sınırlarını yoklamak istedi. Bu maksatla, Çankırı ve Kastamonu’yu almak üzere harekete geçen Bizans imparatoru ile ittifak etti.

12. Soru

Bizans imparatoru Ioannes neden Kilikya seferine çıktı, bu seferin Türkiye Selçukluları üzerinde nasıl bir etkisi oldu?

Cevap

İmparatorun Kilikya (Çukurova) seferine çıkmasının başlıca sebebi Tarsus, Adana, Misis ve Anazarba gibi Bizans’a ait şehirleri zapt eden Ermeni prensi Leon’u cezalandırmaktı.  Mesud ve Muhamed ise  bu Ioannes’in Kilikya’ya seferine çıkmasından (1137) faydalanıp Bizans topraklarında fetihlerini genişlettiler.

13. Soru

Müslüman olarak Çelebi unvanı alan Bizanslı kimdir?

Cevap

İmparator Ioannes’in yeğeni Ioannes’tir. Daha önce babası da önce Sultan Mesud’a, sonra Emir Gazi’ye iltica etmiş olan Ioannes bir daha ülkesine dönmedi. Çelebi unvanını alarak sultanın kızıyla evlendi.

14. Soru

Beyşehir Gölü’ndeki adalarda yaşayan Hıristiyan ahaliyi tabiiyet altına almak isteyen Ioannes neden dirençle karşılaştı?

Cevap

Çünkü halk Selçuklu idaresinden memnundu.

15. Soru

Ioannes Antakya’yı neden ele geçiremedi?

Cevap

Antakya’ya karşı savaş hazırlıkları yaparken, av sırasında zehirli bir okla yaralanıp öldüğü için Antakya seferi tamamlanamadı.

16. Soru

Ioannes ne zaman öldü?

Cevap

Nisan 1143

17. Soru

Ioannes imparatorluğu döneminde hangi hükümdarlıklara sefer düzenlemiştir?

Cevap

İmparatorluk döneminde Anadolu’da Selçuklu ve Danişmendlilere, Ermenilere ve haçlılara karşı sefer düzenlemiştir.

18. Soru

Melik Muhammed’in ölümü Sultan Mesud’un saltanatını nasıl etkilemiştir?

Cevap

Melik Muhammed’in tahtını bıraktığı Zünnûn ile Yunus ve İbrahim adlı oğullarından başka kardeşleri Yağıbasan ve Aynüddevle arasında hâkimiyet mücadelesi başlamıştı. Bu mücadele sonucunda Danişmedliler ikiye bölündü.

19. Soru

Bizans İmparatoru İoannes ölünce yerine kim geçti?

Cevap

Oğlu Manuel

20. Soru

Mesud kimi Elbistan meliki tayin etti?

Cevap

Oğlu Kılıç Arslan

21. Soru

Danişmendli beyliklerini kendisine bağlayan Mesud böylelikle hangi bölgelerde hâkimiyeti sağlamış oldu?

Cevap

Kayseri, Sivas ve Malatya’da hüküm süren Danişmendli melikleri kendisine bağlayan Selçuklu sultanı Mesud, daha önce Emir Gazi’nin işgal ettiği Ankara, Çankırı ve Kastamonu bölgelerini de topraklarına katarak hâkimiyeti sağlamış oldu. 

22. Soru

I. Mesud Prakana kalesini ne zaman fethetmiştir?

Cevap

1145 yılında.

23. Soru

Prakana kalesi nerededir?

Cevap

Prakana kalesi Isauria (İçel) eyaletinde olup, bugün yeri tam olarak tesbit edilememektedir. 

24. Soru

Bizans İmparatoru Manuel’in Konya seferinde 1. Mesud nasıl bir taktik izlemiştir?

Cevap

Mesud’un ordusunu sayıca az olan bir kısmı Bizans ordusunu üzerlerine çekerken tepelerin ardındaki ikinci kısım saldırıya geçerek onları tuzağa düşürdüler.

25. Soru

İkinci Haçlı Seferi’ne kimler katılmıştı?

Cevap

Haçlı birlikleri Alman kralı III: Konrad’ın komutasında olan Alman birlikleri ile Fransa kralı VII. Louis komutasındaki Fransız birliklerinden oluşuyordu. 

26. Soru

İkinci Haçlı Seferinin yapılma sebebi nedir?

Cevap

İkinci Haçlı Seferinin sebebi, Musul atabeyi İmadeddin Zengi’nin Urfa’yı fethi (24 Aralık 1144) idi. Urfa’nın kurtarılması için Haçlı Seferi düzenlendi. 

27. Soru

26 Ekim 1147 tarihinde ne olmuştur?

Cevap

26 Ekim 1147 tarihinde Dorylaion (Eskişehir) yakınında, kendilerini takip eden ve saldırmak için uygun zamanı bekleyen Türklerin tuzağına düştüler.

28. Soru

Haçlılar neden başarısız oldular?

Cevap

İkinci Haçlı orduları; Sultan Mesud’un Bizans imparatoruyla yaptığı anlaşma, yaptığı hazırlıklar ve sayı azlığını avantaja çeviren savaş taktiği sayesinde, vardıkları yerde hiçbir işe yaramayacak biçimde zayiata uğratıldılar.

29. Soru

Sultan Mesud Nureddin Mahmud ile neden ittifak yaptı?

Cevap

Haçlı tehdidi nedeniyle

30. Soru

Türkiye Selçuklularının Suriye’deki soydaşlarıyla yeniden bağlantı kurmalarını sağlayan olay nedir?

Cevap

Kontluğun Göksun, Ayntab, Behisni, Raban, Merzuban ve Dülûk’teki topraklarının ele geçirilmesiyle kontluk tamamen ortadan kaldırıldı ve Suriye ile yeniden bağlantı kuruldu.

31. Soru

Sultan Mesud 1154’te neden Ermeniler üzerine sefere çıktı?

Cevap

Ermeni hükümdarı Toros’un Çukurova’da güçlenmesi, aslında Türkiye Selçukluları’nın Suriye yolunu tehdit ettiği için ve Bizans imparatorunun da ısrarlı tahrikleri üzerine Sultan Mesud 1154’de Ermeniler üzerine sefere çıktı.

32. Soru

Sultan Mesud’un Ermeni seferi nasıl sonuçlandı?

Cevap

Selçuklu ordusu Misis ve Anazarba’y› kuşattı fakat alamadı. Bunun üzerine Tell-Hamdun’a taarruz edildi; fakat ağaçları kökünden söken şiddetli bir fırtına ve dolu orduyu duraklattı. Ayrıca Antakya haçlıları üzerine gönderilen Yakup Bey idaresindeki Türk birlikleri pusuya düşürülüp imha edildiler. Orduda çıkan dabah (hayvan vebası) salgını yüzünden hayvan kayıpları askerleri güç durumda bıraktı. Bunun üzerine ağırlıklarını da bırakarak çekilen Selçuklu ordusu, Ermeniler’in takibi sonunda da çok zayiat verdi.

33. Soru

Sultan Mesud ne zaman vefat etti?

Cevap

1155 baharında vefat etti.

34. Soru

Sultan Mesud’un yerine kim geçti?

Cevap

Oğlu II. Kılıç Arslan

35. Soru

Sultan Mesud’un saltanatı kaç yıl sürdü?

Cevap

39 yıl

36. Soru

Sultan Mesud’un imar faaliyetleri ne düzeydedir? 

Cevap

Bir iki cami inşası dışında imar faaliyetlerine pek imkânı olmamıştır.

37. Soru

Sultan Mesud’un kaç varisi vardı?

Cevap

3 varisi vardı. Bunlar Kılıç Arslan, Şahinşah ve Devlet’tir.

38. Soru

II. Kılıç Arslan ile Danişment’li Yağıbasan arasındaki çekişme nasıl ortaya çıktı ve nasıl sonuçlandı?

Cevap

II. Kılıç Arslan’ın tahtı için tehlike olarak gördüğü Devlet’i bertaraf etmesi Ankara, Çankırı meliki olan Şahinşah’ın isyan etmesine yol açtı. Bu kargaşadan yararlanmak için ilk harekete geçen ise Sivas’ta Danişmendli Yağıbasan oldu. Önce Zünnûn’a ait Kayseri bölgesine girdi; fakat II. Kılıç Arslan üzerine yürüyünce bölgedeki Hıristiyan ahaliyi Sivas’a sürgün ederek geri çekildi. Bu olaydan sonra sultanla anlaşma yapmasına rağmen, kısa bir süre sonra Selçuklular’a ait Elbistan’ı işgal etti. Kılıç Arslan’ın harekete geçtiğini öğrenince, bölgeden yine onbinlerce insanı kendi topraklarına sürdükten sonra sultanla savaşmak için geri döndü. Ancak din adamlarının boş yere Müslüman kanı dökülmemesi için arabuluculuk yapmalar› üzerine anlaşma sağlandı (Eylül 1155). 

39. Soru

Nureddin Mahmud neden Ayntâb-Rabân bölgesini işgal etti?

Cevap

Kılıç Arslan’ın güneydoğuda güçlenmesi, bu sırada haçlılara karşı mücadele etmekte olan Nureddin Mahmud’u rahatsız etmekteydi. O yüzden kayınpederi Sultan Mesud’la yaptıkları anlaşmaya aykırı olarak bu bölgeyi işgal etti.

40. Soru

Bizans hükümdarı Manuel Selçuklara karşı kimlerle ittifak kurmuştur?

Cevap

Başta II. Kılıç Arslan’ın kardeşi Şahinşah, Danişmendliler’in Kayseri meliki Zünnûn, Sivas meliki Yağıbasan ve Malatya’daki Zülkarneyn ve bazı Artuklu beyleri ile ittifak kurdu.

41. Soru

II. Kılıç Arslan’ın 1162 yılında Bizans’ı ziyaretinin amacı nedir?

Cevap

Bizans İmparatorluğu ile anlaşmaya vararak onu diğer düşmanlarıyla yapmış olduğu ittifakta saf dışı bırakmaktır.

42. Soru

II. Kılıç Arslan’ın Bizans imparatoru ile yaptığı anlaşmanın içeriği kabaca nedir?

Cevap

Bizans imparatorunun dostuna dost, düşmanına düşman olmayı kabul etmenin yanı sıra; ihtiyaç halinde Bizans’a askeri yardım verme taahhüdü de vardı. 

44. Soru

II. Kılıç Arslan Bizans imparatoruyla yaptığı tavizkar anlaşmada kazancı ne olmuştur? 

Cevap

Kılıç Arslan imparatordan sağladığı ciddi para yardımının yanı sıra; diğer düşmanlarıyla savaşırken onu saf dış bırakarak büyük bir diplomatik başarı sağlamış oldu.

45. Soru

II. Kılıç Arslan Danişmendli hükümdarlığına ne zaman son vermiştir?

Cevap

1178 kalan son Danişmendli toprağı Malatya’yı ele geçiren II. Kılıç Arslan Danişmendoğullarından hayatta kalanları uçbeyi olarak tayin etti.

46. Soru

Bizans imparatoru daha önce anlaşma imzalamış olduğu II. Kılıç Arslan’a savaş ilan etmesinin altında yatan temel gerekçeler nelerdir?

Cevap

Bizans yönündeki fetihler durdurulmadığı ve Kılıç Arslan’ın barış şartlarını ihlâl ettiği gerekçesiyle savaş ilan etti. Oysa gerçek neden haçlı seferinin yol açtığı tecridi kıran Türkiye Selçukluları’nın, bu anlaşma sayesinde katettikleri mesafenin doğurduğu endişeydi. Başka bir ifadeyle Bizans’ın büyük külfetlere katlanarak organize ettiği haçlı seferlerinden elde ettiklerini, neredeyse tükenme noktasına getiren Selçuklu ilerleyişi engellenememişti.

47. Soru

Miryakefalon coğrafi açıdan nasıl bir konuma sahipti?

Cevap

Miryokefelon (Myriokephalon) geçidi neredeyse ancak techizatlı tek bir askerin yürümesine imkân veren, iki tarafı sarp uçurumlarla çevrili çok dar bir geçitti.

48. Soru

Miryakefalon Savaşı kaç yılında yapılmıştır?

Cevap

1176

49. Soru

Miryakefalon Savaşı’nın önemi nedir?

Cevap

Bizans ve Haçlı ordusu Türkleri Anadolu’dan çıkarma umudunu tamamıyla yitirdiler. Bu savaştan sonra Bizans’la Selçuklular arasındaki savaşlar devlet düzeyinde neredeyse sona erdi. Bu savaştan sonra Bizans’lılar sürekli geri çekilirken Türkler ilerleyiş halinde oldular.

50. Soru

Miryakefalon Savaşı nasıl sonuçlandı?

Cevap

Bizans hükümdarı Manuel’in sulh teklifi sonucunda barış anlaşması imzalandı.

51. Soru

Sultan II. Kılıç Arslan’ın yaptırdığı Alayhan nerededir?

Cevap

Aksaray’ın 35km kuzeydoğusunda, Nevşehir yolunda.

52. Soru

Bizans hükümdarı Manuel Komnenos’un ölümünden sonra Türkiye Selçukluları ile Bizans arasında mücadele nasıl bir hal aldı?

Cevap

1180’de Manuel Komnenos’un ölümünden sonra Bizans topraklarına akınlar tüm hızıyla devam etti. Eskişehir, Kütahya ve Uluborlu’nun yanı sıra, bir kaynağa göre 72 kale fethedildi (1182-1183). Nihayet Bizans’ın içerisinde bulunduğu saltanat mücadelelerinden yararlanan Kılıç Arslan, 1185’de imparator II. Isaakios Angelos’u on yıllık bir anlaşmayla vergiye bağladı.

53. Soru

Türkiye Selçukluları devletin idare mekanizmasında nasıl bir yol izlediler?

Cevap

Türkiye Selçukluları zaten en başından beri kendileriyle birlikte Anadolu’ya göç eden İranlıları özellikle sivil bürokraside çalıştırmaktaydılar. Merkezî idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler ise uçlara doğru kayarak/kaydırılarak, buralarda hem fetihlere devam edecek, hem de kendi hayat tarzlarını sürdürebileceklerdi.

54. Soru

Türk devletlerinin merkeziyetçi yapıya geçememesinin sebebi nedir?

Cevap

Boy birliği esasına göre örgütlenen Devlet, temsil ettikleri nüfus nisbetinde boy beylerinin güç gösterilerine sahne olabilmekteydi. Meselenin başlıca çözüm yolu göçebeleri yerleşik hayata geçirmekti ve bu da devletin merkeziyetçileşmesi anlamına geliyordu. Türkmenlerin muhtelif bölgelere dağıtılarak yerleştirilmesiyle, devletle pazarlık güçlerini kaybedecek olan Türkmen beyleri ise örften kaynaklanan bu rollerini terk etmeye yanaşmıyorlardı. Devletin sadece Türkmenlere dayanan askerî yapısı, yerleşik bir ortaçağ İslâm devletinin önündeki en büyük engeli oluşturuyordu.

55. Soru

II. Kılıç Arslan’ın Miryakefalon Savaşı’nda Bizans İmparator’u Manuel Komnenos ile anlaşma imzalamasına rağmen Türkmenlerin saldırılarının devam etmesi nasıl açıklanabilir?

Cevap

Türkmenler Bizans ile Türkiye Selçukluları arasında yapılan anlaşmayı beğenmemişlerdi.

56. Soru

Merkezi idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler için nasıl bir yöntem izlendi?

Cevap

Merkezî idarenin otoritesine boyun eğmeyen Türkmenler uçlara doğru kayarak/kaydırılarak, buralarda hem fetihlere devam ettiler, hem de kendi hayat tarzlarını sürdürdüler.

57. Soru

İranlılar Türkiye Selçukluları yönetiminde nasıl bir rol üstlendiler?

Cevap

Türkiye Selçukluları zaten en başından beri kendileriyle birlikte Anadolu’ya göç eden İranlıları özellikle sivil bürokraside çalıştırdılar. 

58. Soru

Kaynaklara göre II. Kılıç Arslan’ın kaç oğlu vardı?

Cevap

11

59. Soru

II. Kılıç Arslan’ın oğullarını muhtelif yerlere melik olarak tayin etmesinin sebebi nedir?

Cevap

Kılıç Arslan şüphesiz bu kadar yetişkin şehzâdenin, kendi ölümünden sonra mukadder olan taht kavgalarıyla devleti sarsıntıya uğratacaklarını biliyordu. Birisini veliaht ilân etmesi de meseleyi halletmeyecekti. Bu durumda belki kendi sağlığında görülecek aksaklıklara müdahale edebileceği umuduyla; oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etti. Bir diğer nedeni de bir süredir sınırlara doğru itilmekte olan Türkmenlerin, uçlara tayin edilen meliklerin hizmetinde, kontrol altında tutulmak istenmesi olabilir. Nitekim bu güce dayanan melikler Bizans hudutlarında fetihleri genişletmeye devam etmişlerdir.

60. Soru

Meliklerin tayin edildikleri yerler nerelerdir?

Cevap

Melikşah-Sivas ve Aksaray; Süleymanşah-Tokat; Sultanşah-Kayseri; Tuğrulşah-Elbistan; KayserşahMalatya; Mesud-Ankara,Çankırı, Kastamonu; KeyhüsrevUluborlu; Berkyarukşah-Niksar; Argunşah-Amasya; Arslanşah- Niğde; Sancarşah-Ereğli.

61. Soru

Meliklerin yetkileri nelerdi?

Cevap

Melikler sultana tâbi olmak kaydıyla, kendi adlarına para kestirmek ve divanlarını (hükûmet) kurmak haklarına sahip olacak; fakat yılda bir kere Konya’ya gelip Kılıç Arslan’a bağlılıklarını bildireceklerdi.

62. Soru

Selahaddin Eyyubi Kudüs’ü kaç yılında fethetti?

Cevap

1187

63. Soru

Üçüncü Haçlı Seferi’nde hükümdarlar hangi güzergâhları izlediler?

Cevap

İngiltere ve Fransa kralları deniz yolunu tercih ederken; 1101 yılı ve ikinci haçlı seferleri dolayısıyla, bu yolun tehlikelerini gayet iyi bilen Alman imparatoru Friedrich Barbarossa, Bizans ve Türkiye Selçuklularının topraklarından geçerek ilerledi.

64. Soru

İmparator Barbarossa komutasındaki Alman ordusu neden Konya’ya yürüdü?

Cevap

Alman ordusu, 1190 baharında Alaşehir-Denizli üzerinden Uluborlu’ya girdiğinde, kendilerini sultanın yaptığı anlaşmayla bağlı saymayan Türkmenlerin saldırısına uğradı. Türk elçileri durumu açıklamakla birlikte baskınlar devam ettiği için, aldatıldığını düşünen Barbarossa Konya’ya doğru yürüyüşe geçti.

65. Soru

II. Kılıç Arslan kaç yılında vefat etti?

Cevap

Ağustos 1192

66. Soru

II. Kılıç Arslan nereye defnedildi?

Cevap

Sultan Mesud tarafından yaptırılmış olan caminin yanındaki türbeye defnedildi.

67. Soru

Türkiye Selçukluları döneminde ilk altın para hangi hükümdar zamanında darp edilmiştir?

Cevap

II. Kılıç Arslan

68. Soru

Sultan 1. Mesud Döneminde Bizansın Anadoludaki ilerleyişinin sebeplerini açıklayınız. 

Cevap

Mesud bir yandan yaşının çok genç olması, diğer yandan da tahtını Danışmendli Emir Gazi’ye borçlu bulunması dolayısıyla hükümdarlığa onun gölgesinde başladı. Bizans İmparatoru 1. Kılıç Arslan’ın ölümünden sonra Türkiye Selçukluları’nın uğradığı sarsıntıdan azami derecede istifade etmiştir. Aleksios’un ölümü üzerine yerine oğlu Ioannes (1118-1143) geçmişti. Sultan Mesud’un kayınpederinin gölgesinde Konya çevresiyle sınırlı hükümdarlığı Ioannes’in daha fazla ilerlemesine imkan veriyordu. 

69. Soru

Sultan I. Mesud’un yükselişi önündeki hangi engellerin kalkmasıyla mümkün olmuştur? 

Cevap

Sultan Mesud görüldüğü gibi, Ioannes’in takip ettiği aktif siyaset sebebiyle insiyatif alamamıştı. Kısa bir zaman önce Melik Muhammed’in vefatıyla rahatlayan Sultan Mesud’un önünde, Bizans imparatorunun ölümüyle geniş bir hareket alanı açılmış oldu. Zira Danişmend beyinin tahtını bıraktığı Zünnûn ile Yunus ve İbrahim adlı oğullarından başka kardeşleri Yağıbasan ve Aynüddevle arasında hakimiyet mücadelesi başlamıştı. 

70. Soru

Bizans imparatoru Manuel’i Selçuklu sultanı 1. Mesud ile anlaşmak durumunda bırakan gelişme nedir?

Cevap

İmparator İstanbul’a dönerken İkinci Haçlı Seferinin başladığını öğrendi. Bu durumda Sultan Mesud ile derhal anlaşma yoluna gitti. Mesud da Prakana’yı İmparator’a iade ederek haçlılara karşı onunla ittifak etti. 

71. Soru

İkinci Haçlı Seferi’ni hazırlayan gelişme nedir?

Cevap

İkinci Haçlı Seferinin sebebi Musul atabeyi İmadeddin Zengi’nin Urfa’yı fethi idi. Bunun üzerine Urfa’nın kurtarılması için yeni haçlı ordularının gönderilmesi çağrısı yapıldı. Fransa kralı VII. Louis ile Alman imparatoru III. Konrad’ın haçlı yemini etmesiyle ilk defa krallar sefere katılmış oluyordu. Alman ve Fransız ordularının mevcudu devrin kaynaklarında farklı olmakla birlikte yüzbinlerle ifade edilmektedir. 

72. Soru

Sultan I. Mesud’un haçlı tehdidine karşı Nureddin Mahmud ile yaptığı ittifak neleri kapsıyordu?

Cevap

Haçlı tehdidi Sultan Mesud’la Nureddin Mahmud’un ittifak yapmalarına zemin hazırladı. Sultanın kızı Selçuka Hatun Nureddin’le evlendirilirken, Tell-Başir’in fethedilip Hatun’un çeyizi olarak atabeye bırakılması kararlaştırıldı. 

73. Soru

Rakip Türk yöneticiler ve Bizans imparatorları Anadolu Selçukluların iktisadi hayatına darbe vurmak için hangi yolu seçmişlerdir?

Cevap

Anadolu’da Türkler daha çok askerlikle uğraştıkları için çeşitli zenaat ve zırai faaliyetler büyük ölçüde Hıristiyan ahali tarafından yürütülmekteydi. Bu yüzden rakip Türk yöneticiler ve hatta Bizans imparatorları hasımlarının iktisadi hayatına darbe vurmak için hıristiyan halkı düşmanlarının topraklarından kendi ülkelerine tehcir ederlerdi. 

74. Soru

II. Kılıç Arslan’ın 1162 yılında İstanbul’a gerçekleştirdiği diplomatik ziyaretin sebebi neydi?

Cevap

Bizans, Selçuklular aleyhinde sultanın kardeşi Şahinşah, Danışmendliler’in Kayseri meliki Zünnun, Sivas meliki Yağıbasan ve Malatya’daki Zülkarneyn ve bazı Artuklu beyleriyle itifak yapıyordu. Gelişmeleri yakından takip eden Kılıç Arslan imparatora yaptığı anlaşma teklifinin reddedilmesi üzerine; Ceyhan bölgesini Yağıbasan’a bırakarak bu ittifakı kırmak için çok ciddi bir teşebbüste bulundu ancak bu da sonuçsuz kaldı. Bunun üzerine tüm entrikaların kaynağı olarak gördüğü İstanbul’a gitmeyi kararlaştırdı. 

75. Soru

II. Kılıç Arslan’ın İstanbul’a yaptığı diplomatik ziyaret ne ölçüde başarılı olmuştur?

Cevap

Bazı tavizler karşılığında da olsa Kılıç Arslan Bizans imparatoruyla bir anlaşma imzalayıp onu kendisi aleyhine yaptığı ittifaklardan ayırmayı başardı. Anlaşmanın Bizans açısından en önemli tarafı Türkmenler’in Bizans sınırındaki ilerleyişinin durdurulmasını kabul ettirmiş olması ve Batı Anadolu’da işgal edilmiş olan bazı yerlerin imparatorluğa iade edilmesiydi. Kılıç Arslan ise imparatordan sağladığı ciddi para yardımının yanı sıra diğer düşmanlarıyla savaşırken onu saf dışı bırakarak büyük bir diplomatik başarı sağlamış oldu.

76. Soru

II. Kılıç Arslan’ın Bizans’a karşı kazandığı Miryokefalon zaferinin sonuçları ne olmuştur?

Cevap

Manuel Komnenos bizzat kendisinin Malazgirt yenilgisine benzettiği bu savaşı kaybetmekle aslında tüm davasını da kaybetti. Bizans İmparatorluğu Miryokefalon’da Malazgirt’ten beri haçlı yardımları ve çeşitli entrikalarla yaşatmaya çalıştığı Anadolu’yu geri alma hayalinden hakikat duvarına çarparak uyandı. Bundan böyle Anadolu’da Türklerle birlikte yaşamak mecburiyetinde olduğu gerçekliğini anladı. Bu zaferden sonra Bizans’la Selçuklular arasındaki savaşlar devlet düzeyinde neredeyse sona erdi. Taarruz güç ve kabiliyetini bu savaşta tamamen yitiren Bizanslılar bundan sonra sürekli geri çekilirken Türkler de o nisbette ve sürekli ilerleyiş halinde olacaklardır. 

77. Soru

II. Kılıç Arslan ile Selahaddin Eyyubi arasındaki 1180 yılındaki gerginliğin sebebi neydi?

Cevap

II. Kılıç Arslan kızına ihanet ettiği için damadı Hısn Keyfa Artuklu beyi üzerine yürüdüğünde Selahaddin Eyyubi bu gelişmeyi kendisi için tehlikeli bulmuş ve haçlılarla anlaşma yapıp Kılıç Arslan’ın karşısına çıkmıştır. 

78. Soru

II. Kılıç Arslan döneminde devletin merkeziyetçi bir yapıya dönüşmesinin önündeki engeller nelerdi?

Cevap

Merkeziyetçiliğin önündeki engeller genel olarak Türk devletinin yapısıyla ilgiliydi. Boy birliği esasına göre örgütlenen Devlet, temsil ettikleri nüfus nisbetinde boy beylerinin güç gösterilerine sahne olabilmekteydi. Meselenin başlıca çözüm yolu göçebeleri yerleşik hayata geçirmekti ve bu da devletin merkeziyetçileşmesi anlamına geliyordu. Türkmenlerin muhtelif bölgelere dağıtılarak yerleştirilmesiyle devletle pazarlık güçlerini kaybedecek olan Türkmen beyleri ise örften kaynaklanan bu rollerini terk etmeye yanaşmıyorlardı.

79. Soru

II. Kılıç Arslan kendi sağlığında ülkeyi oğulları arasında ne şekilde tanzim etmiştir?

Cevap

Kılıç Arslan oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etmiştir. Bu melikler ve tayin edildikleri yerler şöyledir: Melikşah-Sivas ve Aksaray; Süleymanşah-Tokat; Sultanşah-Kayseri; Tuğrulşah-Elbistan; Argunşah-Amasya; Arslanşah-Niğde; Sancarşah-Ereğli. 

80. Soru

II. Kılıç Arslan’ın sağlığında ülkesini oğulları arasında pay etmesinin sebebi nedir?

Cevap

Devletin iyi işleyen bir veraset kurumu olmadığı gibi, kut anlayışına istinaden hanedanın tüm erkek üyeleri de saltanat iddiasından bulunabiliyorlardı. Kılıç Arslan şüphesiz bu kadar yetişkin şehzadenin (11 oğlu olduğu söylenir), kendi ölümünden sonra mukadder olan taht kavgalarıyla devleti sarsıntıya uğratacaklarını biliyordu. Birisini veliaht ilan etmesi de meseleyi halletmeyecekti. Bu durumda belki kendi sağlığında görülecek aksaklıklara müdahale edebileceği umuduyla oğullarını ülkenin muhtelif yerlerine melik olarak tayin etti. 

81. Soru

Üçüncü Haçlı Seferini gerçekleştirmek üzere Anadolu üzerinden Suriye’ye ulaşmak isteyen Haçlıların geçişine II. Kılıç Arslan’ın izin vermesinin sebebi neydi?

Cevap

Haçlı seferi Kudüs’ü ele geçiren Selahaddin Eyyubi üzerine yapılıyordu. Seferden bir süre önce kendi aleyhinde Bizans imparatoruyla yaptığı anlaşmayı dikkate alan Kılıç Arslan Alman imparatoruna ülkesinden serbestçe geçiş imkanı tanımakta sakınca görmemiştir. Daha sonra Melikşah Haçlılara karşı saldırılarda bulunmuş ancak bunun üzerine Haçlıların şehirleri yağmalaması üzerine ülkesinin daha fazla zarar görmesini istemeyen Kılıç Arslan bu işte kendi dahli olmadığını bahane ederek yeni bir anlaşma yapmıştır. 

82. Soru

II. Kılıç Arslan’ın oğulları arasındaki taht mücadelesi sonunda hangi şehzade galip çıkmıştır?

Cevap

Sivas meliki olan Melikşah babasına tahakküm etmeye başlamış ve Konya’ya gelerek kendisini zorla veliaht ilan ettirmiştir. Daha sonra sırasıyla kardeşleriyle mücadele ederek siyasi otoriteyi sağlamıştır.

83. Soru

Vesayet kelimesinin anlamı nedir?

Cevap

Vesayet bir yetimin yaşı küçük ya da ehliyeti olmayan birisinin sahip olduğu servetin tayin edilen bir vasi eliyle yönetilmesidir. 

84. Soru

Sultan I. Mesud’un 1145 yılında fethettiği Prakana kalesi bugün nerededir?-

Cevap

Prakana kalesi İsauria (İçel) eyaletinde olup, bugün yeri tam olarak tesbit edilememekle birlikte, Silifke yakınlarında Bizans açısından Çukurova ve Suriye bölgelerinin denetimi bakımından önemli bir yer olduğu anlaşılmaktadır. 

85. Soru

Devrin kaynaklarına göre II. Haçlı Seferi sırasında Bizanslılar Haçlı ordusuna hangi açılardan yardım yerine ihanet etmişlerdir?

Cevap

Rumlar’ın Denizli’den Antalya’ya ilerleyen Fransızlar’a erzak vermedikleri; Türkler’in ise Haçlıların ilerleyişine paralel olarak çekilirken onlara yağmalayacak bir şey bırakmadıkları anlaşılıyor. Antalya’ya ulaşabilen ve yolculuk için parası olan haçlılar gemilerle Filistin’e yol aldılar. Ancak Rumlar tarafından Antalya’dan çıkarılan ve yaya olarak Antakya’ya gitmeye çalışan diğerleriyse, Türkler ve Rumlar tarafından neredeyse imha edildiler. 

86. Soru

Sultan I. Mesud’un Çukurova’daki Ermeniler üzerine sefer düzenlemesinin sebebi nedir?

Cevap

Ermeni baronu Leon İstanbul’da hapisteyken ölmüş; oğlu Toros ise kaçıp ülkesine dönmüş ve Bizans’a ait Misis, Tarsus ve Anazarba gibi şehirleri zapt ettiği gibi, Türk topraklarına da tecavüz ediyordu. Bunun üzerine Çukurova’ya bir sefer yapacak gücü bulunmayan Manuel, sultana değerli hediyeler ve çok miktarda para göndererek Ermeniler üzerine bir sefer yapmaya teşvik etti. 

87. Soru

Bizans’ın Miryakefalon savaşına getirdiği ordu hakkında bilgi veriniz. 

Cevap

Macar, Frank, Sırp ve Peçenek gibi paralı askerlerle mevcudu 100.000’i bulan, ağırlıkları 5.000 araba ve hayvanlarla taşınmakta olan bir orduydu. 

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

AÖF Ders Notları ve Açıköğretim Sistemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!