Türkiye Ekonomisi Dersi 8. Ünite Sorularla Öğrenelim

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Türkiye Ekonomisi Dersi 8. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Ödemeler Dengesi, Dış Borçlar Ve Döviz Piyasası

1. Soru

“Ödemeler bilançosunda; …………… hesabına dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticareti kaydedilir.
Buna karşın yerleşik ve yabancıların gerçekleştirdiği sermaye hareketleri ………… hesabına kaydedilir. “

Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler nelerdir?

Cevap

Ödemeler bilançosunda; cari işlemler hesabına dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticareti kaydedilir.
Buna karşın yerleşik ve yabancıların gerçekleştirdiği sermaye hareketleri finans hesabına kaydedilir. 


2. Soru

Ödemeler bilançosunda yer alan sermaye hesabında kayda alınan işlem grupları nelerdir?

Cevap

Ödemeler bilançosunda yer alan sermaye hesabında iki grup işlem kayda alınmaktadır:

(i) Üretilmeyen ve finansal olmayan varlıkların edinimi ve elden çıkarılması (kara parçası gibi maddi olmayan varlıklar ile bayilikler, ticari marka ve kira ile lisans gibi transfer edilebilir sözleşmeler gibi maddi olmayan varlıklar)

(ii) Sermaye transferleri (borç affı ve diğer sermaye transferleri gibi).


3. Soru

İki uç döviz kuru sistemi olan sabit ve dalgalı kur sisteminde uluslararası resmî rezervlere duyulan ihtiyaç nasıl değişmektedir? Açıklayınız.

Cevap

İki uç döviz kuru sistemi olan sabit ve dalgalı kur sistemine veya bu sistemlerden birisine daha yakın olan bir kur politikasına (ara sistem) göre uluslararası resmî rezervlere duyulan ihtiyaç da değişlik gösterecektir. Sabit kur sisteminin takip edildiği bir ekonomide resmî rezervlere duyulan ihtiyaç en üst düzeyde olurken, dalgalı kur sisteminde rezervlere daha az ihtiyaç duyulmaktadır.


4. Soru

Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini hangi kurum hazırlamaktadır?

Cevap

Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hazırlamaktadır.


5. Soru

Cari açık analizlerindeki önemli parametreler nelerdir? Sıralayınız.

Cevap

Cari açık analizlerinde doğrudan yabancı sermaye yatırımları, portföy akımları, dış krediler, dış ticaret akımları ve döviz rezervleri önemli parametrelerdir.


6. Soru

Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yarattığı ekonomik ve sosyal etkiler nelerdir? Açıklayınız.

Cevap

Doğrudan yabancı yatırımlar, giriş yaptığı ülkeye sermayenin yanı sıra teknoloji ve işletme bilgisi de getirmektedir. Ayrıca ülkede yaratılan katma değer ile birlikte istihdam ve rekabete önemli ölçüde katkılar sağlayabilmektedir. Söz konusu yatırımlar ihracata dönük sektörlere yapıldığında, dış ticaret dengesinde olumlu gelişmeler olabilir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yarattığı ekonomik ve sosyal etkiler ülkelerin kalkınmasında önemli katkı sağlamaktadır.


7. Soru

“Bir ülke parasının diğer ülke paraları cinsinden fiyatına veya yabancı ülke paralarının yerli ülke parası cinsinden fiyatlarına ……………., yabancı ülke paralarının birbiri cinsinden fiyatına ise …………. denmektedir.”

Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler nelerdir?

Cevap

Bir ülke parasının diğer ülke paraları cinsinden fiyatına veya yabancı ülke paralarının yerli ülke parası cinsinden fiyatlarına döviz kuru, yabancı ülke paralarının birbiri cinsinden fiyatına ise çapraz kur denmektedir.


8. Soru

Türkiye’de döviz işlemlerinin yapıldığı üç temel piyasa hangileridir? Sıralayınız.

Cevap

Türkiye’de döviz işlemleri temel üç piyasada yapılmaktadır. Bunlar; serbest döviz piyasası, TCMB denetimindeki döviz ve efektif piyasası, bankalararası döviz piyasasıdır.


9. Soru

Dalgalı kur politikası kapsamında döviz piyasasında kur hangi değişkenlere göre belirlenmektedir?

Cevap

Dalgalı kur politikası kapsamında döviz piyasasında kur döviz arz ve talebine göre belirlenmektedir. Merkez Bankası döviz kurlarında aşırı dalgalanma olması veya başta fiyat istikrarı olmak üzere Bankanın belirlediği çeşitli hedeflere uygun
olarak döviz piyasasında alım veya satım yaparak kura müdahale edebilir.


10. Soru

Tam dolarizasyon sistemi nedir ve üllkeler ne gibi gerekçelerle tam dolarizasyon sistemine geçmektedir?

Cevap

Bazı ülkeler, ekonomik ilişkilerinin yoğunluğu, parasının saygınlığı ve istikrarı gibi nedenlerle ulusal paralarını başka bir ülkenin parasına tam anlamıyla bağlayabilmektedir. Bu uygulamaya tam dolarizasyon denmektedir.


11. Soru

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına, uluslararası ekonomik gelişmeleri de esas alarak döviz kurunu belirleme yetkisi kaç yılında verilmiştir?

Cevap

Mayıs 1980’de yayımlanan Maliye Bakanlığı tebliği ile Merkez Bankasına, uluslararası ekonomik gelişmeleri de esas alarak döviz kurunu belirleme yetkisi verilmiştir. Bu tarihten itibaren TCMB döviz kurunu günlük olarak belirlemeye başlamıştır.


12. Soru

Kamu kesimi dış borç stokundaki başlıca iki borçlanma şekli nedir?

Cevap

Kamu kesimi dış borç stokunda iki başlıca borçlanma şekli vardır:

  • Kredi bulma yoluyla borçlanma
  • Tahvil ihraç ederek borçlanma.

13. Soru

Türkiye’de Cumhuriyet rejimi ilk dış borçlanmasını hangi amaçlara ulaşmak maksadıyla yapmıştır?

Cevap

Cumhuriyet rejimi ilk dış borçlanmasını demiryollarının ve Haydarpaşa limanının kamulaştırılmasını yapmak amacıyla yapmıştır.


14. Soru

Herhangi bir ekonomide ulusal düzeyde fon açığının iki temel göstergesi nelerdir?

Cevap

Herhangi bir ekonomide, ulusal düzeyde fon açığının temel iki göstergesi tasarruf-yatırım dengesi ile cari işlemler açığıdır. 


15. Soru

Ödemeler dengesinde borç ve alacakların birbirine eşit olması gerekliliği hangi kayıt sisteminin uygulanması sonucunda ortaya çıkmaktadır?

Cevap

Ödemeler dengesinde çift kayıt sistemine göre tutulduğu için borç ve alacakların birbirine eşit olması gerekir. 


16. Soru

Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabındaki açığın temel kaynağı nedir?

Cevap

Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabındaki açığın temel kaynağı, dış ticaret işlemlerinden (mal dengesinden) doğan açıktır.


17. Soru

Ödemeler bilançosu finans hesabında kayda alınan işlem türleri nelerdir? Sıralayınız.

Cevap

Finans hesabı, dış finansal varlık ve yükümlülük hareketlerini kapsamaktadır. Finans hesabında, doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları, finansal türevler, diğer yatırımlar ve rezerv varlıkları kayıt altına alınmaktadır.


18. Soru

Türkiye Cumhuriyeti devletinde 1929 yılına kadar devletin dış ticaret politikası belirleme yetkisinin sınırlı olması hangi antlaşmanın gerekliliğidir?

Cevap

Lozan Anlaşması hükümleri gereği, 1929 yılına kadar Türkiye Cumhuriyeti devletinin dış ticaret politikası belirleme yetkisi sınırlıdır.


19. Soru

İthalatımızın ağırlıklı olarak sermaye ve ara malından oluşmasının gerekçeleri nelerdir?

Cevap

İthalatımızın ağırlıklı olarak sermaye ve ara malından oluşmasının nedeni, yerli üretimin ithal sermaye malı ve girdilere olan bağımlılığından kaynaklanmaktadır. İleri teknoloji ve sermaye-yoğun ürünleri üretebilen yerli üretimin yetersiz ya da hiç bulunmaması sebebiyle ithal mallara olan bağımlılık kırılamamakta ve buna bağlı olarak ekonomi büyümeye başladığında, ithalat talebi de artmaktadır.


20. Soru

Türkiye’nin ihracat gelirini hızla artırılabilmesi ve bunun sürdürülebilirliğini sağlaması için hangi tip ürünlerin üretimine yönelmesi gerekmektedir?

Cevap

Türkiye’nin ihracat gelirini hızla artırılabilmesi ve bunun sürdürülebilirliği için yurt içi katma değeri yüksek olan ürünlere (teknoloji yoğun sermaye mallarına) yönelmesi büyük önem arz etmektedir.


1. Soru

“Ödemeler bilançosunda; …………… hesabına dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticareti kaydedilir.
Buna karşın yerleşik ve yabancıların gerçekleştirdiği sermaye hareketleri ………… hesabına kaydedilir. “

Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler nelerdir?

Cevap

Ödemeler bilançosunda; cari işlemler hesabına dönem içerisinde gerçekleştirilen mal ve hizmet ticareti kaydedilir.
Buna karşın yerleşik ve yabancıların gerçekleştirdiği sermaye hareketleri finans hesabına kaydedilir. 

2. Soru

Ödemeler bilançosunda yer alan sermaye hesabında kayda alınan işlem grupları nelerdir?

Cevap

Ödemeler bilançosunda yer alan sermaye hesabında iki grup işlem kayda alınmaktadır:

(i) Üretilmeyen ve finansal olmayan varlıkların edinimi ve elden çıkarılması (kara parçası gibi maddi olmayan varlıklar ile bayilikler, ticari marka ve kira ile lisans gibi transfer edilebilir sözleşmeler gibi maddi olmayan varlıklar)

(ii) Sermaye transferleri (borç affı ve diğer sermaye transferleri gibi).

3. Soru

İki uç döviz kuru sistemi olan sabit ve dalgalı kur sisteminde uluslararası resmî rezervlere duyulan ihtiyaç nasıl değişmektedir? Açıklayınız.

Cevap

İki uç döviz kuru sistemi olan sabit ve dalgalı kur sistemine veya bu sistemlerden birisine daha yakın olan bir kur politikasına (ara sistem) göre uluslararası resmî rezervlere duyulan ihtiyaç da değişlik gösterecektir. Sabit kur sisteminin takip edildiği bir ekonomide resmî rezervlere duyulan ihtiyaç en üst düzeyde olurken, dalgalı kur sisteminde rezervlere daha az ihtiyaç duyulmaktadır.

4. Soru

Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini hangi kurum hazırlamaktadır?

Cevap

Türkiye’de ödemeler bilançosu verilerini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hazırlamaktadır.

5. Soru

Cari açık analizlerindeki önemli parametreler nelerdir? Sıralayınız.

Cevap

Cari açık analizlerinde doğrudan yabancı sermaye yatırımları, portföy akımları, dış krediler, dış ticaret akımları ve döviz rezervleri önemli parametrelerdir.

6. Soru

Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yarattığı ekonomik ve sosyal etkiler nelerdir? Açıklayınız.

Cevap

Doğrudan yabancı yatırımlar, giriş yaptığı ülkeye sermayenin yanı sıra teknoloji ve işletme bilgisi de getirmektedir. Ayrıca ülkede yaratılan katma değer ile birlikte istihdam ve rekabete önemli ölçüde katkılar sağlayabilmektedir. Söz konusu yatırımlar ihracata dönük sektörlere yapıldığında, dış ticaret dengesinde olumlu gelişmeler olabilir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yarattığı ekonomik ve sosyal etkiler ülkelerin kalkınmasında önemli katkı sağlamaktadır.

7. Soru

“Bir ülke parasının diğer ülke paraları cinsinden fiyatına veya yabancı ülke paralarının yerli ülke parası cinsinden fiyatlarına ……………., yabancı ülke paralarının birbiri cinsinden fiyatına ise …………. denmektedir.”

Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler nelerdir?

Cevap

Bir ülke parasının diğer ülke paraları cinsinden fiyatına veya yabancı ülke paralarının yerli ülke parası cinsinden fiyatlarına döviz kuru, yabancı ülke paralarının birbiri cinsinden fiyatına ise çapraz kur denmektedir.

8. Soru

Türkiye’de döviz işlemlerinin yapıldığı üç temel piyasa hangileridir? Sıralayınız.

Cevap

Türkiye’de döviz işlemleri temel üç piyasada yapılmaktadır. Bunlar; serbest döviz piyasası, TCMB denetimindeki döviz ve efektif piyasası, bankalararası döviz piyasasıdır.

9. Soru

Dalgalı kur politikası kapsamında döviz piyasasında kur hangi değişkenlere göre belirlenmektedir?

Cevap

Dalgalı kur politikası kapsamında döviz piyasasında kur döviz arz ve talebine göre belirlenmektedir. Merkez Bankası döviz kurlarında aşırı dalgalanma olması veya başta fiyat istikrarı olmak üzere Bankanın belirlediği çeşitli hedeflere uygun
olarak döviz piyasasında alım veya satım yaparak kura müdahale edebilir.

10. Soru

Tam dolarizasyon sistemi nedir ve üllkeler ne gibi gerekçelerle tam dolarizasyon sistemine geçmektedir?

Cevap

Bazı ülkeler, ekonomik ilişkilerinin yoğunluğu, parasının saygınlığı ve istikrarı gibi nedenlerle ulusal paralarını başka bir ülkenin parasına tam anlamıyla bağlayabilmektedir. Bu uygulamaya tam dolarizasyon denmektedir.

11. Soru

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına, uluslararası ekonomik gelişmeleri de esas alarak döviz kurunu belirleme yetkisi kaç yılında verilmiştir?

Cevap

Mayıs 1980’de yayımlanan Maliye Bakanlığı tebliği ile Merkez Bankasına, uluslararası ekonomik gelişmeleri de esas alarak döviz kurunu belirleme yetkisi verilmiştir. Bu tarihten itibaren TCMB döviz kurunu günlük olarak belirlemeye başlamıştır.

12. Soru

Kamu kesimi dış borç stokundaki başlıca iki borçlanma şekli nedir?

Cevap

Kamu kesimi dış borç stokunda iki başlıca borçlanma şekli vardır:

  • Kredi bulma yoluyla borçlanma
  • Tahvil ihraç ederek borçlanma.
13. Soru

Türkiye’de Cumhuriyet rejimi ilk dış borçlanmasını hangi amaçlara ulaşmak maksadıyla yapmıştır?

Cevap

Cumhuriyet rejimi ilk dış borçlanmasını demiryollarının ve Haydarpaşa limanının kamulaştırılmasını yapmak amacıyla yapmıştır.

14. Soru

Herhangi bir ekonomide ulusal düzeyde fon açığının iki temel göstergesi nelerdir?

Cevap

Herhangi bir ekonomide, ulusal düzeyde fon açığının temel iki göstergesi tasarruf-yatırım dengesi ile cari işlemler açığıdır. 

15. Soru

Ödemeler dengesinde borç ve alacakların birbirine eşit olması gerekliliği hangi kayıt sisteminin uygulanması sonucunda ortaya çıkmaktadır?

Cevap

Ödemeler dengesinde çift kayıt sistemine göre tutulduğu için borç ve alacakların birbirine eşit olması gerekir. 

16. Soru

Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabındaki açığın temel kaynağı nedir?

Cevap

Türkiye ekonomisinde cari işlemler hesabındaki açığın temel kaynağı, dış ticaret işlemlerinden (mal dengesinden) doğan açıktır.

17. Soru

Ödemeler bilançosu finans hesabında kayda alınan işlem türleri nelerdir? Sıralayınız.

Cevap

Finans hesabı, dış finansal varlık ve yükümlülük hareketlerini kapsamaktadır. Finans hesabında, doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları, finansal türevler, diğer yatırımlar ve rezerv varlıkları kayıt altına alınmaktadır.

18. Soru

Türkiye Cumhuriyeti devletinde 1929 yılına kadar devletin dış ticaret politikası belirleme yetkisinin sınırlı olması hangi antlaşmanın gerekliliğidir?

Cevap

Lozan Anlaşması hükümleri gereği, 1929 yılına kadar Türkiye Cumhuriyeti devletinin dış ticaret politikası belirleme yetkisi sınırlıdır.

19. Soru

İthalatımızın ağırlıklı olarak sermaye ve ara malından oluşmasının gerekçeleri nelerdir?

Cevap

İthalatımızın ağırlıklı olarak sermaye ve ara malından oluşmasının nedeni, yerli üretimin ithal sermaye malı ve girdilere olan bağımlılığından kaynaklanmaktadır. İleri teknoloji ve sermaye-yoğun ürünleri üretebilen yerli üretimin yetersiz ya da hiç bulunmaması sebebiyle ithal mallara olan bağımlılık kırılamamakta ve buna bağlı olarak ekonomi büyümeye başladığında, ithalat talebi de artmaktadır.

20. Soru

Türkiye’nin ihracat gelirini hızla artırılabilmesi ve bunun sürdürülebilirliğini sağlaması için hangi tip ürünlerin üretimine yönelmesi gerekmektedir?

Cevap

Türkiye’nin ihracat gelirini hızla artırılabilmesi ve bunun sürdürülebilirliği için yurt içi katma değeri yüksek olan ürünlere (teknoloji yoğun sermaye mallarına) yönelmesi büyük önem arz etmektedir.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

AÖF Ders Notları ve Açıköğretim Sistemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!