Uluslararası İktisat Politikası Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Uluslararası İktisat Politikası Dersi 6. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Ödemeler Dengesi Ve Denkleşme Mekanizmaları

1. Soru

Ödemeler Dengesi nedir?

Cevap

Ödemeler dengesi, bir ekonomide yerleşik kişilerin diğer ekonomilerde bulunan yerleşik kişiler ile belirli bir dönem içinde yapmış oldukları ekonomik işlemlerin kayıtlarını gösteren bir rapordur. İstatistiki nitelikte olan bu rapor aylık, üçer aylık ve yıllık olarak hazırlanır. Zamana bağlı olarak açıklanan, dinamik bir kavram olduğu için ödemeler dengesi bir akım değişkendir


2. Soru

Ekonomik işlemler nedir?

Cevap

Ekonomik işlemler, ülke yerleşikleri ile yabancı ülke yerleşikleri arasında, mal, hizmet, sermaye ve gelir akımı ile reel veya finansal karşılıksız transfer işlemleridir


3. Soru

Ödemeler dengesi kapsadığı hesapların ayrıntı durumuna göre üç farklı tablo şeklinde hazırlanır. Bu tablolar nelerdir?

Cevap

Özet tablo: Sadece başlıca kalemleri içeren, sınırlı ölçüde bilgi veren bir tablodur.
Analitik tablo: Bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkân verecek tüm gerekli kalemleri içeren tablodur.
Detay tablo: Ödemeler dengesinin en kapsamlı sunumunu içeren tablodur. Bu tabloda mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri yer alır.


4. Soru

Çift Kayıt İlkesi nedir?

Cevap

Çift Kayıt İlkesi: Ödemeler dengesinde her hesap bir karşı hesap ile kapatılır. Böylece muhasebedeki bilanço denkliği sağlanır.


5. Soru

Ödemeler dengesi kapsamında Piyasa Değeri ile Kayıt ne anlama gelir?

Cevap

Tüm ekonomik varlıklar piyasa değerleri ile ödemeler dengesine kaydedilir. Piyasa değeri ya da fiyatı, alıcı ile satıcının ödemeye ve satmaya razı olduğu ve işlemin gerçekleştiği fiyattır.


6. Soru

Ödemeler dengesinin temel hesapları nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesi; biri Cari İşlemler Hesabı, diğeri Sermaye ve Finans Hesabı olmak üzere iki temel hesaptan oluşur


7. Soru

Ödemeler dengesinin temel hesaplarından Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar nelerdir?

Cevap

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar şunlardır:
a. Mal Ticareti
b. Hizmet Ticareti
c. Gelirler
d. Cari Transferler


8. Soru

Ödemeler dengesi kapsamında Sermaye ve Finans Hesabı nedir?

Cevap

Sermaye ve Finans Hesabı ise tüm uluslararası finansal ve reel varlıkların alım
satım işlemlerinin kaydedildiği bir hesaptır. Finansal varlıklar; mevduatları, borçlanmaları, özel kesim ve devlet tahvillerini ve hisse senetlerini kapsar. Reel varlıklar ise fabrikalar, gayrimenkuller, antikalar gibi kalemlerdir. Ülke yerleşikleri tarafından yabancı varlıkların satın alınması ve satılması ile yabancılar tarafından yerel varlıkların satın alınması ve satılması bu hesapta takip edilir. Sermaye ve Finans Hesabı içinde yer alan alt hesaplar şunlardır:
a. Sermaye Hesabı
b. Finans Hesabı
c. Diğer Yatırımlar
d. Rezerv Varlıklar


9. Soru

Dış ticaret açığı nedir?

Cevap

Cari İşlemler Hesabı içinde yer alan mal ticareti kalemlerinin negatif sonucunu ifade eder. Kısaca ithalatın ihracatı aşmasıdır.


10. Soru

Cari İşlemler Hesabı’nın alt kalemlerinden biri olan Mal Ticareti nedir?

Cevap

Bu hesapta mal ihracat ve ithalatı yer almaktadır. Ticaret konusu olan mallar; genel mal ticareti, işlem gören mallar, onarım gören mallar, taşıtlar için limanlarda sağlanan mallar ve ticari mal niteliğinde olan altın şeklinde sınıflandırılır.


11. Soru

Hizmet Ticareti Hesabında hangi hizmetler yer alır?

Cevap

Hizmet Ticareti Hesabı’nda taşımacılık, turizm, inşaat, sigortacılık, finansal hizmetler ve resmî hizmetler yer alır.


12. Soru

Karşılıksız transfer nedir?

Cevap

Karşılıksız Transfer: Çift kayıt ilkesine uymayan tek hesap olup bağışları, yardımları ve işçi dövizlerini kapsar. Yurt dışında çalışan işçiler o ülkenin yerleşiği olarak kabul edildiği zaman gönderdikleri döviz havaleleri ve diğer transferler, söz konusu ülkeden gelen karşılıksız ödeme niteliği taşımaktadır. Bu nedenle işçi havaleleri, karşılıksız transfer adı da verilen Cari Transferler Hesabı’nda yer almaktadır


13. Soru

Sermaye Hesabının  ülkemizdeki düzenlemelere göre alt kalemleri nelerdir?

Cevap

1- Göçmen Transferleri: Yurt dışından ülkemize göç eden kişilerin ülkemize aktardıkları varlıklara ilişkin tutarları içermektedir.

2- Üretilmeyen ve Finansal Olmayan Varlıklar: Telif, ticari marka, kira, lisans ve transfer sözleşmeleri gibi maddi olmayan varlıklar ile kara parçası gibi maddi varlıkları kapsamaktadır. Türkiye’deki spor kulüplerinden alınan ve bonservis bedelleri için yurt dışından elde edilen gelir ve gider tutarları bu hesapta izlenmektedir.


14. Soru

Resmî Rezervler Hesabı nedir?

Cevap

Bir ülkenin Merkez Bankasının uluslararası rezervlerindeki değişmeler, ödemeler dengesinde Resmî Rezervler Hesabı’na kaydedilir. Bu hesapta da alacakların ve borçların belirlenmesi kuralları, özel sektör sermaye hesabı kayıtlarında olduğu gibidir. Merkez Bankasının uluslararası rezerv varlıkları artışı Resmî Rezervler Hesabına borç olarak kaydedilir. Özel yerleşiklerin yabancı varlık kazançlarında olduğu gibi, burada da Merkez Bankası döviz veya altın talebini arttırarak uluslararası rezerv varlığı kazanmıştır. Merkez Bankasının rezervlerinin artmasına rağmen bu işlem borç (-) olarak kaydedilir. Diğer yandan Merkez Bankasının uluslararası rezervleri azalırsa Resmî Rezervler Hesabı’na alacak kaydı yapılır. Özel yerleşiklerin yabancı varlıklarını satması gibi, bu işlemde de Merkez Bankası döviz talebini azaltmıştır. Bu nedenle Merkez Bankasının rezervlerinin azalmasına rağmen, bu işlem pozitif (+) olarak kaydedilir. Rezerv varlıklar; parasal altın rezervleri, özel çekme hakları (SDR), IMF nezdindeki rezerv pozisyonu, döviz rezervlerini ve diğer alacak haklarını kapsamaktadır


15. Soru

Dış Açık nedir?

Cevap

Uluslararası ticaret ve sermaye hareketleri nedeniyle oluşan döviz talebi artışı ve resmî rezerv azalışıdır.


16. Soru

Net Hata ve Noksan (NHN) Hesabı nedir?

Cevap

Net Hata ve Noksan (NHN) Hesabı, veri farklılığı, kayıt dönemi farklılığı, kredili işlemler gibi nedenlerle ödemeler dengesinde muhasebe anlamında denklik sağlamak amacıyla açılan bir
hesaptır.


17. Soru

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri nelerdir?

Cevap

Genişletici politikalar, hızlı büyüme süreci, döviz kuru politikaları, döviz spekülasyonu, verimlilik azalışı, ekonomik dalgalanmalar ve arz şokları ekonomide ödemeler dengesi açıklarına yol açan başlıca nedenlerdir.


18. Soru

Tasarruf-yatırım özdeşliği nedir?

Cevap

Bir ekonomide gelirin tüketilmeyen kısmı tasarruf edilmekte ve yatırım harcamalarında kullanılmaktadır. Dışa kapalı bir ekonomide özel ve kamu kesimi tasarruflarından oluşan toplam yurt içi tasarruflar, özel ve kamu kesimi yatırımları toplamına eşit olmaktadır. Bir ülkede yapılan toplam tasarrufların toplam yatırımlara eşit olmasına tasarruf-yatırım özdeşliği adı verilir. Buna göre;
Özel Tasarruflar + Kamu Tasarrufları = Özel Yatırımlar + Kamu Yatırımları


19. Soru

İkiz Açıklar nedir?

Cevap

Bütçe açığı veren bir ekonomide özel kesim tasarrufları da yetersiz ise cari açık oluşur. Bu nedenle bütçe açığına ve cari açığa ikiz açıklar denir.


20. Soru

Keynesyen Millî Gelir Değişmesi ve Dış Denkleşme Mekanizması nedir?

Cevap

Dışa kapalı ekonomi için geliştirilmiş Keynesyen millî gelir teorisinin açık ekonomi için de geçerli kabul edilmesi ile birlikte Keynesyen dış denkleşme mekanizması belirlenmiş olmaktadır. Bu yaklaşımın varsayımları şunlardır:
• sabit kur sistemi geçerlidir,
• fiyatlar genel düzeyi, faiz oranı ve ücretler sabittir.

Görüldüğü gibi klasik yaklaşımda değişken alınan fiyat düzeyi Keynesyen modelde sabit varsayılmıştır.


21. Soru

 Ödemeler dengesi kavramı ne demektir?

Cevap

Ödemeler dengesi, bir ekonomide yerleşik kişilerin diğer ekonomilerde bulunan yerleşik kişiler ile belirli bir dönem içinde yapmış oldukları ekonomik işlemlerin kayıtlarını gösteren bir rapordur. İstatistiki nitelikte olan bu rapor aylık, üçer aylık ve yıllık olarak hazırlanır. Zamana bağlı olarak açıklanan, dinamik bir kavram olduğu için ödemeler dengesi bir akım değişkendir. Ödemeler dengesi tanımında bulunan yerleşik kişiler kavramı, bir ekonomide en az bir yıl sürekli ve düzenli olarak ikamet eden ve söz konusu ekonomi içinde faaliyette bulunan gelir ve giderleri olan kurum ve kişileri ifade etmektedir. Bu çerçevede yerleşikler merkezî hükûmet, parasal otorite, bankalar ile gerçek ve tüzel kişileri kapsamaktadır. Tanımda yer alan ekonomi kavramı ise bir hükûmet tarafından yönetilen, sınırları belirlenmiş bir coğrafi bölgeyi ifade eder. Bu açıdan ödemeler dengesi, farklı ekonomilerin yerleşik kişileri arasında gerçekleştirilen ekonomik akımları ölçen bir rapor niteliğindedir. Yurt içi ve yurt dışı yerleşikler arasındaki ekonomik işlemler ise mal ve hizmet gelir-gider işlemlerini, finansal varlıklar ve yükümlülükler ile ilgili işlemleri ve reel ya da finansal kaynakların karşılıksız olarak sağlandığı transferleri içermektedir.


22. Soru

Ödemeler dengesi kapsadığı hesapların ayrıntı durumuna farklı tablo şeklinde hazırlanırlar. Bu tablo şekilleri nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesi kapsadığı hesapların ayrıntı durumuna göre üç farklı tablo şeklinde hazırlanır:

Özet tablo: Sadece başlıca kalemleri içeren, sınırlı ölçüde bilgi veren bir tablodur.

Analitik tablo: Bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkân verecek tüm gerekli kalemleri içeren tablodur.

Detay tablo: Ödemeler dengesinin en kapsamlı sunumunu içeren tablodur. Bu tabloda mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri yer alır.


23. Soru

Ödemeler dengesi kayıtlarındaki temel ilkeler nelerdir?

Cevap

 Ödemeler dengesi kayıtlarında üç temel ilke yer almaktadır:

  • Çift kayıt ilkesi
  • İşlemlerin kayıt tarihi (mülkiyet değişimi tarihinde kayıt )
  • İşlemlerin kayıt değeri (piyasa değeri ile kayıt)

25. Soru

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar nelerdir?

Cevap

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar şunlardır:

  1. Mal Ticareti
  2. Hizmet Ticareti
  3. Gelirler
  4. Cari Transferler

26. Soru

Finans Hesabı içinde yer alan alt hesaplar nelerdir?

Cevap

Finans Hesabı içinde yer alan alt hesaplar şunlardır:

  1. Sermaye Hesabı
  2. Finans Hesabı
  3. Diğer Yatırımlar
  4. Rezerv Varlıklar

28. Soru

Cari İşlemler Hesabı’nın alt kalemleri nelerdir?

Cevap

Cari İşlemler Hesabı’nın alt kalemleri;

  • Mal Ticareti Hesabı
  • Hizmet Ticareti Hesabı
  • Gelirler Hesabı
  • Cari Transferler

29. Soru

Mal Ticareti Hesabı içerisine dahil edilen mallar nelerdir?

Cevap

Mal Ticareti Hesabı içerisine dahil edilen mallar;

  • Genel mal ticareti,
  • İşlem gören ve onarılan mallar,
  • Limanlarda temin edilen mallar ve
  • Üretim amaçlı altın

30. Soru

Hizmet ticareti hesabı içerisinde yer alan kalemler nelerdir?

Cevap

Hizmet ticareti hesabı içerisinde yer alan kalemleri;

  • Taşımacılık,
  • Turizm,
  • İnşaat,
  • Sigortacılık, ,
  • Finansal hizmetler ve
  • Resmî hizmetler
  • Diğer hizmetler

31. Soru

Ülkemizdeki düzenlemelere göre gelir hesabının içinde yer alan kalemler nelerdir?

Cevap

Ülkemizdeki düzenlemelere göre gelir hesabının içinde yer alan kalemler;

  • Ücret Ödemeleri
  • Yatırım Geliri

32. Soru

Sermaye ve Finans Hesabı’nın alt kalemleri nelerdir?

Cevap

Sermaye ve Finans Hesabı’nın alt kalemleri;

  • Sermaye Hesabı,
  • Finans Hesabı,
  • Diğer Yatırımlar
  • Doğrudan Yatırımlar,
  • Portföy Yatırımları ve
  • Finansal Türevler

33. Soru

Resmi rezerv varlıkları nelerdir?

Cevap

Resmi rezerv varlıkları;

  • Parasal altın rezervleri,
  • Özel çekme hakları (SDR),
  • IMF nezdindeki rezerv pozisyonu,
  • Döviz rezervleri
  • Diğer alacak hakları

34. Soru

 Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri;

  • Genişletici politikalar,
  • Hızlı büyüme süreci,
  • Döviz kuru politikaları,
  • Döviz spekülasyonu,
  • Verimlilik azalışı,
  • Ekonomik dalgalanmalar ve
  • Arz şokları

35. Soru

Ödemeler dengesinde görülen dengesizliklerin giderilmesinde benimsenen yaklaşımlar nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesinde görülen dengesizliklerin giderilmesinde benimsenen yaklaşımlar;

  • Otomatik denkleşme mekanizmaları
  • Dış denkleştirme politikaları

36. Soru

Devalüasyonun ihracat üzerindeki etkileri nelerdir?

Cevap

Devalüasyonun ihracat üzerinde iki etkisi vardır:

  • Fiyat etkisi: İhraç mallarının döviz cinsinden nispi olarak ucuzlaması (olumsuz etki).
  • Hacim etkisi: Devalüasyon sonrasında ihracat hacminde artış beklenmesi (olumlu etki).

37. Soru

Devalüasyonun beklenen etkileri nelerdir?

Cevap

Devalüasyonun beklenen etkileri;
• İhraç mallarına olan dış talebi arttırması
• İthal mallarına olan yurt içi talebi düşürmesidir


38. Soru

Para politikası araçları her ülkeye göre farklılık gösterse de genel olarak kullanılan araçlar nelerdir?

Cevap

Para politikası araçları her ülkeye göre farklılık gösterse de genel olarak üç temel araç kullanılmaktadır. Bunlar;

  • Açık piyasa işlemleri,
  • Zorunlu karşılık oranları ve
  • Reeskont oranıdır.

39. Soru

Ödemeler dengesinin cari işlemler hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesinin cari işlemler hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar;

  • Gümrük tarifeleri,
  • Kotalar,
  • İthalat yasakları ve
  • Döviz kontrolleri

40. Soru

Reeskont oranı nedir?

Cevap

Reeskont oranı, Merkez Bankasının bankalara verdiği kredinin faiz oranıdır. Merkez bankasının bankalara verdiği krediye reeskont kredisi adı verilir. Bu kredi ticari senetlerin iskontosu veya ipoteği karşılığında verilmektedir. Merkez Bankası, bu oranı değiştirerek kredi hacmi, para arzı ve faiz oranı üzerinde etkili olabilmektedir.


1. Soru

Ödemeler Dengesi nedir?

Cevap

Ödemeler dengesi, bir ekonomide yerleşik kişilerin diğer ekonomilerde bulunan yerleşik kişiler ile belirli bir dönem içinde yapmış oldukları ekonomik işlemlerin kayıtlarını gösteren bir rapordur. İstatistiki nitelikte olan bu rapor aylık, üçer aylık ve yıllık olarak hazırlanır. Zamana bağlı olarak açıklanan, dinamik bir kavram olduğu için ödemeler dengesi bir akım değişkendir

2. Soru

Ekonomik işlemler nedir?

Cevap

Ekonomik işlemler, ülke yerleşikleri ile yabancı ülke yerleşikleri arasında, mal, hizmet, sermaye ve gelir akımı ile reel veya finansal karşılıksız transfer işlemleridir

3. Soru

Ödemeler dengesi kapsadığı hesapların ayrıntı durumuna göre üç farklı tablo şeklinde hazırlanır. Bu tablolar nelerdir?

Cevap

Özet tablo: Sadece başlıca kalemleri içeren, sınırlı ölçüde bilgi veren bir tablodur.
Analitik tablo: Bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkân verecek tüm gerekli kalemleri içeren tablodur.
Detay tablo: Ödemeler dengesinin en kapsamlı sunumunu içeren tablodur. Bu tabloda mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri yer alır.

4. Soru

Çift Kayıt İlkesi nedir?

Cevap

Çift Kayıt İlkesi: Ödemeler dengesinde her hesap bir karşı hesap ile kapatılır. Böylece muhasebedeki bilanço denkliği sağlanır.

5. Soru

Ödemeler dengesi kapsamında Piyasa Değeri ile Kayıt ne anlama gelir?

Cevap

Tüm ekonomik varlıklar piyasa değerleri ile ödemeler dengesine kaydedilir. Piyasa değeri ya da fiyatı, alıcı ile satıcının ödemeye ve satmaya razı olduğu ve işlemin gerçekleştiği fiyattır.

6. Soru

Ödemeler dengesinin temel hesapları nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesi; biri Cari İşlemler Hesabı, diğeri Sermaye ve Finans Hesabı olmak üzere iki temel hesaptan oluşur

7. Soru

Ödemeler dengesinin temel hesaplarından Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar nelerdir?

Cevap

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar şunlardır:
a. Mal Ticareti
b. Hizmet Ticareti
c. Gelirler
d. Cari Transferler

8. Soru

Ödemeler dengesi kapsamında Sermaye ve Finans Hesabı nedir?

Cevap

Sermaye ve Finans Hesabı ise tüm uluslararası finansal ve reel varlıkların alım
satım işlemlerinin kaydedildiği bir hesaptır. Finansal varlıklar; mevduatları, borçlanmaları, özel kesim ve devlet tahvillerini ve hisse senetlerini kapsar. Reel varlıklar ise fabrikalar, gayrimenkuller, antikalar gibi kalemlerdir. Ülke yerleşikleri tarafından yabancı varlıkların satın alınması ve satılması ile yabancılar tarafından yerel varlıkların satın alınması ve satılması bu hesapta takip edilir. Sermaye ve Finans Hesabı içinde yer alan alt hesaplar şunlardır:
a. Sermaye Hesabı
b. Finans Hesabı
c. Diğer Yatırımlar
d. Rezerv Varlıklar

9. Soru

Dış ticaret açığı nedir?

Cevap

Cari İşlemler Hesabı içinde yer alan mal ticareti kalemlerinin negatif sonucunu ifade eder. Kısaca ithalatın ihracatı aşmasıdır.

10. Soru

Cari İşlemler Hesabı’nın alt kalemlerinden biri olan Mal Ticareti nedir?

Cevap

Bu hesapta mal ihracat ve ithalatı yer almaktadır. Ticaret konusu olan mallar; genel mal ticareti, işlem gören mallar, onarım gören mallar, taşıtlar için limanlarda sağlanan mallar ve ticari mal niteliğinde olan altın şeklinde sınıflandırılır.

11. Soru

Hizmet Ticareti Hesabında hangi hizmetler yer alır?

Cevap

Hizmet Ticareti Hesabı’nda taşımacılık, turizm, inşaat, sigortacılık, finansal hizmetler ve resmî hizmetler yer alır.

12. Soru

Karşılıksız transfer nedir?

Cevap

Karşılıksız Transfer: Çift kayıt ilkesine uymayan tek hesap olup bağışları, yardımları ve işçi dövizlerini kapsar. Yurt dışında çalışan işçiler o ülkenin yerleşiği olarak kabul edildiği zaman gönderdikleri döviz havaleleri ve diğer transferler, söz konusu ülkeden gelen karşılıksız ödeme niteliği taşımaktadır. Bu nedenle işçi havaleleri, karşılıksız transfer adı da verilen Cari Transferler Hesabı’nda yer almaktadır

13. Soru

Sermaye Hesabının  ülkemizdeki düzenlemelere göre alt kalemleri nelerdir?

Cevap

1- Göçmen Transferleri: Yurt dışından ülkemize göç eden kişilerin ülkemize aktardıkları varlıklara ilişkin tutarları içermektedir.

2- Üretilmeyen ve Finansal Olmayan Varlıklar: Telif, ticari marka, kira, lisans ve transfer sözleşmeleri gibi maddi olmayan varlıklar ile kara parçası gibi maddi varlıkları kapsamaktadır. Türkiye’deki spor kulüplerinden alınan ve bonservis bedelleri için yurt dışından elde edilen gelir ve gider tutarları bu hesapta izlenmektedir.

14. Soru

Resmî Rezervler Hesabı nedir?

Cevap

Bir ülkenin Merkez Bankasının uluslararası rezervlerindeki değişmeler, ödemeler dengesinde Resmî Rezervler Hesabı’na kaydedilir. Bu hesapta da alacakların ve borçların belirlenmesi kuralları, özel sektör sermaye hesabı kayıtlarında olduğu gibidir. Merkez Bankasının uluslararası rezerv varlıkları artışı Resmî Rezervler Hesabına borç olarak kaydedilir. Özel yerleşiklerin yabancı varlık kazançlarında olduğu gibi, burada da Merkez Bankası döviz veya altın talebini arttırarak uluslararası rezerv varlığı kazanmıştır. Merkez Bankasının rezervlerinin artmasına rağmen bu işlem borç (-) olarak kaydedilir. Diğer yandan Merkez Bankasının uluslararası rezervleri azalırsa Resmî Rezervler Hesabı’na alacak kaydı yapılır. Özel yerleşiklerin yabancı varlıklarını satması gibi, bu işlemde de Merkez Bankası döviz talebini azaltmıştır. Bu nedenle Merkez Bankasının rezervlerinin azalmasına rağmen, bu işlem pozitif (+) olarak kaydedilir. Rezerv varlıklar; parasal altın rezervleri, özel çekme hakları (SDR), IMF nezdindeki rezerv pozisyonu, döviz rezervlerini ve diğer alacak haklarını kapsamaktadır

15. Soru

Dış Açık nedir?

Cevap

Uluslararası ticaret ve sermaye hareketleri nedeniyle oluşan döviz talebi artışı ve resmî rezerv azalışıdır.

16. Soru

Net Hata ve Noksan (NHN) Hesabı nedir?

Cevap

Net Hata ve Noksan (NHN) Hesabı, veri farklılığı, kayıt dönemi farklılığı, kredili işlemler gibi nedenlerle ödemeler dengesinde muhasebe anlamında denklik sağlamak amacıyla açılan bir
hesaptır.

17. Soru

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri nelerdir?

Cevap

Genişletici politikalar, hızlı büyüme süreci, döviz kuru politikaları, döviz spekülasyonu, verimlilik azalışı, ekonomik dalgalanmalar ve arz şokları ekonomide ödemeler dengesi açıklarına yol açan başlıca nedenlerdir.

18. Soru

Tasarruf-yatırım özdeşliği nedir?

Cevap

Bir ekonomide gelirin tüketilmeyen kısmı tasarruf edilmekte ve yatırım harcamalarında kullanılmaktadır. Dışa kapalı bir ekonomide özel ve kamu kesimi tasarruflarından oluşan toplam yurt içi tasarruflar, özel ve kamu kesimi yatırımları toplamına eşit olmaktadır. Bir ülkede yapılan toplam tasarrufların toplam yatırımlara eşit olmasına tasarruf-yatırım özdeşliği adı verilir. Buna göre;
Özel Tasarruflar + Kamu Tasarrufları = Özel Yatırımlar + Kamu Yatırımları

19. Soru

İkiz Açıklar nedir?

Cevap

Bütçe açığı veren bir ekonomide özel kesim tasarrufları da yetersiz ise cari açık oluşur. Bu nedenle bütçe açığına ve cari açığa ikiz açıklar denir.

20. Soru

Keynesyen Millî Gelir Değişmesi ve Dış Denkleşme Mekanizması nedir?

Cevap

Dışa kapalı ekonomi için geliştirilmiş Keynesyen millî gelir teorisinin açık ekonomi için de geçerli kabul edilmesi ile birlikte Keynesyen dış denkleşme mekanizması belirlenmiş olmaktadır. Bu yaklaşımın varsayımları şunlardır:
• sabit kur sistemi geçerlidir,
• fiyatlar genel düzeyi, faiz oranı ve ücretler sabittir.

Görüldüğü gibi klasik yaklaşımda değişken alınan fiyat düzeyi Keynesyen modelde sabit varsayılmıştır.

21. Soru

 Ödemeler dengesi kavramı ne demektir?

Cevap

Ödemeler dengesi, bir ekonomide yerleşik kişilerin diğer ekonomilerde bulunan yerleşik kişiler ile belirli bir dönem içinde yapmış oldukları ekonomik işlemlerin kayıtlarını gösteren bir rapordur. İstatistiki nitelikte olan bu rapor aylık, üçer aylık ve yıllık olarak hazırlanır. Zamana bağlı olarak açıklanan, dinamik bir kavram olduğu için ödemeler dengesi bir akım değişkendir. Ödemeler dengesi tanımında bulunan yerleşik kişiler kavramı, bir ekonomide en az bir yıl sürekli ve düzenli olarak ikamet eden ve söz konusu ekonomi içinde faaliyette bulunan gelir ve giderleri olan kurum ve kişileri ifade etmektedir. Bu çerçevede yerleşikler merkezî hükûmet, parasal otorite, bankalar ile gerçek ve tüzel kişileri kapsamaktadır. Tanımda yer alan ekonomi kavramı ise bir hükûmet tarafından yönetilen, sınırları belirlenmiş bir coğrafi bölgeyi ifade eder. Bu açıdan ödemeler dengesi, farklı ekonomilerin yerleşik kişileri arasında gerçekleştirilen ekonomik akımları ölçen bir rapor niteliğindedir. Yurt içi ve yurt dışı yerleşikler arasındaki ekonomik işlemler ise mal ve hizmet gelir-gider işlemlerini, finansal varlıklar ve yükümlülükler ile ilgili işlemleri ve reel ya da finansal kaynakların karşılıksız olarak sağlandığı transferleri içermektedir.

22. Soru

Ödemeler dengesi kapsadığı hesapların ayrıntı durumuna farklı tablo şeklinde hazırlanırlar. Bu tablo şekilleri nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesi kapsadığı hesapların ayrıntı durumuna göre üç farklı tablo şeklinde hazırlanır:

Özet tablo: Sadece başlıca kalemleri içeren, sınırlı ölçüde bilgi veren bir tablodur.

Analitik tablo: Bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkân verecek tüm gerekli kalemleri içeren tablodur.

Detay tablo: Ödemeler dengesinin en kapsamlı sunumunu içeren tablodur. Bu tabloda mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri yer alır.

23. Soru

Ödemeler dengesi kayıtlarındaki temel ilkeler nelerdir?

Cevap

 Ödemeler dengesi kayıtlarında üç temel ilke yer almaktadır:

  • Çift kayıt ilkesi
  • İşlemlerin kayıt tarihi (mülkiyet değişimi tarihinde kayıt )
  • İşlemlerin kayıt değeri (piyasa değeri ile kayıt)
25. Soru

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar nelerdir?

Cevap

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar şunlardır:

  1. Mal Ticareti
  2. Hizmet Ticareti
  3. Gelirler
  4. Cari Transferler
26. Soru

Finans Hesabı içinde yer alan alt hesaplar nelerdir?

Cevap

Finans Hesabı içinde yer alan alt hesaplar şunlardır:

  1. Sermaye Hesabı
  2. Finans Hesabı
  3. Diğer Yatırımlar
  4. Rezerv Varlıklar
28. Soru

Cari İşlemler Hesabı’nın alt kalemleri nelerdir?

Cevap

Cari İşlemler Hesabı’nın alt kalemleri;

  • Mal Ticareti Hesabı
  • Hizmet Ticareti Hesabı
  • Gelirler Hesabı
  • Cari Transferler
29. Soru

Mal Ticareti Hesabı içerisine dahil edilen mallar nelerdir?

Cevap

Mal Ticareti Hesabı içerisine dahil edilen mallar;

  • Genel mal ticareti,
  • İşlem gören ve onarılan mallar,
  • Limanlarda temin edilen mallar ve
  • Üretim amaçlı altın
30. Soru

Hizmet ticareti hesabı içerisinde yer alan kalemler nelerdir?

Cevap

Hizmet ticareti hesabı içerisinde yer alan kalemleri;

  • Taşımacılık,
  • Turizm,
  • İnşaat,
  • Sigortacılık, ,
  • Finansal hizmetler ve
  • Resmî hizmetler
  • Diğer hizmetler
31. Soru

Ülkemizdeki düzenlemelere göre gelir hesabının içinde yer alan kalemler nelerdir?

Cevap

Ülkemizdeki düzenlemelere göre gelir hesabının içinde yer alan kalemler;

  • Ücret Ödemeleri
  • Yatırım Geliri
32. Soru

Sermaye ve Finans Hesabı’nın alt kalemleri nelerdir?

Cevap

Sermaye ve Finans Hesabı’nın alt kalemleri;

  • Sermaye Hesabı,
  • Finans Hesabı,
  • Diğer Yatırımlar
  • Doğrudan Yatırımlar,
  • Portföy Yatırımları ve
  • Finansal Türevler
33. Soru

Resmi rezerv varlıkları nelerdir?

Cevap

Resmi rezerv varlıkları;

  • Parasal altın rezervleri,
  • Özel çekme hakları (SDR),
  • IMF nezdindeki rezerv pozisyonu,
  • Döviz rezervleri
  • Diğer alacak hakları
34. Soru

 Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri;

  • Genişletici politikalar,
  • Hızlı büyüme süreci,
  • Döviz kuru politikaları,
  • Döviz spekülasyonu,
  • Verimlilik azalışı,
  • Ekonomik dalgalanmalar ve
  • Arz şokları
35. Soru

Ödemeler dengesinde görülen dengesizliklerin giderilmesinde benimsenen yaklaşımlar nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesinde görülen dengesizliklerin giderilmesinde benimsenen yaklaşımlar;

  • Otomatik denkleşme mekanizmaları
  • Dış denkleştirme politikaları
36. Soru

Devalüasyonun ihracat üzerindeki etkileri nelerdir?

Cevap

Devalüasyonun ihracat üzerinde iki etkisi vardır:

  • Fiyat etkisi: İhraç mallarının döviz cinsinden nispi olarak ucuzlaması (olumsuz etki).
  • Hacim etkisi: Devalüasyon sonrasında ihracat hacminde artış beklenmesi (olumlu etki).
37. Soru

Devalüasyonun beklenen etkileri nelerdir?

Cevap

Devalüasyonun beklenen etkileri;
• İhraç mallarına olan dış talebi arttırması
• İthal mallarına olan yurt içi talebi düşürmesidir

38. Soru

Para politikası araçları her ülkeye göre farklılık gösterse de genel olarak kullanılan araçlar nelerdir?

Cevap

Para politikası araçları her ülkeye göre farklılık gösterse de genel olarak üç temel araç kullanılmaktadır. Bunlar;

  • Açık piyasa işlemleri,
  • Zorunlu karşılık oranları ve
  • Reeskont oranıdır.
39. Soru

Ödemeler dengesinin cari işlemler hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar nelerdir?

Cevap

Ödemeler dengesinin cari işlemler hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar;

  • Gümrük tarifeleri,
  • Kotalar,
  • İthalat yasakları ve
  • Döviz kontrolleri
40. Soru

Reeskont oranı nedir?

Cevap

Reeskont oranı, Merkez Bankasının bankalara verdiği kredinin faiz oranıdır. Merkez bankasının bankalara verdiği krediye reeskont kredisi adı verilir. Bu kredi ticari senetlerin iskontosu veya ipoteği karşılığında verilmektedir. Merkez Bankası, bu oranı değiştirerek kredi hacmi, para arzı ve faiz oranı üzerinde etkili olabilmektedir.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

AÖF Ders Notları ve Açıköğretim Sistemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!