Türkçe Cümle Bilgisi 2 Dersi 4. Ünite Sorularla Öğrenelim

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Türkçe Cümle Bilgisi 2 Dersi 4. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Yapılarına Göre Cümleler-Iı

1. Soru

Sıralı cümle nedir?

Cevap

“Sıralı cümle”, arka arkaya sıralanmış basit cümlelerden oluşur. Bu yönüyle bir söz bütünü, bir metin içindeki bütün cümleler, metnin uzunluğu ne olursa olsun, ara­larında konuyu tamamlayan bir bütün oluşturmak üzere sıralanmış cümleler hâ­linde sayılabilir.


2. Soru

Bağımlı sıralı cümle nedir?

Cevap

Yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı bulunan ve bir araya gelince de araların­ da anlam ilişkisinin yanında ortak cümle ögelerine de sahip olan cümlelerdir. 


3. Soru

Bağımsız sıralı cümle nedir?

Cevap

Bağımsız sıralı cümleler, yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı olan ve bir araya gelince de aralarında anlam ilişkisi bulunan; ancak ortak cümle unsu­ ru (özne, nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcısı) bulunmayan cümlelerdir. Bağımsız sıralı cümleler; virgül (,), noktalı virgül (;), sıralama bağlaçları ( ve, ya…ya…, ne… ne…vb.) ile birbirine bağlanan cümleler bütünüdür.


4. Soru

Anlatım nedir?

Cevap

Düşünceleri­mizi, duygularımızı, bilgilerimizi, yaşantı ve deneyimlerimizi ifade etmeye yara­yan dil örgüsüne “anlatım” denir.


5. Soru

Bağlı cümle nedir?

Cevap

Cümle başı bağlaçları ile birbirine bağlanan ve aralarında bu cümle başı bağlacı­nın işlevine bağlı bir anlam ilgisi bulunan cümlelerin kurduğu cümlelere “bağlı cümle” adı verilir.


6. Soru

Ara söz (ara cümle) nedir?

Cevap

İster basit ister birleşik yapılı olsun bir cümlede, bazen anlamı daha iyi belirtmek ve anlama açıklık kazandırmak için, cümlenin içine giren ve cümlenin yapısında herhangi bir değişiklik yapmayan kelime grubu veya cümle yapısında dil birlikleri yer alır. Açıklama veya ek bilgi vermek amacıyla cümleye giren bu dil birliklerine “ara söz” veya “ara cümle” adı verilir.


7. Soru

Ara sözlü cümlelerde ara sözler hangi noktalama işaretleri arasında yazılır?

Cevap

Ara sözler yazıda iki virgül veya iki kısa çizgi arasında yazılır.


8. Soru

Eksiltili cümle nedir?

Cevap

Konuşma veya anlatım esnasında genellikle yüklemi, bazen de başka bir ögesi kullanılmayan cümleye “eksiltili cümle” denir.


9. Soru

Eksiltili cümlelerin sonunda hangi noktalama işaretleri kullanılır?

Cevap

Eksiltili cümlelerin sonunda noktalama işareti olarak üç nokta (…), ünlem işareti (!) veya soru işareti (?) kullanılır.


10. Soru

Eksiltili cümlelere hangi metinlerde sıkça rastlanmaktadır?

Cevap

Eksik ögeyi okuyucuya tamamlattıran cümlelere; atasözü ve deyimlerimiz­de, günlük konuşmalarda, sorulu cevaplı ifadelerde ve duygusal anlatımlarda sık­ça rastlanır.


11. Soru

”Ateşe su at, barut atma.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

Cevap

”Ateşe su at, barut atma.” cümlesi, ortak yer tamlayıcılı bağımlı sıralı cümledir. 


12. Soru

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

Cevap

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.” cümlesi ortak yüklemli bağımlı sıralı cümledir.


13. Soru

Anlam örgüsü nasıl oluşur?

Cevap

Kelimeler, dil sistemi içinde birbirine bağlanarak cümleleri oluşturur. Anla­tımda yargı, cümlelerle sağlanır. Cümleler de bir anlam ifade etmek üzere kelime ve kelime gruplarının dil bilgisi kurallarına uygun biçimde düzenlenmesiyle olu­şur. Cümleler de bir anlam bağı içinde birleşerek daha üst seviyedeki birimleri meydana getirir. Bunlar, paragraf­lar veya paragraflardan daha geniş düzeydeki biçimlerdir. İşte daha geniş anlatım birimlerini oluşturmak için yan yana sırala­nan cümleler, çeşitli şekillerde birbirine bağlanarak anlam örgüsünü oluştururur.


14. Soru

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği nedir?

Cevap

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği, cüm­lelerin sıralama/bağlama edatlarıyla veya bu edat değerindeki virgülle birbirine bağlanmasıdır.


15. Soru

Bağımsız sıralı cümlelerde ögeler arasında şekilce bir ortaklık var mıdır?

Cevap

Bağımsız sıralı cümlelerde her cümlenin ögeleri ayrı ayrıdır. Ögeler arasında şekilce ortaklık yoktur. Ortaklık, anlam yakınlığındadır; yani bu cümlelerin bir arada bulunmala­rının sebebi, aralarındaki anlam yakınlığıdır; özne, tamlayıcı ve yüklemleri ortak değildir.


16. Soru

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesindeki sıralama bağlacını bulunuz. 

Cevap

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” Bu örnekte iki bağımsız cümle vardır. Birinci cümle “Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular.” cümlesidir. İkinci cümle ise “Anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesi­ dir. İki cümle “ve” sıralama bağlacıyla birbirine bağlıdır.


17. Soru

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz.

Cevap

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.” cümlesi ortak nesneli bağımlı sıralı cümledir. 


18. Soru

”Çocuğun yüzü ibik gibi kızardı. Bereket o telâşta kimse işin farkına varamadı.” bağlı cümlesinde hangi kelime bağlaç görevindedir?

Cevap

”Çocuğun yüzü ibik gibi kızardı. Bereket o telâşta kimse işin farkına varamadı.” bağlı cümlesinde ”bereket” kelimesi bağlaç görevindedir.


19. Soru

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında ya da yapısında bir eksiklik oluşturur mu? 

Cevap

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında bir eksiklik oluşturmaz, cümlenin yapısında bir eksiklik yarat­maz.


20. Soru

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur­- teşekkür ederim.” 

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

Cevap

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur-­ teşekkür ederim.” cümlesi ara sözlü (cümleli) bir cümledir. 


1. Soru

Sıralı cümle nedir?

Cevap

“Sıralı cümle”, arka arkaya sıralanmış basit cümlelerden oluşur. Bu yönüyle bir söz bütünü, bir metin içindeki bütün cümleler, metnin uzunluğu ne olursa olsun, ara­larında konuyu tamamlayan bir bütün oluşturmak üzere sıralanmış cümleler hâ­linde sayılabilir.

“Sıralı cümle”, arka arkaya sıralanmış basit cümlelerden oluşur. Bu yönüyle bir söz bütünü, bir metin içindeki bütün cümleler, metnin uzunluğu ne olursa olsun, ara­larında konuyu tamamlayan bir bütün oluşturmak üzere sıralanmış cümleler hâ­linde sayılabilir.

“Sıralı cümle”, arka arkaya sıralanmış basit cümlelerden oluşur. Bu yönüyle bir söz bütünü, bir metin içindeki bütün cümleler, metnin uzunluğu ne olursa olsun, ara­larında konuyu tamamlayan bir bütün oluşturmak üzere sıralanmış cümleler hâ­linde sayılabilir.

“Sıralı cümle”, arka arkaya sıralanmış basit cümlelerden oluşur. Bu yönüyle bir söz bütünü, bir metin içindeki bütün cümleler, metnin uzunluğu ne olursa olsun, ara­larında konuyu tamamlayan bir bütün oluşturmak üzere sıralanmış cümleler hâ­linde sayılabilir.

2. Soru

Bağımlı sıralı cümle nedir?

Cevap

Yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı bulunan ve bir araya gelince de araların­ da anlam ilişkisinin yanında ortak cümle ögelerine de sahip olan cümlelerdir. 

Yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı bulunan ve bir araya gelince de araların­ da anlam ilişkisinin yanında ortak cümle ögelerine de sahip olan cümlelerdir. 

Yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı bulunan ve bir araya gelince de araların­ da anlam ilişkisinin yanında ortak cümle ögelerine de sahip olan cümlelerdir. 

Yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı bulunan ve bir araya gelince de araların­ da anlam ilişkisinin yanında ortak cümle ögelerine de sahip olan cümlelerdir. 

3. Soru

Bağımsız sıralı cümle nedir?

Cevap

Bağımsız sıralı cümleler, yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı olan ve bir araya gelince de aralarında anlam ilişkisi bulunan; ancak ortak cümle unsu­ ru (özne, nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcısı) bulunmayan cümlelerdir. Bağımsız sıralı cümleler; virgül (,), noktalı virgül (;), sıralama bağlaçları ( ve, ya…ya…, ne… ne…vb.) ile birbirine bağlanan cümleler bütünüdür.

Bağımsız sıralı cümleler, yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı olan ve bir araya gelince de aralarında anlam ilişkisi bulunan; ancak ortak cümle unsu­ ru (özne, nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcısı) bulunmayan cümlelerdir. Bağımsız sıralı cümleler; virgül (,), noktalı virgül (;), sıralama bağlaçları ( ve, ya…ya…, ne… ne…vb.) ile birbirine bağlanan cümleler bütünüdür.

Bağımsız sıralı cümleler, yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı olan ve bir araya gelince de aralarında anlam ilişkisi bulunan; ancak ortak cümle unsu­ ru (özne, nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcısı) bulunmayan cümlelerdir. Bağımsız sıralı cümleler; virgül (,), noktalı virgül (;), sıralama bağlaçları ( ve, ya…ya…, ne… ne…vb.) ile birbirine bağlanan cümleler bütünüdür.

Bağımsız sıralı cümleler, yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı olan ve bir araya gelince de aralarında anlam ilişkisi bulunan; ancak ortak cümle unsu­ ru (özne, nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcısı) bulunmayan cümlelerdir. Bağımsız sıralı cümleler; virgül (,), noktalı virgül (;), sıralama bağlaçları ( ve, ya…ya…, ne… ne…vb.) ile birbirine bağlanan cümleler bütünüdür.

Bağımsız sıralı cümleler, yalnız başlarına kullanıldıklarında anlamı olan ve bir araya gelince de aralarında anlam ilişkisi bulunan; ancak ortak cümle unsu­ ru (özne, nesne, zarf tümleci, yer tamlayıcısı) bulunmayan cümlelerdir. Bağımsız sıralı cümleler; virgül (,), noktalı virgül (;), sıralama bağlaçları ( ve, ya…ya…, ne… ne…vb.) ile birbirine bağlanan cümleler bütünüdür.

4. Soru

Anlatım nedir?

Cevap

Düşünceleri­mizi, duygularımızı, bilgilerimizi, yaşantı ve deneyimlerimizi ifade etmeye yara­yan dil örgüsüne “anlatım” denir.

Düşünceleri­mizi, duygularımızı, bilgilerimizi, yaşantı ve deneyimlerimizi ifade etmeye yara­yan dil örgüsüne “anlatım” denir.

Düşünceleri­mizi, duygularımızı, bilgilerimizi, yaşantı ve deneyimlerimizi ifade etmeye yara­yan dil örgüsüne “anlatım” denir.

Düşünceleri­mizi, duygularımızı, bilgilerimizi, yaşantı ve deneyimlerimizi ifade etmeye yara­yan dil örgüsüne “anlatım” denir.

5. Soru

Bağlı cümle nedir?

Cevap

Cümle başı bağlaçları ile birbirine bağlanan ve aralarında bu cümle başı bağlacı­nın işlevine bağlı bir anlam ilgisi bulunan cümlelerin kurduğu cümlelere “bağlı cümle” adı verilir.

Cümle başı bağlaçları ile birbirine bağlanan ve aralarında bu cümle başı bağlacı­nın işlevine bağlı bir anlam ilgisi bulunan cümlelerin kurduğu cümlelere “bağlı cümle” adı verilir.

Cümle başı bağlaçları ile birbirine bağlanan ve aralarında bu cümle başı bağlacı­nın işlevine bağlı bir anlam ilgisi bulunan cümlelerin kurduğu cümlelere “bağlı cümle” adı verilir.

Cümle başı bağlaçları ile birbirine bağlanan ve aralarında bu cümle başı bağlacı­nın işlevine bağlı bir anlam ilgisi bulunan cümlelerin kurduğu cümlelere “bağlı cümle” adı verilir.

6. Soru

Ara söz (ara cümle) nedir?

Cevap

İster basit ister birleşik yapılı olsun bir cümlede, bazen anlamı daha iyi belirtmek ve anlama açıklık kazandırmak için, cümlenin içine giren ve cümlenin yapısında herhangi bir değişiklik yapmayan kelime grubu veya cümle yapısında dil birlikleri yer alır. Açıklama veya ek bilgi vermek amacıyla cümleye giren bu dil birliklerine “ara söz” veya “ara cümle” adı verilir.

İster basit ister birleşik yapılı olsun bir cümlede, bazen anlamı daha iyi belirtmek ve anlama açıklık kazandırmak için, cümlenin içine giren ve cümlenin yapısında herhangi bir değişiklik yapmayan kelime grubu veya cümle yapısında dil birlikleri yer alır. Açıklama veya ek bilgi vermek amacıyla cümleye giren bu dil birliklerine “ara söz” veya “ara cümle” adı verilir.

İster basit ister birleşik yapılı olsun bir cümlede, bazen anlamı daha iyi belirtmek ve anlama açıklık kazandırmak için, cümlenin içine giren ve cümlenin yapısında herhangi bir değişiklik yapmayan kelime grubu veya cümle yapısında dil birlikleri yer alır. Açıklama veya ek bilgi vermek amacıyla cümleye giren bu dil birliklerine “ara söz” veya “ara cümle” adı verilir.

İster basit ister birleşik yapılı olsun bir cümlede, bazen anlamı daha iyi belirtmek ve anlama açıklık kazandırmak için, cümlenin içine giren ve cümlenin yapısında herhangi bir değişiklik yapmayan kelime grubu veya cümle yapısında dil birlikleri yer alır. Açıklama veya ek bilgi vermek amacıyla cümleye giren bu dil birliklerine “ara söz” veya “ara cümle” adı verilir.

7. Soru

Ara sözlü cümlelerde ara sözler hangi noktalama işaretleri arasında yazılır?

Cevap

Ara sözler yazıda iki virgül veya iki kısa çizgi arasında yazılır.

Ara sözler yazıda iki virgül veya iki kısa çizgi arasında yazılır.

Ara sözler yazıda iki virgül veya iki kısa çizgi arasında yazılır.

Ara sözler yazıda iki virgül veya iki kısa çizgi arasında yazılır.

8. Soru

Eksiltili cümle nedir?

Cevap

Konuşma veya anlatım esnasında genellikle yüklemi, bazen de başka bir ögesi kullanılmayan cümleye “eksiltili cümle” denir.

Konuşma veya anlatım esnasında genellikle yüklemi, bazen de başka bir ögesi kullanılmayan cümleye “eksiltili cümle” denir.

Konuşma veya anlatım esnasında genellikle yüklemi, bazen de başka bir ögesi kullanılmayan cümleye “eksiltili cümle” denir.

Konuşma veya anlatım esnasında genellikle yüklemi, bazen de başka bir ögesi kullanılmayan cümleye “eksiltili cümle” denir.

9. Soru

Eksiltili cümlelerin sonunda hangi noktalama işaretleri kullanılır?

Cevap

Eksiltili cümlelerin sonunda noktalama işareti olarak üç nokta (…), ünlem işareti (!) veya soru işareti (?) kullanılır.

Eksiltili cümlelerin sonunda noktalama işareti olarak üç nokta (…), ünlem işareti (!) veya soru işareti (?) kullanılır.

Eksiltili cümlelerin sonunda noktalama işareti olarak üç nokta (…), ünlem işareti (!) veya soru işareti (?) kullanılır.

Eksiltili cümlelerin sonunda noktalama işareti olarak üç nokta (…), ünlem işareti (!) veya soru işareti (?) kullanılır.

10. Soru

Eksiltili cümlelere hangi metinlerde sıkça rastlanmaktadır?

Cevap

Eksik ögeyi okuyucuya tamamlattıran cümlelere; atasözü ve deyimlerimiz­de, günlük konuşmalarda, sorulu cevaplı ifadelerde ve duygusal anlatımlarda sık­ça rastlanır.

Eksik ögeyi okuyucuya tamamlattıran cümlelere; atasözü ve deyimlerimiz­de, günlük konuşmalarda, sorulu cevaplı ifadelerde ve duygusal anlatımlarda sık­ça rastlanır.

Eksik ögeyi okuyucuya tamamlattıran cümlelere; atasözü ve deyimlerimiz­de, günlük konuşmalarda, sorulu cevaplı ifadelerde ve duygusal anlatımlarda sık­ça rastlanır.

Eksik ögeyi okuyucuya tamamlattıran cümlelere; atasözü ve deyimlerimiz­de, günlük konuşmalarda, sorulu cevaplı ifadelerde ve duygusal anlatımlarda sık­ça rastlanır.

11. Soru

”Ateşe su at, barut atma.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

”Ateşe su at, barut atma.”

”Ateşe su at, barut atma.”

”Ateşe su at, barut atma.”

Cevap

”Ateşe su at, barut atma.” cümlesi, ortak yer tamlayıcılı bağımlı sıralı cümledir. 

12. Soru

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

Cevap

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.” cümlesi ortak yüklemli bağımlı sıralı cümledir.

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.” cümlesi ortak yüklemli bağımlı sıralı cümledir.

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.” cümlesi ortak yüklemli bağımlı sıralı cümledir.

”Duvarı nem, insanı gam yıkar.” cümlesi ortak yüklemli bağımlı sıralı cümledir.

13. Soru

Anlam örgüsü nasıl oluşur?

Cevap

Kelimeler, dil sistemi içinde birbirine bağlanarak cümleleri oluşturur. Anla­tımda yargı, cümlelerle sağlanır. Cümleler de bir anlam ifade etmek üzere kelime ve kelime gruplarının dil bilgisi kurallarına uygun biçimde düzenlenmesiyle olu­şur. Cümleler de bir anlam bağı içinde birleşerek daha üst seviyedeki birimleri meydana getirir. Bunlar, paragraf­lar veya paragraflardan daha geniş düzeydeki biçimlerdir. İşte daha geniş anlatım birimlerini oluşturmak için yan yana sırala­nan cümleler, çeşitli şekillerde birbirine bağlanarak anlam örgüsünü oluştururur.

Kelimeler, dil sistemi içinde birbirine bağlanarak cümleleri oluşturur. Anla­tımda yargı, cümlelerle sağlanır. Cümleler de bir anlam ifade etmek üzere kelime ve kelime gruplarının dil bilgisi kurallarına uygun biçimde düzenlenmesiyle olu­şur. Cümleler de bir anlam bağı içinde birleşerek daha üst seviyedeki birimleri meydana getirir. Bunlar, paragraf­lar veya paragraflardan daha geniş düzeydeki biçimlerdir. İşte daha geniş anlatım birimlerini oluşturmak için yan yana sırala­nan cümleler, çeşitli şekillerde birbirine bağlanarak anlam örgüsünü oluştururur.

Kelimeler, dil sistemi içinde birbirine bağlanarak cümleleri oluşturur. Anla­tımda yargı, cümlelerle sağlanır. Cümleler de bir anlam ifade etmek üzere kelime ve kelime gruplarının dil bilgisi kurallarına uygun biçimde düzenlenmesiyle olu­şur. Cümleler de bir anlam bağı içinde birleşerek daha üst seviyedeki birimleri meydana getirir. Bunlar, paragraf­lar veya paragraflardan daha geniş düzeydeki biçimlerdir. İşte daha geniş anlatım birimlerini oluşturmak için yan yana sırala­nan cümleler, çeşitli şekillerde birbirine bağlanarak anlam örgüsünü oluştururur.

Kelimeler, dil sistemi içinde birbirine bağlanarak cümleleri oluşturur. Anla­tımda yargı, cümlelerle sağlanır. Cümleler de bir anlam ifade etmek üzere kelime ve kelime gruplarının dil bilgisi kurallarına uygun biçimde düzenlenmesiyle olu­şur. Cümleler de bir anlam bağı içinde birleşerek daha üst seviyedeki birimleri meydana getirir. Bunlar, paragraf­lar veya paragraflardan daha geniş düzeydeki biçimlerdir. İşte daha geniş anlatım birimlerini oluşturmak için yan yana sırala­nan cümleler, çeşitli şekillerde birbirine bağlanarak anlam örgüsünü oluştururur.

14. Soru

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği nedir?

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği nedir?

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği nedir?

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği nedir?

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği nedir?

Cevap

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği, cüm­lelerin sıralama/bağlama edatlarıyla veya bu edat değerindeki virgülle birbirine bağlanmasıdır.

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği, cüm­lelerin sıralama/bağlama edatlarıyla veya bu edat değerindeki virgülle birbirine bağlanmasıdır.

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği, cüm­lelerin sıralama/bağlama edatlarıyla veya bu edat değerindeki virgülle birbirine bağlanmasıdır.

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği, cüm­lelerin sıralama/bağlama edatlarıyla veya bu edat değerindeki virgülle birbirine bağlanmasıdır.

Bir gramer birimi olarak sıralı cümleyi ayıran yapı özelliği, cüm­lelerin sıralama/bağlama edatlarıyla veya bu edat değerindeki virgülle birbirine bağlanmasıdır.

15. Soru

Bağımsız sıralı cümlelerde ögeler arasında şekilce bir ortaklık var mıdır?

Cevap

Bağımsız sıralı cümlelerde her cümlenin ögeleri ayrı ayrıdır. Ögeler arasında şekilce ortaklık yoktur. Ortaklık, anlam yakınlığındadır; yani bu cümlelerin bir arada bulunmala­rının sebebi, aralarındaki anlam yakınlığıdır; özne, tamlayıcı ve yüklemleri ortak değildir.

Bağımsız sıralı cümlelerde her cümlenin ögeleri ayrı ayrıdır. Ögeler arasında şekilce ortaklık yoktur. Ortaklık, anlam yakınlığındadır; yani bu cümlelerin bir arada bulunmala­rının sebebi, aralarındaki anlam yakınlığıdır; özne, tamlayıcı ve yüklemleri ortak değildir.

Bağımsız sıralı cümlelerde her cümlenin ögeleri ayrı ayrıdır. Ögeler arasında şekilce ortaklık yoktur. Ortaklık, anlam yakınlığındadır; yani bu cümlelerin bir arada bulunmala­rının sebebi, aralarındaki anlam yakınlığıdır; özne, tamlayıcı ve yüklemleri ortak değildir.

Bağımsız sıralı cümlelerde her cümlenin ögeleri ayrı ayrıdır. Ögeler arasında şekilce ortaklık yoktur. Ortaklık, anlam yakınlığındadır; yani bu cümlelerin bir arada bulunmala­rının sebebi, aralarındaki anlam yakınlığıdır; özne, tamlayıcı ve yüklemleri ortak değildir.

Bağımsız sıralı cümlelerde her cümlenin ögeleri ayrı ayrıdır. Ögeler arasında şekilce ortaklık yoktur. Ortaklık, anlam yakınlığındadır; yani bu cümlelerin bir arada bulunmala­rının sebebi, aralarındaki anlam yakınlığıdır; özne, tamlayıcı ve yüklemleri ortak değildir.

16. Soru

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesindeki sıralama bağlacını bulunuz. 

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesindeki sıralama bağlacını bulunuz. 

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesindeki sıralama bağlacını bulunuz. 

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesindeki sıralama bağlacını bulunuz. 

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesindeki sıralama bağlacını bulunuz. 

Cevap

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” Bu örnekte iki bağımsız cümle vardır. Birinci cümle “Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular.” cümlesidir. İkinci cümle ise “Anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesi­ dir. İki cümle “ve” sıralama bağlacıyla birbirine bağlıdır.

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” Bu örnekte iki bağımsız cümle vardır. Birinci cümle “Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular.” cümlesidir. İkinci cümle ise “Anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesi­ dir. İki cümle “ve” sıralama bağlacıyla birbirine bağlıdır.

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” Bu örnekte iki bağımsız cümle vardır. Birinci cümle “Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular.” cümlesidir. İkinci cümle ise “Anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesi­ dir. İki cümle “ve” sıralama bağlacıyla birbirine bağlıdır.

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” Bu örnekte iki bağımsız cümle vardır. Birinci cümle “Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular.” cümlesidir. İkinci cümle ise “Anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesi­ dir. İki cümle “ve” sıralama bağlacıyla birbirine bağlıdır.

”Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular ve anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” Bu örnekte iki bağımsız cümle vardır. Birinci cümle “Sıralarda oturacak yer kalmadığı için yeni gelenler ayakta durdular.” cümlesidir. İkinci cümle ise “Anneler, hasta çocuklarını dizlerine oturtabilmek için duvar diplerine çömeldiler.” cümlesi­ dir. İki cümle “ve” sıralama bağlacıyla birbirine bağlıdır.

17. Soru

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz.

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz.

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz.

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.”

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz.

Cevap

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.” cümlesi ortak nesneli bağımlı sıralı cümledir. 

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.” cümlesi ortak nesneli bağımlı sıralı cümledir. 

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.” cümlesi ortak nesneli bağımlı sıralı cümledir. 

”Mektubunu okumaktan bile korkuyorum; fakat merak da ediyorum.” cümlesi ortak nesneli bağımlı sıralı cümledir. 

18. Soru

”Çocuğun yüzü ibik gibi kızardı. Bereket o telâşta kimse işin farkına varamadı.” bağlı cümlesinde hangi kelime bağlaç görevindedir?

”Çocuğun yüzü ibik gibi kızardı. Bereket o telâşta kimse işin farkına varamadı.” bağlı cümlesinde hangi kelime bağlaç görevindedir?

”Çocuğun yüzü ibik gibi kızardı. Bereket o telâşta kimse işin farkına varamadı.” bağlı cümlesinde hangi kelime bağlaç görevindedir?

”Çocuğun yüzü ibik gibi kızardı. Bereket o telâşta kimse işin farkına varamadı.” bağlı cümlesinde hangi kelime bağlaç görevindedir?

Cevap

”Çocuğun yüzü ibik gibi kızardı. Bereket o telâşta kimse işin farkına varamadı.” bağlı cümlesinde ”bereket” kelimesi bağlaç görevindedir.

19. Soru

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında ya da yapısında bir eksiklik oluşturur mu? 

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında ya da yapısında bir eksiklik oluşturur mu? 

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında ya da yapısında bir eksiklik oluşturur mu? 

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında ya da yapısında bir eksiklik oluşturur mu? 

Cevap

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında bir eksiklik oluşturmaz, cümlenin yapısında bir eksiklik yarat­maz.

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında bir eksiklik oluşturmaz, cümlenin yapısında bir eksiklik yarat­maz.

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında bir eksiklik oluşturmaz, cümlenin yapısında bir eksiklik yarat­maz.

Ara cümleler, cümleden çıkarıldıkları zaman cüm­lenin anlamında bir eksiklik oluşturmaz, cümlenin yapısında bir eksiklik yarat­maz.

20. Soru

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur­- teşekkür ederim.” 

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur­- teşekkür ederim.” 

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur­- teşekkür ederim.” 

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur­- teşekkür ederim.” 

Yukarıdaki cümlenin yapısına göre türünü bulunuz. 

Cevap

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur-­ teşekkür ederim.” cümlesi ara sözlü (cümleli) bir cümledir. 

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur-­ teşekkür ederim.” cümlesi ara sözlü (cümleli) bir cümledir. 

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur-­ teşekkür ederim.” cümlesi ara sözlü (cümleli) bir cümledir. 

”Tenkitlerinize, -buna ikaz demek daha doğru olur-­ teşekkür ederim.” cümlesi ara sözlü (cümleli) bir cümledir. 

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

AÖF Ders Notları ve Açıköğretim Sistemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!