Orta Çağ ve Yeni Çağ Türk Devletleri Tarihi Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Orta Çağ ve Yeni Çağ Türk Devletleri Tarihi Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Anadolu Beylikleri

1. Soru

Türkiye Selçukluları devrinde hangi bölgeler bölgeler uc (sınır) olarak nitelendirilmiştir?

Cevap

Sinop, Kastamonu, Bolu, Eskişehir, Kütahya, Denizli ve Antalya hattının batısında kalan bölgeler uc (sınır) olarak nitelendirilmiş ve buralarda uc teşkilâtı oluşturulmuştur.


2. Soru

Sınır bölgesine yerleştirilen Türklerene ad verilir?

Cevap

Sınır bölgesine yerleştirilen Türklere uc etrâki (Sınır Türkleri, Türk-menleri) denilmiştir.


3. Soru

Anadolu’daki İlhanlı hâkimiyetinin zayıflamasıyla birlikte Türkmen beylerinin bulundukları bölgelerde bağımsızlığını ilân ettikleri ve kendi beyliklerini kurdukları döneme ne ad verilmektedir?

Cevap

Anadolu’daki İlhanlı hâkimiyetinin zayıflamasıyla birlikte Türkmen beyleri bulundukları bölgelerde bağımsızlığını ilân etmişler ve kendi beyliklerini kurmuşlardır. Bu döneme Beylikler Dönemi adı da verilmektedir.


4. Soru

Karamanoğulları kimdir?

Cevap

Tarih kaynakları Karamanoğullarının adlarını mensup oldukları Karaman oymağından aldıklarını ve bu oymağın Oğuzların Afşar boyundan geldiklerini belirtmişlerdir. Yaklaşan Moğol tehlikesine karşı tedbir olarak 1228 yılında Selçuklu Sultanı I.Alaaddin Keykubad tarafından Ermenek civarına yerleştirilen Karaman Türkmenlerinin başında Nure Sofı bulunmaktaydı.


5. Soru

Karamaonoğulları Beyliği nasıl ve ne zaman kurulmuştur?

Cevap

Karaman Bey’in hakim olduğu alan sarp ve korunaklı olduğu için, serbestçe hare-ket ediyordu. Selçuklu hükümdarı IV. Kılıçarslan, gücünden çekindiği için, Karaman Bey’in ele geçirdiği yerleri kendisine ‘İkta’ verdi ve bölgedeki hakimiyetini tanıdı (1256). Ermenek’te kurulan beylik onun adını almıştır.


6. Soru

Hangi Karamanoğulları beyi döneminde Türkçe resmi dil olarak kullanılmıştır?

Cevap

Konya’yı ele geçirdikten sonra Karamanoğlu Mehmet Bey, Farsça konuşan devlet adamlarına ve Moğollara tepkisini göstermek için, ‘Bundan’ böyle divanda, dergahta ve bargahta Türkçeden başka dil konuşulmaya… diye başlayan fermanı ile hatırlanır. Böylece Mehmed Bey zamanında yazışma dili olarak Türkçe’ye ve dolayısıyla Türklere itibarı iade edilmiştir.


7. Soru

Germiyanoğulları kimdir?

Cevap

Beyliğe ismini veren Germiyan’ın bir şahıs ismi mi yoksa aşiret adı mı olduğu bilinmediği gibi, Germiyanlıların menşei de tam olarak çözülememiştir. Umumiyetle, Türkmen olarak nitelenen Germiyanlıların, Harzemşah Celaleddin ile beraber Anadolu’ya geldiği ve onların Kıpçak asıllı oldukları da iddia edilmektedir. I. Aladdin Keykubad’ın Harzemşahlarla yapılan Yassı-çemen savaşından sonra Germiyanlı aşiretini Selçuklu hizmetine aldığı söylenmektedir.


8. Soru

Germiyan Beyliği Osmanlılara hangi yolla katılmıştır?

Cevap

1363 yılında babası Mehmed Bey’in yerine tahta geçen Süleyman Şah’ın kızı Devletşah Hatun, Şehzade Yıldırım Bayezid ile evlenmiş; çeyiz olarak Simav, Emet, Tavşanlı ve çevresi Osmanlılara bırakılmıştır (1378). Ankara Savaşı’ndan sonra yeniden Germiyanlılara geçen topraklar II. Yakup Bey tarafından, yerine geçecek evlâdı olmadığından, Osmanlılara vasiyet edilmiştir. Ölümünden sonra Germiyan Beyliği Osmanlılar tarafından ilhak edildi (1429). Batı Anadolu’nun önemli şehirlerinden olan Kütahya, sonraları Anadolu Eyaletinin merkezi yapılmıştır.


9. Soru

İnançoğulları Beyliği’nin kurucusu kimdir?

Cevap

Uc beylerinden Mehmed Bey beyliğin ilk kurucusu olarak bilinir (1262).


10. Soru

Saruhanoğulları kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Selçukluların uc emirlerinden ve Germiyanoğulları komutanlarından Saruhan Bey tarafından kurulmuştur.


11. Soru

Aydınoğulları Beyliği kim tarafından hangi bölgelerde kurulmuştur?

Cevap

Aydınoğulları, merkezi Birgi olmak üzere Aydın, İzmir ve Manisa çevresine hâkim olmuşlardır. Devletin kurucusu Aydın oğlu Gazi Mehmet Bey’dir.


12. Soru

Karesi Beyliği’nin kurucusu kimdir?

Cevap

Karesi Beyliği’nin kurucusu, Melik Danişment Gazi’nin soyundan gelen Kalem Bey oğlu Karesi Bey’dir.


13. Soru

Menteşeoğulları hangi olayla kurulmuştur?

Cevap

Antalya civarından gemilerle sahile çıkan Türkmenler, karadan gelenler ile beraber Karya (Muğla) bölgesini ele geçirmişlerdi. 1261 yılından itibaren başlayan fetihlerde Türkmenlerin başında Menteşe Bey isimli bir uc sahil beyi bulunmaktaydı. Muğla ve Aydın’ın fethiyle beylik kurulmuş oluyordu (1282).


14. Soru

Hamitoğulları kim tarafından nerede kurulmuştur?

Cevap

İlyas Bey’in oğlu Dündar Bey, önce Uluborlu, sonra da Eğridir merkez olmak üzere dedesi Hamit Bey’in adıyla anılan beyliği kurmuştur.


15. Soru

Sahipataoğulları kim tarafından nerede kurulmuştur?

Cevap

Türkiye Selçuklu veziri Sahib Ata’nın (Fahreddin Ali) iktâ’ı olan Afyonkarahisar ve çevresinde, oğulları tarafından kurulmuştur. Sahib Ata’nın ölüm tarihi beyliğin başlangıcı olarak kabul edilmektedir (1288).


16. Soru

Eşrefoğulları kim tarafından nerede kurulmuştur?

Cevap

Selçuklu uc beylerinden olan Eşrefoğlu Seyfüddin Süleyman Bey tarafından Beyşehir ve Seydişehir civarında kurulmuştur. İlk merkezleri Gurgurum iken daha sonra Beyşehri merkez yapılmıştır.


17. Soru

Candaroğulları Beyliği kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Türkmen bir aileden gelen ve Selçuklu komutanlarından olan Şemseddin Yaman Candar, beyliğin kurucusudur.


18. Soru

Pervaneoğulları ne zaman, nerede, kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Anadolu Selçuklularının ünlü veziri Muinüddin Süleyman (Pervane), Trabzon Rumlarının işgalindeki Sinop’u ele geçirip, burayı mülk edinmişti (1260). Pervane görevi gereği merkeze döndüğünden Sinop’a oğlunu bırakmıştı. Ancak İlhanlı Abaka Han tarafından Pervane’nin öldürülmesinden sonra oğlu Mehmed Bey istik-lalini ilan etmiş, Pervaneoğulları Beyliğini kurmuştur (1277).


19. Soru

Taceddinoğullarının kurucusu kimdir?

Cevap

Niksar merkez olmak üzere Bafra ve Ordu’ya kadar uzanan bölgelerde kurulmuştur. Beyliğin kurucusu Türkmen beylerinden Emir Taceddin’dir.


20. Soru

Eretnalıların kurucusu kimdir?

Cevap

Aslen bir Uygur Türk’ü olan Eretna (Erdana) devletin kurucusudur.


21. Soru

Dulkadiroğulları ne zaman, nerede, kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Dulkadiroğulları, Maraş ve Elbistan civarında ortaya çıkmış bir Türkmen beyliğidir. Oğuzların Bozok koluna bağlı olan Dulkadirli (Zülkadirli) Türkmenlerinin reisi Zeyneddin Karaca Bey, Memlûklu sultanının himayesinde, Eretna Devleti’nin elin-den Elbistan’ı alarak beyliği kurmuştur(1337).


22. Soru

Ramazanoğulları nerede ve kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Ramazanoğulları, Adana merkez olmak üzere Çukurova bölgesinde kurulmuştur. Beyliğe adını veren Ramazan Bey, Oğuzların Üçok koluna bağlı Yüreğir boyundandır.


1. Soru

Türkiye Selçukluları devrinde hangi bölgeler bölgeler uc (sınır) olarak nitelendirilmiştir?

Cevap

Sinop, Kastamonu, Bolu, Eskişehir, Kütahya, Denizli ve Antalya hattının batısında kalan bölgeler uc (sınır) olarak nitelendirilmiş ve buralarda uc teşkilâtı oluşturulmuştur.

2. Soru

Sınır bölgesine yerleştirilen Türklerene ad verilir?

Cevap

Sınır bölgesine yerleştirilen Türklere uc etrâki (Sınır Türkleri, Türk-menleri) denilmiştir.

3. Soru

Anadolu’daki İlhanlı hâkimiyetinin zayıflamasıyla birlikte Türkmen beylerinin bulundukları bölgelerde bağımsızlığını ilân ettikleri ve kendi beyliklerini kurdukları döneme ne ad verilmektedir?

Cevap

Anadolu’daki İlhanlı hâkimiyetinin zayıflamasıyla birlikte Türkmen beyleri bulundukları bölgelerde bağımsızlığını ilân etmişler ve kendi beyliklerini kurmuşlardır. Bu döneme Beylikler Dönemi adı da verilmektedir.

4. Soru

Karamanoğulları kimdir?

Cevap

Tarih kaynakları Karamanoğullarının adlarını mensup oldukları Karaman oymağından aldıklarını ve bu oymağın Oğuzların Afşar boyundan geldiklerini belirtmişlerdir. Yaklaşan Moğol tehlikesine karşı tedbir olarak 1228 yılında Selçuklu Sultanı I.Alaaddin Keykubad tarafından Ermenek civarına yerleştirilen Karaman Türkmenlerinin başında Nure Sofı bulunmaktaydı.

5. Soru

Karamaonoğulları Beyliği nasıl ve ne zaman kurulmuştur?

Cevap

Karaman Bey’in hakim olduğu alan sarp ve korunaklı olduğu için, serbestçe hare-ket ediyordu. Selçuklu hükümdarı IV. Kılıçarslan, gücünden çekindiği için, Karaman Bey’in ele geçirdiği yerleri kendisine ‘İkta’ verdi ve bölgedeki hakimiyetini tanıdı (1256). Ermenek’te kurulan beylik onun adını almıştır.

6. Soru

Hangi Karamanoğulları beyi döneminde Türkçe resmi dil olarak kullanılmıştır?

Cevap

Konya’yı ele geçirdikten sonra Karamanoğlu Mehmet Bey, Farsça konuşan devlet adamlarına ve Moğollara tepkisini göstermek için, ‘Bundan’ böyle divanda, dergahta ve bargahta Türkçeden başka dil konuşulmaya… diye başlayan fermanı ile hatırlanır. Böylece Mehmed Bey zamanında yazışma dili olarak Türkçe’ye ve dolayısıyla Türklere itibarı iade edilmiştir.

7. Soru

Germiyanoğulları kimdir?

Cevap

Beyliğe ismini veren Germiyan’ın bir şahıs ismi mi yoksa aşiret adı mı olduğu bilinmediği gibi, Germiyanlıların menşei de tam olarak çözülememiştir. Umumiyetle, Türkmen olarak nitelenen Germiyanlıların, Harzemşah Celaleddin ile beraber Anadolu’ya geldiği ve onların Kıpçak asıllı oldukları da iddia edilmektedir. I. Aladdin Keykubad’ın Harzemşahlarla yapılan Yassı-çemen savaşından sonra Germiyanlı aşiretini Selçuklu hizmetine aldığı söylenmektedir.

8. Soru

Germiyan Beyliği Osmanlılara hangi yolla katılmıştır?

Cevap

1363 yılında babası Mehmed Bey’in yerine tahta geçen Süleyman Şah’ın kızı Devletşah Hatun, Şehzade Yıldırım Bayezid ile evlenmiş; çeyiz olarak Simav, Emet, Tavşanlı ve çevresi Osmanlılara bırakılmıştır (1378). Ankara Savaşı’ndan sonra yeniden Germiyanlılara geçen topraklar II. Yakup Bey tarafından, yerine geçecek evlâdı olmadığından, Osmanlılara vasiyet edilmiştir. Ölümünden sonra Germiyan Beyliği Osmanlılar tarafından ilhak edildi (1429). Batı Anadolu’nun önemli şehirlerinden olan Kütahya, sonraları Anadolu Eyaletinin merkezi yapılmıştır.

9. Soru

İnançoğulları Beyliği’nin kurucusu kimdir?

Cevap

Uc beylerinden Mehmed Bey beyliğin ilk kurucusu olarak bilinir (1262).

10. Soru

Saruhanoğulları kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Selçukluların uc emirlerinden ve Germiyanoğulları komutanlarından Saruhan Bey tarafından kurulmuştur.

11. Soru

Aydınoğulları Beyliği kim tarafından hangi bölgelerde kurulmuştur?

Cevap

Aydınoğulları, merkezi Birgi olmak üzere Aydın, İzmir ve Manisa çevresine hâkim olmuşlardır. Devletin kurucusu Aydın oğlu Gazi Mehmet Bey’dir.

12. Soru

Karesi Beyliği’nin kurucusu kimdir?

Cevap

Karesi Beyliği’nin kurucusu, Melik Danişment Gazi’nin soyundan gelen Kalem Bey oğlu Karesi Bey’dir.

13. Soru

Menteşeoğulları hangi olayla kurulmuştur?

Cevap

Antalya civarından gemilerle sahile çıkan Türkmenler, karadan gelenler ile beraber Karya (Muğla) bölgesini ele geçirmişlerdi. 1261 yılından itibaren başlayan fetihlerde Türkmenlerin başında Menteşe Bey isimli bir uc sahil beyi bulunmaktaydı. Muğla ve Aydın’ın fethiyle beylik kurulmuş oluyordu (1282).

14. Soru

Hamitoğulları kim tarafından nerede kurulmuştur?

Cevap

İlyas Bey’in oğlu Dündar Bey, önce Uluborlu, sonra da Eğridir merkez olmak üzere dedesi Hamit Bey’in adıyla anılan beyliği kurmuştur.

15. Soru

Sahipataoğulları kim tarafından nerede kurulmuştur?

Cevap

Türkiye Selçuklu veziri Sahib Ata’nın (Fahreddin Ali) iktâ’ı olan Afyonkarahisar ve çevresinde, oğulları tarafından kurulmuştur. Sahib Ata’nın ölüm tarihi beyliğin başlangıcı olarak kabul edilmektedir (1288).

16. Soru

Eşrefoğulları kim tarafından nerede kurulmuştur?

Cevap

Selçuklu uc beylerinden olan Eşrefoğlu Seyfüddin Süleyman Bey tarafından Beyşehir ve Seydişehir civarında kurulmuştur. İlk merkezleri Gurgurum iken daha sonra Beyşehri merkez yapılmıştır.

17. Soru

Candaroğulları Beyliği kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Türkmen bir aileden gelen ve Selçuklu komutanlarından olan Şemseddin Yaman Candar, beyliğin kurucusudur.

18. Soru

Pervaneoğulları ne zaman, nerede, kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Anadolu Selçuklularının ünlü veziri Muinüddin Süleyman (Pervane), Trabzon Rumlarının işgalindeki Sinop’u ele geçirip, burayı mülk edinmişti (1260). Pervane görevi gereği merkeze döndüğünden Sinop’a oğlunu bırakmıştı. Ancak İlhanlı Abaka Han tarafından Pervane’nin öldürülmesinden sonra oğlu Mehmed Bey istik-lalini ilan etmiş, Pervaneoğulları Beyliğini kurmuştur (1277).

19. Soru

Taceddinoğullarının kurucusu kimdir?

Cevap

Niksar merkez olmak üzere Bafra ve Ordu’ya kadar uzanan bölgelerde kurulmuştur. Beyliğin kurucusu Türkmen beylerinden Emir Taceddin’dir.

20. Soru

Eretnalıların kurucusu kimdir?

Cevap

Aslen bir Uygur Türk’ü olan Eretna (Erdana) devletin kurucusudur.

21. Soru

Dulkadiroğulları ne zaman, nerede, kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Dulkadiroğulları, Maraş ve Elbistan civarında ortaya çıkmış bir Türkmen beyliğidir. Oğuzların Bozok koluna bağlı olan Dulkadirli (Zülkadirli) Türkmenlerinin reisi Zeyneddin Karaca Bey, Memlûklu sultanının himayesinde, Eretna Devleti’nin elin-den Elbistan’ı alarak beyliği kurmuştur(1337).

22. Soru

Ramazanoğulları nerede ve kim tarafından kurulmuştur?

Cevap

Ramazanoğulları, Adana merkez olmak üzere Çukurova bölgesinde kurulmuştur. Beyliğe adını veren Ramazan Bey, Oğuzların Üçok koluna bağlı Yüreğir boyundandır.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

AÖF Ders Notları ve Açıköğretim Sistemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!