Eski Anadolu Tarihi Dersi 4. Ünite Sorularla Öğrenelim

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Eski Anadolu Tarihi Dersi 4. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Urartu Krallığı

1. Soru

Urartu Krallığı nerede kurulmuştur?

Cevap

Urartu Krallığı, MÖ dokuzuncu yüzyıl ortalarında Van Gölü’nün doğu kıyısında başkent Tuşpa’da (Van) kurulmuştur.


2. Soru

“Urartu Devleti yüksek kayalıklar üzerinde kurulmuş, sitadel ve eteklerindeki sivil yerleşmelerden oluşan kentlerin çoğunu Van Gölü havzasında ve kuzeyde Aras Nehri vadisinde inşa etmiştir.”

Bu cümlede geçen sitadel kelimesi neyi ifade etmektedir?

Cevap

Yüksek kayalıklar üzerine kurulmuş, çevresi surlarla kuşatılmış, içinde saray, tapınak, depo mekânları ve atölyelerin bulunduğu yönetim birimi.


3. Soru

Genellikle dinsel veya siyasal mesajlar vermek, sınır çizmek veya ulaşılan en son noktayı belirlemek amacıyla kullanılan dikili taşlara ne ad verilir?

Cevap

Stel


4. Soru

Kuzeydoğuda Aragats Dağı’nın güneyi ile Sevan Gölü’nün batısındaki verimli Aras Nehri
vadisinde kurulan krali kentler nelerdir?

Cevap

Armavir Blur (Urartuca: Argiştihinili), Arinberd (Erebuni) ve Karmir Blur (Urartuca: Teişebai URU)


5. Soru

Urartu Krallığı’nın, kurduğu kentler ve oluşturduğu eyalet merkezleriyle sahip olmaya çalıştığı sınırlar içinde denetlenmesi zor olan bölgelerin başlıcaları nerelerdir?

Cevap

Bunların başında Toroslar, Nemrut, Süphan, Aladağlar, Ağrı, Aras Güneyi Dağları gibi yükseklikleri 2500 ile 5000 m arasında değişen volkanik yükseltilerin yamaçlarındaki yaylalar gelmektedir.


6. Soru

Kuruluş döneminin en güçlü kralı Minua döneminde yaşanan gelişmeler nelerdir?

Cevap

Urartu orduları hedeflerini genişletmiştir. Kuzeybatı İran’da Manna adlı krallıkla ilk kez temas bu dönemde kurulmuştur. Kuzeyde Erzurum bölgesinde bulunan Diauehi adlı yerel krallık ve batıda Malatya’daki Geç Hitit Krallığı vergiye bağlanmıştır. Urartu Devleti
denetim altına aldığı bölgelerden elde ettiği ganimet ve nüfus nakilleriyle sağladığı insan gücüyle büyük yatırımlar yapmıştır. Minua, Van havzasında Anzaf, Körzüt ve kuzeyde Patnos (Aludiri) kentlerini inşa etmiştir. Kentlerin sitadellerinde inşa edilen standart plan anlayışına sahip kule tapınaklarla her bir kent aynı zamanda kutsal birer merkeze dönüştürülmüştür. Yeni oluşturulan eyaletlerden bir bölümü vergi vermesi koşuluyla yerel idarecilere bırakılırken bazı eyaletlere merkezden vali atanmıştır. Ayrıca yerel aşiret reislerinin de birçok kale ve yönetim merkezi inşa etmesi teşvik edilmiş ve desteklenmiştir. Minua döneminde bayındırlık hizmetlerinin de başlatıldığı anlaşılmaktadır. Günümüzde de kullanılan elli dört km uzunluğundaki Şamram Kanalı, Minua tarafından yaptırılmış ve Edremit civarında bağlar bahçeler oluşturulmuştur.


7. Soru

Kuzeydoğu Anadolu’da höyüklerin ıssızlaştığı dönemde yaygınlık kazanan “yayla kültürü” nün özellikleri nelerdir?

Cevap

Kuzeydoğu Anadolu’da höyüklerin ıssızlaştığı bu dönemde, kurgan türü mezar mimarisi ve bir bölümü çok renkli bezemelere sahip çanak çömleğiyle varlıklarından haberdar olduğumuz “yayla kültürü” yaygınlık kazanmıştır. Bu kültür, Ağrı Dağı’nın eteklerinde, Sütey Yaylası’nda, Süphan Dağı çevresinde ve Ardahan bölgesindeki kurgan türü mezarlardan tanınmaktadır. Taştan inşa edilmiş dikdörtgen bir mezar odası ve üzerindeki tepe görünümlü yükseltiden oluşan kurganların boyutları, gömülen
kişinin statüsüne göre değişiyordu. Gelişmiş mezar mimarisine sahip bu toplumların sürekli bir yerleşim yerleri olduğunu gösteren izlerden yoksunuz. Bu durum söz konusu toplumların hayvancılık yaptığını, daha çok yaylak ve kışlaklar arasında yarı göçebe bir yaşam sürdüklerini göstermektedir.


8. Soru

Urartu döneminde bireysel gömü için tasarlanan kurganlar terk edilerek grup mezar mimarisi olarak hangi tür tercih edilmeye başlanmıştır?

Cevap

Yeraltına taştan dikdörtgen planda inşa edilmiş, kapısı bulunan oda biçimde aile mezarı olan oda mezar sistemidir.


9. Soru

Urartu Krallığı’nın Doğu Anadolu’daki geleneksel yaşam biçimini değiştirme çabasını ve kendine özgü yönetim anlayışını en iyi yansıtan uygulamalar kent inşa projeleridir. Bu projeye örnek teşkil eden kentler nerelerdir?

Cevap

Van Gölü havzasında Van (Tuşpa), Yukarı Anzaf, Toprakkale, Ayanis, Körzüt ve Kef Kalesi; kuzeyde Murat Nehri havzasında Aznavurtepe; Aras Nehri havzasında Armavir Blur, Arin Berd, Karmir Blur ve Bastam


10. Soru

Urartu Krallığı’nın kuruluş süreci hakkında Yeni Assur yazılı belgelerinden elde edilen bilgilere göre ilk Urartu kralı kimdir?

Cevap

Urartuların ilk kralı olarak kabul edilen Aramu ve onun kentinin yeri hakkında yeterli bilgi yoktur.


11. Soru

Urartu kralı II. Sarduri tarafından yazdırılan Fırat kayısındaki Urartu ordusunun bu
bölgeye gelerek nehri geçişini anlatan yazıtın adı nedir?

Cevap

Habibuşağı yazıtı


12. Soru

Urartu ülkesi için en önemli maden yatakları nerelerdedir?

Cevap

Urartu ülkesi maden yatakları bakımından oldukça zengindi. Toroslarda demir, Ergani civarından bakır ve Gümüşhane yakınlarında da gümüş yatakları bu krallığın birçok alanda gelişmesine katkı yapmıştı.


13. Soru

Kral Rusa’nın ele geçirdiği ve iş gücü amacıyla nüfus nakli yaptığı ülkeler nerelerdir?

Cevap

Kral Rusa ele geçirdiği ve iş gücü amacıyla nüfus nakli yaptığı ülkeler arasında batıda Tablani (Tabal), Hate (Malatya) ve Muşki (Frig) ülkeleriyle Geç Hitit krallıkları ve çevresine vurgu yapmaktadır.


14. Soru

II. Sarduri’nin Assur ile Urartu arasında çatışmaya sebep olan faaliyeti nedir?

Cevap

En önemli siyasi faaliyetlerinden biri ise batıda Malatya üzerine yaptığı seferidir. Ataları gibi Geç Hitit Krallıklarından vergi almakla yetinmemiş ve Fırat’ı geçerek Kummuh (Adıyaman) kralı Kuştaşpili üzerine ilerlemiştir. Bu sefer, Doğu Akdeniz’e ulaşan
ticaret yollarını denetlemek isteyen Assur ile Urartu arasında çatışmaya neden olmuştur.


15. Soru

I. Argişti, krallığı süresinde yaptığı bütün işleri nereye kaydettirmiştir?

Cevap

I. Argişti, krallığı süresinde yaptığı bütün işleri başkent Tuşpa’da kendisi için yaptırdığı anıtsal kaya mezarının girişine kaydettirmiştir.


16. Soru

Urartulardaki tapınak türlerinin özellikleri nelerdir?

Cevap

Urartularda iki tür tapınak bulunmaktaydı. Bunlardan ilki kentlerin sitadellerinde inşa edilen standart boyutlarda, kare planlı, kule tipi tapınaklardı. İkincisi geleneksel ibadet anlayışının devamı olduğu anlaşılan kapı biçiminde yontulmuş kutsal nişlerdir.


17. Soru

Urartuların inandığı 79 tanrı arasından ilk üç sırayı alanların ismi nedir?

Cevap

İlk üç sırayı Haldi, Teişeba ve Şivini paylaşır.


18. Soru

MÖ yedinci yüzyıl ortalarında gerçekleşen göçler sonucu yağmalama nedeniyle terk edilen kentler nerelerdir?

Cevap

Kuzeybatı İran’daki Bastam, Van havzasındaki Çavuştepe, Anzaf, Ayanis, Toprakkale, kuzeydeki Kef Kalesi ve Patnos bir daha kullanılmamak üzere terk edilmiştir.


19. Soru

Urartuca dilin özellikleri nelerdir?

Cevap

Urartuca eklemeli dildir. Anadolu’da MÖ üçüncü binyıldan sonra konuşulmaya başlayan ve özellikle ikinci binyılda yaygın olarak kullanılan Hurrice ile akrabadır. Urartuca günümüzde ise Doğu Kafkas dil ailesinden Çeçence ve İnguşça ile benzerlikler göstermektedir.


20. Soru

Kef Kalesi’nde bulunan ve Urartu sanatında yer alan kabartmalı payelerin özelliği nedir?

Cevap

Urartu mimarlığında,üst katları taşımak amacıyla inşa edilen kare biçimli, kalın
taşıyıcı kolon. Bunların temelleri bazalt taşından üst bölümleri ise kerpiçten idi. Bezemeler bazalt üzerine yapılmıştır


1. Soru

Urartu Krallığı nerede kurulmuştur?

Cevap

Urartu Krallığı, MÖ dokuzuncu yüzyıl ortalarında Van Gölü’nün doğu kıyısında başkent Tuşpa’da (Van) kurulmuştur.

2. Soru

“Urartu Devleti yüksek kayalıklar üzerinde kurulmuş, sitadel ve eteklerindeki sivil yerleşmelerden oluşan kentlerin çoğunu Van Gölü havzasında ve kuzeyde Aras Nehri vadisinde inşa etmiştir.”

Bu cümlede geçen sitadel kelimesi neyi ifade etmektedir?

Cevap

Yüksek kayalıklar üzerine kurulmuş, çevresi surlarla kuşatılmış, içinde saray, tapınak, depo mekânları ve atölyelerin bulunduğu yönetim birimi.

3. Soru

Genellikle dinsel veya siyasal mesajlar vermek, sınır çizmek veya ulaşılan en son noktayı belirlemek amacıyla kullanılan dikili taşlara ne ad verilir?

Cevap

Stel

4. Soru

Kuzeydoğuda Aragats Dağı’nın güneyi ile Sevan Gölü’nün batısındaki verimli Aras Nehri
vadisinde kurulan krali kentler nelerdir?

Cevap

Armavir Blur (Urartuca: Argiştihinili), Arinberd (Erebuni) ve Karmir Blur (Urartuca: Teişebai URU)

5. Soru

Urartu Krallığı’nın, kurduğu kentler ve oluşturduğu eyalet merkezleriyle sahip olmaya çalıştığı sınırlar içinde denetlenmesi zor olan bölgelerin başlıcaları nerelerdir?

Cevap

Bunların başında Toroslar, Nemrut, Süphan, Aladağlar, Ağrı, Aras Güneyi Dağları gibi yükseklikleri 2500 ile 5000 m arasında değişen volkanik yükseltilerin yamaçlarındaki yaylalar gelmektedir.

6. Soru

Kuruluş döneminin en güçlü kralı Minua döneminde yaşanan gelişmeler nelerdir?

Cevap

Urartu orduları hedeflerini genişletmiştir. Kuzeybatı İran’da Manna adlı krallıkla ilk kez temas bu dönemde kurulmuştur. Kuzeyde Erzurum bölgesinde bulunan Diauehi adlı yerel krallık ve batıda Malatya’daki Geç Hitit Krallığı vergiye bağlanmıştır. Urartu Devleti
denetim altına aldığı bölgelerden elde ettiği ganimet ve nüfus nakilleriyle sağladığı insan gücüyle büyük yatırımlar yapmıştır. Minua, Van havzasında Anzaf, Körzüt ve kuzeyde Patnos (Aludiri) kentlerini inşa etmiştir. Kentlerin sitadellerinde inşa edilen standart plan anlayışına sahip kule tapınaklarla her bir kent aynı zamanda kutsal birer merkeze dönüştürülmüştür. Yeni oluşturulan eyaletlerden bir bölümü vergi vermesi koşuluyla yerel idarecilere bırakılırken bazı eyaletlere merkezden vali atanmıştır. Ayrıca yerel aşiret reislerinin de birçok kale ve yönetim merkezi inşa etmesi teşvik edilmiş ve desteklenmiştir. Minua döneminde bayındırlık hizmetlerinin de başlatıldığı anlaşılmaktadır. Günümüzde de kullanılan elli dört km uzunluğundaki Şamram Kanalı, Minua tarafından yaptırılmış ve Edremit civarında bağlar bahçeler oluşturulmuştur.

7. Soru

Kuzeydoğu Anadolu’da höyüklerin ıssızlaştığı dönemde yaygınlık kazanan “yayla kültürü” nün özellikleri nelerdir?

Cevap

Kuzeydoğu Anadolu’da höyüklerin ıssızlaştığı bu dönemde, kurgan türü mezar mimarisi ve bir bölümü çok renkli bezemelere sahip çanak çömleğiyle varlıklarından haberdar olduğumuz “yayla kültürü” yaygınlık kazanmıştır. Bu kültür, Ağrı Dağı’nın eteklerinde, Sütey Yaylası’nda, Süphan Dağı çevresinde ve Ardahan bölgesindeki kurgan türü mezarlardan tanınmaktadır. Taştan inşa edilmiş dikdörtgen bir mezar odası ve üzerindeki tepe görünümlü yükseltiden oluşan kurganların boyutları, gömülen
kişinin statüsüne göre değişiyordu. Gelişmiş mezar mimarisine sahip bu toplumların sürekli bir yerleşim yerleri olduğunu gösteren izlerden yoksunuz. Bu durum söz konusu toplumların hayvancılık yaptığını, daha çok yaylak ve kışlaklar arasında yarı göçebe bir yaşam sürdüklerini göstermektedir.

8. Soru

Urartu döneminde bireysel gömü için tasarlanan kurganlar terk edilerek grup mezar mimarisi olarak hangi tür tercih edilmeye başlanmıştır?

Cevap

Yeraltına taştan dikdörtgen planda inşa edilmiş, kapısı bulunan oda biçimde aile mezarı olan oda mezar sistemidir.

9. Soru

Urartu Krallığı’nın Doğu Anadolu’daki geleneksel yaşam biçimini değiştirme çabasını ve kendine özgü yönetim anlayışını en iyi yansıtan uygulamalar kent inşa projeleridir. Bu projeye örnek teşkil eden kentler nerelerdir?

Cevap

Van Gölü havzasında Van (Tuşpa), Yukarı Anzaf, Toprakkale, Ayanis, Körzüt ve Kef Kalesi; kuzeyde Murat Nehri havzasında Aznavurtepe; Aras Nehri havzasında Armavir Blur, Arin Berd, Karmir Blur ve Bastam

10. Soru

Urartu Krallığı’nın kuruluş süreci hakkında Yeni Assur yazılı belgelerinden elde edilen bilgilere göre ilk Urartu kralı kimdir?

Cevap

Urartuların ilk kralı olarak kabul edilen Aramu ve onun kentinin yeri hakkında yeterli bilgi yoktur.

11. Soru

Urartu kralı II. Sarduri tarafından yazdırılan Fırat kayısındaki Urartu ordusunun bu
bölgeye gelerek nehri geçişini anlatan yazıtın adı nedir?

Cevap

Habibuşağı yazıtı

12. Soru

Urartu ülkesi için en önemli maden yatakları nerelerdedir?

Cevap

Urartu ülkesi maden yatakları bakımından oldukça zengindi. Toroslarda demir, Ergani civarından bakır ve Gümüşhane yakınlarında da gümüş yatakları bu krallığın birçok alanda gelişmesine katkı yapmıştı.

13. Soru

Kral Rusa’nın ele geçirdiği ve iş gücü amacıyla nüfus nakli yaptığı ülkeler nerelerdir?

Cevap

Kral Rusa ele geçirdiği ve iş gücü amacıyla nüfus nakli yaptığı ülkeler arasında batıda Tablani (Tabal), Hate (Malatya) ve Muşki (Frig) ülkeleriyle Geç Hitit krallıkları ve çevresine vurgu yapmaktadır.

14. Soru

II. Sarduri’nin Assur ile Urartu arasında çatışmaya sebep olan faaliyeti nedir?

Cevap

En önemli siyasi faaliyetlerinden biri ise batıda Malatya üzerine yaptığı seferidir. Ataları gibi Geç Hitit Krallıklarından vergi almakla yetinmemiş ve Fırat’ı geçerek Kummuh (Adıyaman) kralı Kuştaşpili üzerine ilerlemiştir. Bu sefer, Doğu Akdeniz’e ulaşan
ticaret yollarını denetlemek isteyen Assur ile Urartu arasında çatışmaya neden olmuştur.

15. Soru

I. Argişti, krallığı süresinde yaptığı bütün işleri nereye kaydettirmiştir?

Cevap

I. Argişti, krallığı süresinde yaptığı bütün işleri başkent Tuşpa’da kendisi için yaptırdığı anıtsal kaya mezarının girişine kaydettirmiştir.

16. Soru

Urartulardaki tapınak türlerinin özellikleri nelerdir?

Cevap

Urartularda iki tür tapınak bulunmaktaydı. Bunlardan ilki kentlerin sitadellerinde inşa edilen standart boyutlarda, kare planlı, kule tipi tapınaklardı. İkincisi geleneksel ibadet anlayışının devamı olduğu anlaşılan kapı biçiminde yontulmuş kutsal nişlerdir.

17. Soru

Urartuların inandığı 79 tanrı arasından ilk üç sırayı alanların ismi nedir?

Cevap

İlk üç sırayı Haldi, Teişeba ve Şivini paylaşır.

18. Soru

MÖ yedinci yüzyıl ortalarında gerçekleşen göçler sonucu yağmalama nedeniyle terk edilen kentler nerelerdir?

Cevap

Kuzeybatı İran’daki Bastam, Van havzasındaki Çavuştepe, Anzaf, Ayanis, Toprakkale, kuzeydeki Kef Kalesi ve Patnos bir daha kullanılmamak üzere terk edilmiştir.

19. Soru

Urartuca dilin özellikleri nelerdir?

Cevap

Urartuca eklemeli dildir. Anadolu’da MÖ üçüncü binyıldan sonra konuşulmaya başlayan ve özellikle ikinci binyılda yaygın olarak kullanılan Hurrice ile akrabadır. Urartuca günümüzde ise Doğu Kafkas dil ailesinden Çeçence ve İnguşça ile benzerlikler göstermektedir.

20. Soru

Kef Kalesi’nde bulunan ve Urartu sanatında yer alan kabartmalı payelerin özelliği nedir?

Cevap

Urartu mimarlığında,üst katları taşımak amacıyla inşa edilen kare biçimli, kalın
taşıyıcı kolon. Bunların temelleri bazalt taşından üst bölümleri ise kerpiçten idi. Bezemeler bazalt üzerine yapılmıştır

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Giriş Yap

Giriş Yap

AÖF Ders Notları ve Açıköğretim Sistemi ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!