Çocuk Gelişiminde Program Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim

23.07.2022
7
A+
A-

Program Geliştirme

Açıköğretim ders notları öğrenciler tarafından ders çalışma esnasında hazırlanmakta olup diğer ders çalışacak öğrenciler için paylaşılmaktadır. Sizlerde hazırladığınız ders notlarını paylaşmak istiyorsanız bizlere iletebilirsiniz.

Açıköğretim derslerinden Çocuk Gelişiminde Program Dersi 2. Ünite Sorularla Öğrenelim için hazırlanan  ders çalışma dokümanına (ders özeti / sorularla öğrenelim) aşağıdan erişebilirsiniz. AÖF Ders Notları ile sınavlara çok daha etkili bir şekilde çalışabilirsiniz. Sınavlarınızda başarılar dileriz.

Program Geliştirme

1. Soru

Program geliştirme nedir?

Cevap

Program geliştirme bir ülkede tüm diğer gelişme
ve değişmelere paralel olarak devam eden sürekli bir
etkinliktir. Bir eğitim sistemi, eğer dinamik, hızla değişen
toplumun taleplerini karşılayacaksa okul programlarından
sorumlu olanlar programlardaki zorunlu değişmelere
sürekli olarak gereken ilgiyi göstermek zorundadır. Bu
zorunluluktan dolayı eğitim bilimciler bilimsel
dayanakları olan ve teknik süreçlerden yararlanan bir
araştırma çabası ile okul ve okul çevresindeki yaşamın
geliştirilmesini amaç edinen çalışmaları kapsamlı ve
sürekli olarak yürütmektedirler.


2. Soru

Program geliştirme sürecinin aşamaları nelerdir?

Cevap

Program geliştirme süreklilik gösteren bir
süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleştirilir:
• Planlama,
• Tasarlama,
• Programın Denenmesi
• Değerlendirme


3. Soru

Eğitimin verimliliği nelere bağlıdır?

Cevap

Eğitimin verimliliği, bireye kazandırılacak
davranışların gerçekçi biçimde belirlenmesine, bu
değişikliklerin gerçekleşmesi için uygun eğitim ortamının
düzenlenmesine, öğrenciye davranış değişikliğini
gerçekleştirmede sistemli olarak rehberlik yapılmasına,
tasarlanan davranış değişikliklerinin ne ölçüde
gerçekleştiğinin güvenilir biçimde kontrol edilmesine,
başka bir deyişle eğitim programlarının geliştirilmesine
bağlıdır.


4. Soru

Program geliştirme çalışmalarının kuramsal temelleri
nelerdir?

Cevap

Program geliştirme çalışmaları beş temel
kuramsal dayanak ile açıklanabilir. Bunlar;
• Tarihsel temeller
• Ekonomik temeller
• Toplumsal temeller
• Psikolojik temeller
• Felsefi temeller


5. Soru

Program geliştirme çalışmalarının tarihsel temellerini
açıklayınız

Cevap

Tarihsel temeller; program geliştirme
çalışmalarını daha sistemli duruma getirmek için önceki
çalışmaların göz önüne alınmasını sağlar. Eğitim
programları adına günümüze kadar yapılan çalışmaların
sonuçlarına bakılır ve bu sonuçlardan dersler çıkarılır.
Böylece Program geliştirme süreklilik gösteren bir
süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleştirilir:
Planlama, Tasarlama, Programın Denenmesi ve
Değerlendirme Program geliştirmede temel olan; kurumun
amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere düzenlenen
içerik ve uygulamaların, uygun yöntem, teknik, araç ve
gereçle geliştirilmesidir. Böylece geleceğe dönük yapılan
çalışmaların işlevselliği artar, hatalar azalır, plan ve
programların kalitesi artar. Daha yalın bir anlatımla
program geliştirmenin tarihsel temelleri; önceden
gerçekleştirilmiş bilimsel çalışmaları, deneyimleri ve
program geliştirmenin geçirdiği evreleri içerir


6. Soru

Program geliştirme çalışmalarının ekonomik
temellerini açıklayınız.

Cevap

Ekonomik temeller; eğitimde arz-talep ilişkisinin
incelenmesini sağlar. Eğitimde talep toplumun eğitimden
beklediği ülkenin gereksinim duyduğu nitelikli (eğitimli)
insan gücüdür. Arz ise bu talebe karşılık verebilecek
öğretmen sayısı ve niteliği, dersliklerin durumu, araç-
gereç vb. içerir. Eğitim, ekonominin temel üretim faktörü
olan emeğe nitelik kazandırmasından ötürü eğitim ile
ekonomi arasında sağlam bir ilişki bulunmaktadır. Özetle
program geliştirmenin ekonomik temelleri, programların
içinde bulunduğu ekonomik koşullara uygun olmasını ve
ekonomik kalkınmayı desteklemesini ifade eder ve maddi
olanakları, üretken birey ve toplumu ve girişimci bireyleri
içerir.


7. Soru

Program geliştirme çalışmalarının psikolojik
temellerini açıklayınız.

Cevap

Psikolojik temeller; insanların gelişim
özelliklerinin ve öğrenme ilkelerinin incelenerek, eğitim
ortamlarının etkili bir biçimde düzenlenmesini ve öğretme
yoluyla öğrenmenin verimli bir biçimde
gerçekleştirilmesini sağlar. Geliştirilecek olan programda;
hedeflerin belirlenmesi aşamasında, hedefleri eğitimle
oluşturabilirlik ve ulaşılabilirlik açısından belirlemede
psikolojik bilgilerden yararlanılır. Geliştirilecek olan
programın; bireyin bedensel ve zihinsel gelişim
özelliklerine uygunluğu açısından psikolojinin
bulgulardan yararlanılması gerekir. Daha yalın bir
anlatımla program geliştirmenin psikolojik temelleri,
bireylerin, ilgi, istek, beklenti ve gereksinimlerinin dikkate
alınması ve bireyin çok yönlü olarak geliştirilmesi
bağlamında öğrencilere yol göstermeyi, öğrencilerin yeti
ve yeteneklerini en yüksek sınırına kadar geliştirmeyi ve
bireyi akademik ve sosyal açıdan başarılı ve mutlu kılmayı
içerir. Ayrıca öğrenme sürecinin düzenlenmesi ve uygun
araç-gereçlerin seçimi ve kullanılmasında programın
psikolojik temellerinden yararlanılır


8. Soru

Program geliştirme çalışmalarının felsefi temellerini
açıklayınız.

Cevap

Felsefi temeller; her eğitim programının
dayandığı bir felsefi görüş yani “Niçin eğitiyoruz?”
sorusuna yanıt aradığımız bir temeli vardır. Bu felsefi
görüş program geliştirme çalışmalarına yön verir. Eğitimin
felsefi temelleri eğitim etkinliklerinde hangi unsurların
önemli olduğu, neyin üzerinde ne kadar durulacağı ya da
neyin ihmal edilmemesi gerektiğine karar vermede etkin
rol oynar. Ayrıca program tasarımı ve aday hedeflerin
belirlenmesi aşamasında, yenilerinin eklenmesinde,
hedeflerin iç ve dış tutarlılığının denetlenmesinde,
hedeflerin önem sırasına konulmasında felsefeden
yararlanılır. Özetle, program geliştirmenin felsefi
temelleri; hedeflerin belirlenmesi ve toplumdaki egemen
görüşlerin yansıtılması bağlamında bireylerin sorgulama,
eleştirme, tartışma ve araştırma becerileri kazanmasını
içerir


9. Soru

Dünya genelinde program geliştirme çalışmalarında
yararlanılan başlıca modeller hangileridir?

Cevap

Dünya genelinde program geliştirme
çalışmalarında yararlanılan başlıca modeller;
• Taba Modeli
• Tyler Modeli
• Taba-Tyler Modeli’dir.


10. Soru

Taba modelini açıklayınız?

Cevap

Öğrenme yaşantılarının merkeze alınarak
düzenlendiği, eğitim sürecindeki tüm ilgililerin sürece
katılmasının öngörüldüğü, program geliştirmede
tümevarım yaklaşımının izlendiği ve hedeflerin
kontrolünde süzgeçlerin kullanılmadığı modeldir. Model
altı ardışık aşamadan oluşmaktadır.
• İhtiyaçların belirlenmesi
• Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
• İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
• Öğrenme yaşıtlarının seçimi ve düzenlenmesi
• Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
• Program öğelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü


11. Soru

Tyler modelini açıklayınız?

Cevap

 En kapsamlı ve en akılcı modeldir. Taba’nın
modeline göre daha ayrıntılıdır. Programın “hedef” ve
“eğitim durumları” ögelerine ağırlık veren bu modelde
aday hedefer, süzgeçlerden (eğitim felsefesi, öğrenme
psikolojisi) geçirilir. Model sekiz ardışık aşamadan
oluşmaktadır;
• Konu alanı, Birey, Toplum
• Olası genel amaçlar
• Eğitim felsefesi, süzgeç, öğrenme psikolojisi
• Amaçların keskinleştirilmesi
• Öğrenme yaşantılarının seçimi
• Öğrenme yaşantılarının yönlendirilmesi
• Değerlendirmenin yapılması


12. Soru

Taba-Tyler Modeli

Cevap

Bu model Taba ve Tyler’ın ortaya koymuş
olduğu modellerin birleşimi niteliğindedir. Rasyonel
model olarak da adlandırılır. Türkiye’deki çalışmalarda da
temel alınan program geliştirme modelidir. Modelin
aşamaları şu şekildedir;
• İhtiyaçları belirleme
• Genel amaçları belirleme
• Amaçları saptama
• İçeriği seçme
• İçeriği düzenleme
• Öğrenme yaşantılarını belirleme
• Öğrenme yaşantılarını düzenleme
• Değerlendirme


13. Soru

Eğitim programı tasarımlarını geliştirmede kullanılan
temel yaklaşımlar nelerdir?

Cevap

Üç temel yaklaşım mevcuttur. Her bir yaklaşımda
da kendi içinde çeşitli tasarımlar bulunmaktadır:
• Konu merkezli program tasarımları
• Öğrenen merkezli program tasarımları
• Sorun merkezli program tasarımları


14. Soru

Konu merkezli program tasarımını açıklayınız?

Cevap

Konu alanını dikkate alan ve bireylerin içeriğe
yönelik bilgileri kazanmasını öngören en yaygın
yaklaşımdır. Başka bir deyişle konu alanını temel alan
program düzenleme yaklaşımıdır. Konu merkezli
yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde
tasarlanmaktadır. Bunlar Konu tasarımı, disiplin tasarımı,
disiplinlerarası tasarım, geniş alanlı tasarım ve süreç
tasarımıdır.


15. Soru

 Konu tasarımı nedir?

Cevap

Konu tasarımı en eski tasarım biçimidir. Her
konu diğer konulardan ayrı biçimde tasarlanır. Konular
birbirinden kopuk, bağımsız bilgi kategorileri durumunda
ise de konular arasında mantıksal bir ilişki kurulmasına
öncelik verilmektedir.


16. Soru

Disiplin tasarımı nedir?

Cevap

Disiplin tasarımı konuların değil, dersin
tasarlanmasıdır. Her ders kendi başına bir tasarımdır. Her
ders kendi içinde en ince ayrıntısına kadar tasarlanır.
Öğretmen alanında uzmandır.


17. Soru

Disiplinlerarası tasarım nedir?

Cevap

Disiplinlerarası tasarım tüm dersler arasında
ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır.
Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur.
Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim,
Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de
işlenir.


18. Soru

Geniş alanlı tasarım nedir?

Cevap

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki
bir kaç dersin en temel konuları birleştirerek yeni isimle
tasarlanır. Örneğin Fizik, Kimya ve Matematik vb.
derslerin birleşimine Fen Bilimleri denmektedir. Tarih,
Coğrafya ve Vatandaşlık vb. derslerin birleşiminden
Sosyal Bilgiler dersi üretilmiştir. İlkokul ve ortaokulda
kullanılan program tasarımlarıdır. Çünkü çocuk dünyayı
bu dönemde bütün olarak algılar. Bu nedenle dersler
birleştirilerek sunulur. Bilgiler derinlemesine değil, daha
yüzeysel olarak verilir.


19. Soru

Süreç tasarımı nedir?

Cevap

Süreç tasarımı tüm öğrencilerin en iyi şekilde
öğrenmesini sağlamak için tüm derslerde kullanılacak bir
yöntem belirlenir. Buna “ortak öğrenme yolu” denir ve
tüm öğretmenler dersleri aynı yöntemle işler. Türkiye’de
“Okul Öncesi” alanında oyunla öğretim biçiminde
kullanılmaktadır.


20. Soru

Öğrenme merkezli program tasarımlarını açıklayınız?

Cevap

Öğrenciyi dikkate alan ve öğrencilerin ilgi,
gereksinim ve beklentilerini temel alan öğ- renen merkezli
yaklaşımdır. Başka bir deyişle öğrencinin etkin katılımını
temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Öğrenen
merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde
tasarlanmaktadır. Bunlar;
• Çocuk merkezli tasarım
• Yaşantı merkezli tasarım
• Romantik tasarım
• Hümanistik tasarım’dır.


21. Soru

Çocuk merkezli tasarım nedir?

Cevap

 Bu tasarımın savunucuları, öğrencinin en iyi
biçimde öğrenebilmesi için etkin duruma geçirilmesi
gerektiğini öne sürmüşlerdir. Onlara göre öğrenme,
öğrencinin yaşantısından ayrılmamalıdır, birbiriyle
bağlantılı olmalıdır. Öğrencinin ilgisi ve gereksinimleri ön
plandır.


22. Soru

Yaşantı merkezli tasarım nedir?

Cevap

Bu tasarım da çocuk merkezli tasarımlar gibidir.
Ancak çocukların gereksinimleri ve ilgilerinin önceden
tasarlanamayacağı düşüncesinden hareketle eğitim
programı çerçevesinin tüm çocuklara göre
planlanamayacağı ileri sürülür.


23. Soru

Romantik tasarım nedir?

Cevap

Okulun işlev ve yapısının gözden geçirilip
değiştirilmesini ileri sürer. Öğrencinin doğasına uygun
eğitim sistemini savunur. Kişiye özel eğitim ya da bireysel
eğitim kavramlarını ön plana çıkartan tasarımdır.


24. Soru

Hümanistik tasarım nedir?

Cevap

Bu tasarımın özünde davranışçı kuramın
öğrenmeyi yalnızca etki-tepki ilişkisi ile açıklamasına
karşı çıkarak öğrenmenin daha karmaşık bir olgu
olduğunu; başka bir deyişle öğrencinin ilgi, gereksinim,
beklenti ve hazırbulunuşluğunun dikkate alınması
gerektiğini savunur.


25. Soru

Sorun merkezli program tasarımını açıklayınız?

Cevap

Toplumun karşılanmamış gereksinimlerini
dikkate alan ve bireylerin problem çözme becerilerini
geliştirmeyi öngören yaklaşımdır. Başka bir deyişle
toplumda yaşanan sorunları temel alan program
düzenleme yaklaşımıdır. Sorun merkezli yaklaşımlar
kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır. Bunlar;
• Yaşam koşulları tasarımı
• Çekirdek tasarımı
• Toplumsal sorunlar ve yeniden kurmacılık
tasarımı’dır.


26. Soru

Yaşam koşulları tasarımı nedir?

Cevap

Bu tasarımda programlar öğrencilerin, toplumun
değişen yaşam koşullarına uyum sağlamasını
kolaylaştırmak amacıyla hazırlanır. Konular, toplumun
yaşamına göre düzenlenmeli, öğrenciler öğrendiklerini
yaşamlarında bizzat kullanmalıdırlar. Öğrencinin
toplumun değişen koşullarına uyumunun sağlanması
hedeflenir.


27. Soru

Çekirdek tasarımı nedir?

Cevap

Programda merkeze alınan bazı konular vardır.
Konular sorunsal nitelikte olup program bu toplumsal
konuların çevresinde şekillenir. Öğrenci içinde yaşadığı
çevreyi ve toplumu laboratuvar gibi görüp toplumsal
sorunlara bu laboratuvarda çözümler üretmesini teşvik
eder. İş birliğine dayalı öğrenme ön plandadır. Konular
ayrı ayrı öğretilmeyip dersler arası bağ kurularak öğrenme
temel alınmıştır.


28. Soru

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı
nedir?

Cevap

Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu
tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden
yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya
koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik
taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre
değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi
sağlayan kanaat önderi konumundadır.


30. Soru

Planlama aşamasında neler yapılmaktadır?

Cevap

 Bu aşamada ağırlıklı olarak çalışma gruplarının
oluşturulması, çalışma gruplarının planları hazırlaması ve
gereksinim analizinin yapılarak gereksinimlerin
belirlenmesi beklenir.


31. Soru

Program geliştirme grubunda hangi gruplar görev
almaktadır?

Cevap

 Program geliştirme sürecinde üç grup görev
almaktadır:
• 1.Grup: Program Karar ve Koordinasyon Grubu
• 2.Grup: Program Çalışma Grubu
• 3.Grup: Program Danışma Grubu


32. Soru

Program karar ve koordinasyon grubunun temel işlevi
nedir?

Cevap

 Program karar ve koordinasyon grubu, ilgili
bakanlığın ya da kurumun resmî ve formel liderliği altında
oluşturulması gereken gruptur. Bu grubun temel işlevi,
hangi alanlarda ve öğrenim düzeyinde program geliştirme
çalışmaları yapılacağına karar vermek, ülkenin başat
eğitim felsefesinin bu programlara yansıtılmasını
sağlamak, hazırlanan programların uygulamasının kabul
ya da değiştirilmesi için karar organı olarak görev yapmak
ve tüm program geliştirme çalışmalarında koordinasyonu
yürütmektir. Bu grubun oluşturulması ve
koordinasyonunun sağlanması, her düzeyde eğitim
programlarının hazırlanması ve geliştirilmesi çalışmaları,
Millî Eğitim Bakanlığının sorumluluğunda yapılmalıdır.


33. Soru

Program karar ve koordinasyon grubunda hangi
üyeler yer almaktadır?

Cevap

Program karar ve koordinasyon grubunda şu
üyeler yer almaktadır:
1.Milli Eğitim Bakanlığı temsilcileri
• İlgili genel müdürlük temsilcileri
• Talim-terbiye kurulu temsilcisi/leri
• Teftiş Kurulu temsilci/leri
2.Öğretmen örgütlerinin temsilcisi
3.Konu alanı ile ilgililer
• Konu alanı öğretmenlerinin temsilcileri
• Kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri
• Meslek odası ve birliği temsilcisi
4.Veli temsilcileri
• Okul-aile birliği temsilcisi
• Okul koruma derneği temsilcisi
• Öğrenci velisi temsilcisi
5. Öğrenci temsilcisi
6. Program geliştirme temsilcisi


34. Soru

Program çalışma grubu nedir? Hangi üyeler görev
yapmaktadır?

Cevap

 Programların hazırlanması, uygulanması,
değerlendirilmesi ve geliştirilmesine dönük tüm
etkinliklerde sürekli görev alan komisyondur. Programın
her aşamasından bu grup sorumludur. Program geliştirme
sürecinde ürünü yani program tasarısını ortaya koyacak
olan ve en yoğun çalışmaları yapan bu grupta, görev
alacak üyeler genellikle şunlardır:
• Eğitimde program geliştirme uzmanı
• Eğitimde ölçme ve değerlendirme uzmanı
• İlgili konu alanı uzmanı
• İlgili konu alanı öğretmenleri


35. Soru

Program danışma grubu nedir? Hangi üyeler görev
yapmaktadır

Cevap

 Danışma grubu, program geliştirme sürecinde
ortaya çıkabilecek bilimsel sorunlara ilişkin olarak,
alanlarıyla ilgili danışmanlık hizmeti verebilecek
uzmanlardan oluşur. Ortaya çıkacak gereksinime göre
eğitim uzmanlarından danışmanlık alınır. Bu grupta yer
alacak üyeler şunlardır:
• Eğitim felsefecisi
• Eğitim psikoloğu
• Eğitim sosyoloğu
• Eğitim ekonomisti
• Eğitim denetçisi
• Okul yöneticisi
• Eğitim teknoloğu
• İletişim uzmanı
• Eğitim planlamacısı


36. Soru

Gereksinim nedir?

Cevap

 Gereksinim, mevcut durum ile olması gereken ya
da istenilen durum arasındaki farklılıktır. Bir bakıma,
“Ne” ile “Ne olmalı?” arasındaki farktır. Okulun veya
programın gelişimi için yapılacak çalışmalarda
kullanılacak tüm veriler oluşturulmadan önce, okulda veya
programda hangi alanlarda gelişime gereksinim olduğunun
belirlenmesi gereklidir.


37. Soru

Gereksinim analizi nedir?

Cevap

Gereksinim Analizi, mevcut durum ile ulaşılmak
istenilen durum arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla
izlenecek bir süreçtir. Karşılanmayan gereksinimlerin
içerikleri, ne oldukları, sunulan ürün ve hizmetin elde
edilmesindeki engeller, yapılacak gereksinim analizi ile
ortaya çıkacaktır.


38. Soru

Gereksinim belirleme yaklaşımları nelerdir?

Cevap

Gereksinim belirleme yaklaşımları:
• Farklar yaklaşımı
• Demokratik yaklaşım
• Analitik yaklaşım
• Betimsel yaklaşım’dır.


39. Soru

Farklar yaklaşımını açıklayınız?

Cevap

Bu yaklaşım gözlenenle beklenen başarı
düzeyleri arasındaki farkı ortaya çıkarır. Bu yaklaşıma
göre gereksinim, beklenilen beceri düzeyi ile var
olan/gerçek beceriler arasındaki farkla ortaya çıkar. Bu
farkın boyutu mevcut bir problemin varlığını ya da
yokluğunu ortaya koymaya yarar. Farkın boyutu, şiddeti
ve miktarı, gereksiniminin ne kadar olduğunu ve ne kadar
tanımlanması gerektiğini gösterir. Başka bir deyişle fark
ne kadar çoksa gereksinim o kadar fazla ve şiddetli
demektir. Beklenenler, normlar ve standartlardır. Normlar
ve standartlardan yararlanarak gereksinimden doğan
problemin ortadan kaldırılması yolları aranır. Okullar ve
eğitim birimleri genellikle bu yöntemle gereksinim
değerlendirmesi yoluna gider.


40. Soru

Demokratik yaklaşımı açıklayınız?

Cevap

Çoğunluğun, baskı ya da referans grupları diye
ifade edilen demokratik temsil gücü olan örgütler ya da
toplulukların belirledikleri durumlar ya da bu gruplar
tarafından istenen değerler ve değişiklikler söz konusudur.
Bu yaklaşımın en kritik özelliği birçok insanın gereksinim
belirleme süreci içinde olmasıdır. Bir grubun
çoğunluğunun istekleri, ilgileri ve yetenekleri dikkate
alınarak program hedefleri belirleniyorsa demokratik
yaklaşım benimsenmiş demektir.


41. Soru

Analitik yaklaşımı açıklayınız?

Cevap

Ulusal ve uluslararası koşullara bağlı
değişmelerle ilgili yönelimlerin incelenmesi ve gelecekte
karşılaşılacak olası durumlardan yola çıkarak gereksinimin
belirlenmesi sürecidir. Analiz ve değerlendirmelerin
yapılması için uzmanlık gereklidir.


42. Soru

Betimsel yaklaşımı açıklayınız?

Cevap

Gereksinim, bir bilginin ya da yeterliğin
varlığının getirisi ile yokluğunun zararının
karşılaştırılması ile belirleniyorsa betimsel yaklaşım
dikkate alınmıştır. Bu, belirli olgu ya da eğitim
yaşantılarından ortaya çıkan durumla ilgilenen gereksinim
analizi yaklaşımıdır.


43. Soru

En çok kullanılan gereksinim belirleme teknikleri
nelerdir?

Cevap

Gereksinim belirleme teknikleri şunlardır:
• Delphi
• PROGEL/DACUM
• Meslek Analizi
• Kaynak tarama
• Görüşme/mülakat
• Gözlem
• Ölçme araçları/testler


44. Soru

Delphi tekniği nedir? Ne amaçla kullanılır

Cevap

Delphi, konuyla ilgili uzmanlar grubunun, akılcı
ve yazılı bir yaklaşımla ortak görüşlerinin alınmasıdır.
Birbirinden bağımsız ve habersiz uzman görüşlerinden
ortak görüşler çıkarılmaya çalışılır. Bu teknik planlama,
politikalar geliştirme, olayları ve eğilimleri kestirme ve
standartlar oluşturma amacıyla kullanılır.


45. Soru

PROGEL/DACUM tekniği nedir? Analiz çalışmasında
kimler bulunur?

Cevap

DACUM gereksinim analizi olarak
kullanılabilmektedir. Kullanım amacı bir mesleği veya o
mesleği yürütmek için gerekli anahtar noktaları
tanımlamaktır. Analiz çalışmasında üzerinde çalışılan
meslekten 5-12 arası konusunda deneyimli kişilerin
oluşturduğu bir komite ve tecrübeli bir DACUM
uygulayıcısı bulunur.


46. Soru

Meslek analizi nedir?

Cevap

Bir mesleğin gerektirdiği işler belirlenerek bu
işler gerçek işlem basamaklarına ayrılır. Bunlar beceri,
bilgi, mesleki tutum ve alışkanlıklardan oluşur. İşin
gerektirdiği bu özellikler analiz edilerek o meslekte ne
gibi yeterliklere gereksinim duyulacağı belirlenir.


47. Soru

Kaynak tarama nedir?

Cevap

Literatür taraması, rapor değerlendirme, mevcut
programların incelenmesi ve arşiv inceleme biçimleri
bulunmaktadır.


48. Soru

Tasarlama aşaması nedir? Bu aşamada neler
belirlenir?

Cevap

Program geliştirme sürecinin planlama
aşamasında yapılan uygulamaların daha ayrıntılı ve işe
dönük hâle getirildiği bölümü tasarlama aşamasıdır. Bu
aşamada programın ögeleri olan hedef, içerik, eğitim
durumları ve değerlendirme aşamaları belirlenir.


49. Soru

Eğitim hedefleri nelerdir?

Cevap

• Eğitim hedefleri:
• Okulun rolünün ve sorumluluklarının
belirlenmesini
• Okul politikasının belirlenmesini
• Öğretimin yönlendirilmesini
• Öğretim ortamında öğrencilerin hangi
yaşantılardan geçeceğinin belirlenmesini
• Ölçme ve değerlendirme etkinliklerinin nasıl
olacağını gösterir.


50. Soru

Eğitim hedefleri belirlenirken neler gözönüne
alınmalıdır

Cevap

Eğitim hedefleri belirlenirken:
• Eğitimin genel hedefleri
• Toplumun gereksinimleri
• Programın geliştirdiği konu alanının özellikleri
• Eğitilecek bireylerin gelişim düzeyleri
• Bireylerin eğitim gereksinimleri dikkate
alınmalıdır.


51. Soru

. Hedeflerde bulunması gereken özellikler nelerdir?

Cevap

Öğrenci davranışına dönüklük
• Açıklık-seçiklik
• Kenetlilik
• Genellik
• Tutarlılık
• Bitişiklik
• Ürüne dönüklük
• Ulaşılabilirlik


52. Soru

Hedefler kaça ayrılır?

Cevap

Hedefler (dikey hedefler) uzak hedef, genel hedef
ve özel hedef olmak üzere üçe ayrılabilir. Özel hedefler de
kendi içinde (yatay hedefler) bilişsel, duyuşsal ve
devinişsel alan olmak üzere sınıflanır.


53. Soru

Eğitimde hedefler yatay boyutta nasıl sınıflandırılır?

Cevap

Eğitimde hedef kavramı yatay boyutta bilişsel,
duyuşsal ve devinişsel olarak sınıflandırılır


54. Soru

Bilişsel alan nedir?

Cevap

Genel olarak bilginin zihinsel süreçlerden geçirilerek
elde edilmesi ve günlük yaşamda kullanılmasını içeren
öğrenme alanıdır. Zihinsel becerileri geliştirmeye dönük
hedeflerdir. Bilişsel öğrenme alanı, Bloom’un
taksonomisine göre 6 alt basamaktan oluşmaktadır:
• Bilgi
• Kavrama
• Uygulama
• Analiz
• Sentez
• Değerlendirme


55. Soru

 Duyuşsal alan nedir?

Cevap

Duyuşsal alan insanın duygularını içeren
davranışları ifade eder. Başka bir deyişle; insana
kazandırılmak istenen duygular, tercihler, değerler, ahlaki
kurallar, istek ve arzular, güdüler, yönelimler duyuşsal
alanın kapsamına girer.


56. Soru

Duyuşsal alanın basamakları nelerdir?

Cevap

Duyuşsal alan aşamalı olarak beş ana basamağa
ve alt basamaklara ayrılmıştır Bu basamaklar şunlardır:
• Alma
• Farkında olma
• Almaya açıklık
• Kontrollü-seçici dikkat
• Tepkide bulunma
• Uysallık
• İsteklilik
• Doyum
• Değer verme
• Değeri kabullenme
• Değeri yeğleme
• Değere adanmışlık
• Örgütleme
• Değeri kavramsallaştırma
• Değeri örgütleme
• Kişilikleştirme
• Genellemiş örüntü
• Niteleme


57. Soru

Devinişsel alan nedir?

Cevap

Bireyin fiziksel yeterliklerini kullanarak yapmış
olduğu öğrenilmiş davranışlar devinişsel alan kapsamına
girer. Devinişsel alan davranışlarının temelinde öğrenilmiş
olma koşulu vardır. Eğitimin hedefleri arasında yer alan
devinişsel becerilerin karmaşıklık ve zorluk derecesi
birbirinden çok farklıdır. Okullarda kalem tutma gibi
oldukça basit ve kolay becerilerin kazandırılması hedef
alınabileceği gibi bir müzik aletinin çalınması gibi
karmaşık ve zor becerilerin kazandırılması da hedeflenmiş
olabilir. Basamakları şunlardır;
• Uyarılma
• Algılama
• Bedensel kurulma
• Kılavuz denetiminde yapma
• Kılavuzlayanla yapma
• Kendi kendine yapma
• Beceri haline getirme
• İstenilen nitelikte yapma
• İstenilen nitelik ve sürede yapma
• İstenilen nitelik, süre ve yeterlikte yapma
• Duruma uydurma
• Yaratma


58. Soru

Hedef yazarken kullanılan temel yaklaşımlar nelerdir?

Cevap

Hedefleri yazarken kullandığımız üç temel
yaklaşım bulunmaktadır. Bunlar:
• Aşamalı hedef yazma yaklaşımı
• Yeterliğe dayalı hedef yazma yaklaşımı
• Modüler hedef yazma yaklaşımıdır.


59. Soru

İçeriğin özellikleri neler olmalıdır?

Cevap

İçeriğin şu özelliklere sahip olması gerekir:
• Hedef davranışlarla ve kendi içinde tutarlı
olmalıdır.
• Öğrencilerin gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
• Güncel ve bilimsel açıdan doğru olmalıdır.
• Öğrencilerin ön bilgilerine ve geçmiş
yaşantılarına uygun olmalıdır.
• Uygulanabilir, kullanılabilir ve yararlı olmalıdır.
• Öğrenilebilir ve gerçek yaşamla ilişkili olmalıdır.
• Sistematik olmalı ve öğrenciyi düşünmeye
yöneltmelidir.
• Değerlendirilebilir olmalıdır.
• Öğrenme konuları ve etkinlikleri birbirleriyle
tutarlı ve ilişkili düzenlenmelidir.
• İçerik düzenlemelerinde somuttan soyuta,
basitten karmaşığa, kolaydan zora, yakından
uzağa olarak sıralanabilir.


60. Soru

. İçeriğin düzenlenmesinde kullanılan yaklaşımlar
nelerdir?

Cevap

İçeriğin düzenlenmesinde kullanılan yaklaşımlar
şunlardır;
• Doğrusal yaklaşım
• Sarmal yaklaşım
• Modüler yaklaşım
• Piramitsel yaklaşım
• Çekirdek yaklaşım
• Konu ağı-proje merkezli yaklaşım
• Sorgulama merkezli yaklaşım


61. Soru

Hedef – İçerik Çizelgesi (Belirtke Tablosu) nedir?
Hangi aşamalarla gerçekleştirilir?

Cevap

 Bir eğitim programında yer alan hedef ve hedef
davranışlarla, program içeriğinin iki boyutlu bir çizelge
üzerinde gösterilmesine Belirtke Tablosu, diğer bir
tanımla Hedef- İçerik Çizelgesi denir (Demirel, 2006).
Belirtke tablosunun oluşturulması üç aşamada gerçekleşir:
• Öğretim hedeflerini belirleme
• Ders içeriğini belirleme
• İki boyutlu çizelgeyi hazırlama


62. Soru

Öğretme-öğrenme süreci nedir? Açıklayınız

Cevap

Program geliştirme sürecinin planlama
aşamasının üçüncü ögesi olan öğretme-öğrenme süreci ya
da eğitim durumları belirlenirken “nasıl” sorusuna yanıt
aranır. Öğrenciler için “öğrenme yaşantıları düzeneği”
öğretmenler için “öğretme yaşantıları düzeneği” ya da
“bireyi etkileme gücünde olan iç ve dış koşullar”
biçiminde ifade edilen öğretme-öğrenme süreci, hedef
davranışların öğrenciye kazandırılmasında kullanılan
uyarıcıların düzenlenip işe koşulmasıdır. Öğrencilere
istendik hedefleri kazandırmak için yapılan etkinlikleri,
öğrenme zamanını, yöntem ve teknikleri, öğrenme
ortamının özelliklerini, araç-gereçleri, materyalleri,
öğretim hizmetinin niteliğini etkileyen ipucu-pekiştirme-
katılım-dönüt-düzeltme değişkenlerini içeren
değişkenlerin tümüdür. Burada temel olan, öğretim
etkinliklerinin hedefleri gerçekleştirici bir biçimde
örgütlenmesi ve öğrenciye sunulmasıdır.


63. Soru

Eğitim durumları ögesinin özellikleri nelerdir?

Cevap

Eğitim durumları ögesinin birçok özelliği
bulunmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
• Öğrenciye uygunluk;
• Hedefe uygunluk
• İçeriğe uygunluk
• Ekonomiklik
• Öğretim ilkelerine uygunluk
• Tutarlılık


64. Soru

Öğretim materyallerinin özellikleri nasıl olmalıdır?

Cevap

• Dersin hedeflerine uygun olmalıdır.
• Konunun özelliklerine ve sınıf ortamına uygun
olmalıdır.
• Basit, sade ve anlaşılır olmalıdır.
• Öğrenci gelişim ve öğrenim özeliklerine uygun
olmalıdır.
• Gerçek yaşamı yansıtmalıdır.
• Öğrenciye alıştırma ve uygulama fırsatı
sağlamalıdır.
• Dayanıklı olmalıdır.
• Güncellenebilir olmalıdır.
• Kullanılan öğretim yöntemine uygun olmalıdır.
• Teknik açıdan doğru ve hatasız olmalıdır.
• Olabildiğince birden fazla duyu organına hitap
etmelidir.


65. Soru

Sınama durumları nedir?

Cevap

“Hedeflere ne kadar ulaştık?” sorusuna yanıt
aradığımız bölüm eğitim programının değerlendirme
ögesidir. Eğitim süreci sonunda öğrencinin hedefdavranışları
kazanıp kazanmadığını, kazandıysa ne ölçüde
kazandığını belirlediğimiz bölümdür. Yani değerlendirme
ögesi program hedeflerinin gerçekleşme düzeyini
belirleme sürecidir.


66. Soru

Programın denenmesi hakkında bilgi veriniz?

Cevap

Gereksinim analizinin yapılması, gereksinimi
karşılamak üzere hedeflerin belirlenmesi, hedeflere
ulaştıracak içeriğin oluşturulması, içeriğin en etkin
biçimde öğrencilere sunulması ve hedeflere ne düzeyde
ulaşıldığının belirlenmesi için geliştirilen ölçme
araçlarının hazırlanması ve belirlenmesinden sonra eğitim
programının hazırlanması tamamlanmış olur ve ortaya
program tasarısı ortaya çıkmış olur. Bu tasarının etkili
olup olmadığı ve aksayan bir yönünün olup olmadığı
programın denemesi yapılmadan bilinemez. Bir
programdaki eksiklikleri fark edebilmek ve hataları
düzeltmek için programdan dönüt alınması gerekir. Bu
noktada programlar değerlendirilerek devamlılığı sağlanır.
Programların devamlılığının sağlanması için dönütler çok
önemlidir.


67. Soru

Program değerlendirme nedir?

Cevap

Gereksinim analizinin yapılması, gereksinimi
karşılamak üzere hedeflerin belirlenmesi, hedeflere
ulaştıracak içeriğin oluşturulması, içeriğin en etkin
biçimde öğrencilere sunulması ve hedeflere ne düzeyde
ulaşıldığının belirlenmesi için geliştirilen ölçme
araçlarının hazırlanması ve belirlenmesinden sonra eğitim
programının hazırlanması tamamlanmış olur ve ortaya
program tasarısı ortaya çıkmış olur. Bu tasarının etkili
olup olmadığı ve aksayan bir yönünün olup olmadığı
programın denemesi yapılmadan bilinemez. Bir
programdaki eksiklikleri fark edebilmek ve hataları
düzeltmek için programdan dönüt alınması gerekir. Bu
noktada programlar değerlendirilerek devamlılığı sağlanır.
Programların devamlılığının sağlanması için dönütler çok
önemlidir.


68. Soru

Program değerlendirmeye dair yaklaşımlar nelerdir?

Cevap

Bunlar;
• Program yetişek tasarısına bakarak
değerlendirme
• Eğitim ortamına bakarak değerlendirme
• Başarıya bakarak değerlendirme
• Erişiye bakarak değerlendirme
• Öğrenmeye bakarak değerlendirme
• Ürüne ve yan ürüne bakarak değerlendirme


69. Soru

Program geliştirme kavramı nasıl tanımlanmaktadır?

Cevap

Program geliştirme farklı biçimlerde tanımlanmaktadır. Buna göre program geliştirme, gerek okul içinde gerekse okul dışında Millî Eğitimin ve okulun amaçlarını etkin bir şekilde geliştirmek ve gerçekleştirmek üzere düzenlenen içerik ve etkinliklerin uygun strateji, yöntem, teknik, araç ve gereçlerle geliştirilmesine yönelmiş koordine çabaların tümü olarak tanımlanmaktadır (Varış, 1994). Başka bir tanımla program geliştirme, bir eğitim programının hedef, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme ögeleri arasındaki dinamik ilişkiler bütünüdür. Diğer bir tanıma göre ise program geliştirme; programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleşmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri (teori) ve etkinlikleri (uygulama) operasyonel anlamda ele alan bir çalışmadır (Varış 1988). Program geliştirme etkinlikleri, ya ortaya çıkan yeni bir gereksinmenin karşılanması ya da mevcut uygulamaların yetersiz görülmesi ve yeni bir seçenek sunulması amacıyla yürütülür. Program geliştirmede temel olan; kurumun amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere düzenlenen içerik ve uygulamaların, uygun yöntem, teknik, araç ve gereçle geliştirilmesidir (Hakan, 1991). Program geliştirme, eğitim programlarının düzenlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda yeniden düzenlenmesi sürecidir (Erden, 1995). Bir başka deyişle program geliştirme, hazırlan- mış programın araştırmacı bir yaklaşımla uygulamada geliştirilmesidir. O hâlde program geliştirme, programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleştirilmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri ve etkinlikleri operasyonel anlamda ele alan bir ekip çalışmasıdır (Varış, 1994).


70. Soru

Program geliştirme hangi kuramsal temellere dayanmaktadır?

Cevap

Eğitim bilimleri çok disiplinli bir alandır. Öğrenci, öğretmen, eğitim programı, veli gibi temel değişkenleri arasında dengeli bir sistem oluşturma çalışmaları birbiri ile ilişkili bilimsel alanların işe koşulması ile gerçekleştirilebilir. Bu bağlamda program geliştirme çalışmalarını beş temel kuramsal dayanak ile açıklanabilir. Bunlar;

• Tarihsel temeller
• Ekonomik temeller
• Toplumsal temeller
• Psikolojik temeller
• Felsefi temellerdir.


71. Soru

Program geliştirmenin ekonomik temellerinin işlevleri nelerdir?

Cevap

Ekonomik temeller; eğitimde arz-talep ilişkisinin incelenmesini sağlar. Eğitimde talep toplumun eğitimden beklediği ülkenin gereksinim duyduğu nitelikli (eğitimli) insan gücüdür. Arz ise bu talebe karşılık verebilecek öğretmen sayısı ve niteliği, dersliklerin durumu, araç-gereç vb. içerir. Eğitim, ekonominin temel üretim faktörü olan emeğe nitelik kazandırmasından ötürü eğitim ile ekonomi arasında sağlam bir ilişki bulunmaktadır. Özetle program geliştirmenin ekonomik temelleri, programların içinde bulunduğu ekonomik koşullara uygun olmasını ve ekonomik kalkınmayı desteklemesini ifade eder ve maddi olanakları, üretken birey ve toplumu ve girişimci bireyleri içerir.


72. Soru

Program geliştirmenin toplumsal temellerinin işlevi nedir?

Cevap

Toplumsal temeller; program geliştirilirken toplumun kültürünün, beklentilerinin, gereksinimlerinin ve sorunlarının da dikkate alınmasını sağlar. Bilimsel ve teknolojik değişmeler sosyal yapıyı sürekli etkilediğinden toplumun yapısı ve toplumsal gelişmeler program geliştirme sürecinde analiz edilip programa yansıtılmalıdır. Programlar toplumsal sorunları ve olası çatışmaları dikkate almalıdır. Bu doğrultuda, bireylerin sürekli değişen topluma uyumlarını ve sosyal gelişimlerini sağlamalıdır. Kısaca program geliştirmenin toplumsal temelleri, programların toplumun beklenti ve gereksinimleri ve isteklerini dikkate alması anlamına gelir ve sosyokültürel ve ahlaki değerleri, çevreyle uyumlu bireyleri ve demokratik değerler ve istihdam olanaklarını içerir.


73. Soru

Program geliştirmenin psikolojik temellerinin program geliştirme açısından  önemi nedir?

Cevap

Psikolojik temeller; insanların gelişim özelliklerinin ve öğrenme ilkelerinin incelenerek, eğitim ortamlarının etkili bir biçimde düzenlenmesini ve öğretme yoluyla öğrenmenin verimli bir biçimde gerçekleştirilmesini sağlar. Geliştirilecek olan programda; hedeflerin belirlenmesi aşamasında, hedefleri eğitimle oluşturabilirlik ve ulaşılabilirlik açısından belirlemede psikolojik bilgilerden yararlanılır. Geliştirilecek olan programın; bireyin bedensel ve zihinsel gelişim özelliklerine uygunluğu açısından psikolojinin bulgulardan yararlanılması gerekir. Daha yalın bir anlatımla program geliştirmenin psikolojik temelleri, bireylerin, ilgi, istek, beklenti ve gereksinimlerinin dikkate alınması ve bireyin çok yönlü olarak geliştirilmesi bağlamında öğrencilere yol göstermeyi, öğrencilerin yeti ve yeteneklerini en yüksek sınırına kadar geliştirmeyi ve bireyi akademik ve sosyal açıdan başarılı ve mutlu kılmayı içerir. Ayrıca öğrenme sürecinin düzenlenmesi ve uygun araç-gereçlerin seçimi ve kullanılmasında programın psikolojik temellerinden yararlanılır.


74. Soru

Program geliştirmenin felsefi temellerinin işlevi nedir?

Cevap

Felsefi temeller; her eğitim programının dayandığı bir felsefi görüş yani “Niçin eğitiyoruz?” sorusuna yanıt aradığımız bir temeli vardır. Bu felsefi görüş program geliştirme çalışmalarına yön verir. Eğitimin felsefi temelleri eğitim etkinliklerinde hangi unsurların önemli olduğu, neyin üzerinde ne kadar durulacağı ya da neyin ihmal edilmemesi gerektiğine karar vermede etkin rol oynar. Ayrıca program tasarımı ve aday hedeflerin belirlenmesi aşamasında, yenilerinin eklenmesinde, hedeflerin iç ve dış tutarlılığının denetlenmesinde, hedeflerin önem sırasına konulmasında felsefeden yararlanılır. Özetle, program geliştirmenin felsefi temelleri; hedeflerin belirlenmesi ve toplumdaki egemen görüşlerin yansıtılması bağlamında bireylerin sorgulama, eleştirme, tartışma ve araştırma becerileri kazanmasını içerir.


75. Soru

Program geliştirme modellerinden Taba Modeli ne gibi özelliklere sahiptir?

Cevap

Öğrenme yaşantılarının merkeze alınarak düzenlendiği, eğitim sürecindeki tüm ilgililerin sürece katılmasının öngörüldüğü, program geliştirmede tümevarım yaklaşımının izlendiği ve hedeflerin kontrolünde süzgeçlerin kullanılmadığı modeldir. Model altı ardışık aşamadan oluşmaktadır:

  1. İhtiyaçların belirlenmesi
  2. Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
  3. İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
  4. Öğrenme yaşantılarının seçimi ve düzenlenmesi
  5. Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
  6. Program ögelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü


76. Soru

Program geliştirme modellerinden Tyler Modeli’nin özellikleri nelerdir?

Cevap

En kapsamlı ve en akılcı modeldir. Taba’nın modeline göre daha ayrıntılıdır. Programın “hedef ” ve “eğitim durumları” ögelerine ağırlık veren bu modelde aday hedefler, süzgeçlerden (eğitim felsefesi, öğrenme psikolojisi) geçirilir. Model (S:32, Şekil 2.2)’de görüldüğü üzere sekiz ardışık aşamadan oluşmaktadır.


77. Soru

Program geliştirmede Taba-Tyler Modeli’nin özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu model Taba ve Tyler’ın ortaya koymuş olduğu modellerin birleşimi niteliğindedir. Rasyonel model olarak da adlandırılır. Türkiye’deki çalışmalarda da temel alınan program geliştirme modelidir. Modelin aşamaları (S:33, Şekil 2.3)’de gösterilmiştir.


78. Soru

Konu Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Cevap

Konu alanını dikkate alan ve bireylerin içeriğe yönelik bilgileri kazanmasını öngören en yaygın yaklaşımdır. Başka bir deyişle konu alanını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Konu merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Konu tasarımı: En eski tasarım biçimidir. Her konu diğer konulardan ayrı biçimde tasarlanır. Konular birbirinden kopuk, bağımsız bilgi kategorileri durumunda ise de konular arasında mantıksal bir ilişki kurulmasına öncelik verilmektedir.

Disiplin tasarımı: Konuların değil, dersin tasarlanmasıdır. Her ders kendi başına bir tasarımdır. Her ders kendi içinde en ince ayrıntısına kadar tasarlanır. Öğretmen alanında uzmandır.

Disiplinlerarası tasarım: Tüm dersler arasında ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır. Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur. Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim, Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de işlenir.

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki bir kaç dersin en temel konuları birleştirilerek yeni isimle tasarlanır.


79. Soru

Öğrenen Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Cevap

Öğrenciyi dikkate alan ve öğrencilerin ilgi, gereksinim ve beklentilerini temel alan öğrenen merkezli yaklaşımdır. Başka bir deyişle öğrencinin etkin katılımını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Öğrenen merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Çocuk merkezli tasarım: Bu tasarımın savunucuları, öğrencinin en iyi biçimde öğrenebilmesi için etkin duruma geçirilmesi gerektiğini öne sürmüşlerdir. Onlara göre öğrenme, öğrencinin yaşantısından ayrılmamalıdır, birbiriyle bağlantılı olmalıdır. Öğrencinin ilgisi ve gereksinimleri ön plandır.

Yaşantı merkezli tasarım: Bu tasarım da çocuk merkezli tasarımlar gibidir. Ancak çocukların gereksinimleri ve ilgilerinin önceden tasarlanamayacağı düşüncesinden hareketle eğitim programı çerçevesinin tüm çocuklara göre planlanamayacağı ileri sürülür.

Romantik tasarım: Okulun işlev ve yapısının gözden geçirilip değiştirilmesini ileri sürer. Öğrencinin doğasına uygun eğitim sistemini savunur. Kişiye özel eğitim ya da bireysel eğitim kavramlarını ön plana çıkartan tasarımdır.

Hümanistik tasarım: Bu tasarımın özünde davranışçı kuramın öğrenmeyi yalnızca etki-tepki ilişkisi ile açıklamasına karşı çıkarak öğrenmenin daha karmaşık bir olgu olduğunu; başka bir deyişle öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti ve hazırbulunuşluğunun dikkate alınması gerektiğini savunur.


80. Soru

Sorun Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Cevap

Toplumun karşılanmamış gereksinimlerini dikkate alan ve bireylerin problem çözme becerilerini geliştirmeyi öngören yaklaşımdır. Başka bir deyişle toplumda yaşanan sorunları temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Sorun merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Yaşam koşulları tasarımı: Bu tasarımda programlar öğrencilerin, toplumun değişen yaşam koşullarına uyum sağlamasını kolaylaştırmak amacıyla hazırlanır. Konular, toplumun yaşamına göre düzenlenmeli, öğrenciler öğrendiklerini yaşamlarında bizzat kullanmalıdırlar. Öğrencinin toplumun değişen koşullarına uyumunun sağlanması hedeflenir.

Çekirdek tasarımı: Programda merkeze alınan bazı konular vardır. Konular sorunsal nitelikte olup program bu toplumsal konuların çevresinde şekillenir. Öğrenci içinde yaşadığı çevreyi ve toplumu laboratuvar gibi görüp toplumsal sorunlara bu laboratuvarda çözümler üretmesini teşvik eder. İş birliğine dayalı öğrenme ön plandadır. Konular ayrı ayrı öğretilmeyip dersler arası bağ kurularak öğrenme temel alınmıştır.

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı: Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi sağlayan kanaat önderi konumundadır.


81. Soru

Program geliştirme sürecinin aşamaları nelerdir?

Cevap

Program geliştirme süreklilik gösteren, bilimsel dayanakların işe koşulması ile yürütülen bir süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleşir; Planlama, Tasarlama, Programın Denenmesi ve Değerlendirme. Program geliştirme uzmanları her bir aşamada farklı alanlardan uzman kişilerle birlikte derinlemesine çalışmalar yaparlar. Program geliştirme süreci (S:35, Şekil 2.4)’te gösterilmiştir.


82. Soru

Planlama aşamasında yer alan gereksinim analizi neden önemlidir?

Cevap

Gereksinim, mevcut durum ile olması gereken ya da istenilen durum arasındaki farklılıktır. Bir bakıma, “Ne” ile “Ne olmalı?” arasındaki farktır. Okulun veya programın gelişimi için yapılacak çalışmalarda kullanılacak tüm veriler oluşturulmadan önce, okulda veya programda hangi alanlarda gelişime gereksinim olduğunun belirlenmesi gereklidir. Bunun içinde detaylı gereksinim analizine gereksinim duyulmaktadır. Gereksinim Analizi, mevcut durum ile ulaşılmak istenilen durum arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla izlenecek bir süreçtir. Karşılanmayan gereksinimlerin içerikleri, ne oldukları, sunulan ürün ve hizmetin elde edilmesindeki engeller, yapılacak gereksinim analizi ile ortaya çıkacaktır. Gereksinimlerin belirlenmesi ile programda belirlenen hedeflerin toplumun beklentileri ile uyumlu olup olmadığı, programın hedeflerinin doğru belirlenip belirlenmediği ortaya konur; yalnızca hedeflerin değil içeriğin ve programın diğer ögelerinin düzenlenmesinde veri sağlar. Burada önemli bir noktada şudur ki, gereksinimlerin en iyi biçimde karşılanması gerçek gereksinimin ne olduğunun saptanmasına bağlı olmasıdır.

Gereksinimler belirlenirken şu üç soruya yanıt aranır:

• Toplumun beklenti ve gereksinimleri nelerdir?
• Bireyin gereksinimleri nelerdir?
• Konu alanı ile ilgili gereksinimler nelerdir?

Bu üç soruya yanıt ararken program geliştirme komisyonunda yer alan üyelerin kullanabilecekleri gereksinim belirleme yaklaşımları ve gereksinim belirleme teknikleri bulunmaktadır.


83. Soru

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında dikkate alınması gerekenler nelerdir?

Cevap

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında birey, toplum ve konu alanı temel belirleyicilerdir. Eğitim hedefleri belirlenirken

• Eğitimin genel hedefleri,
• Toplumun gereksinimleri,
• Programın geliştirildiği konu alanının özellikleri,
• Eğitilecek bireylerin gelişim düzeyleri,
• Bireylerin eğitim gereksinimleri dikkatle alınmalıdır.
Öte yandan birey-toplum ve konu alanının her beklenti ve isteği eğitim hedefi olmaz.

Birey, toplum ve konu alanının istek ve beklentilerinin hangilerinin eğitimin alanına girdiği, bunların hangilerinin eğitim yoluyla kazandırılıp kazandırılamayacağı, bunların eğitim bilimleri süzgeçlerinden geçirilmesinden sonra belirlenir. Bu süzgeçler şunlardır:

• Eğitim felsefesi
• Eğitim psikolojisi
• Eğitim sosyolojisi
• Eğitim ekonomisi


84. Soru

Hedeflerde bulunması gereken özellikler nelerdir?

Cevap

Hedeflerde bulunması gereken kimi özellikler vardır. Bunlar şöyle belirtilebilir:

  • Öğrenci davranışına dönüklük: Hedefe ait ifadeler öğrenciye yönelik olmalı ve öğretme öğrenme süreci sonunda kazanacakları davranışları ifade etmelidir.

  • Açıklık-seçiklik: Hedef ifadeleri net olmalı, planlayanlar ve uygulayanlar aynı şeyi anlamalıdır.

  • Kenetlilik: Hedef ifadelerinin konu içeriği ile ilgili ve ilişkili olmalıdır.

  • Genellik: Hedef ifadeleri genel, ancak aynı zamanda sınırlı olmalıdır. Bu hedefin, bir davranış grubuna ait olması, ancak tek bir özelliği ifade etmesi özelliğidir.

  • Tutarlık: Belirlenen gerek hedeflerin bireye kazandırılması istenen başka hedeflerle çatışmaması gerekse toplumun ve eğitim sisteminin genel amaçları ile aynı şeyi belirtmesi özelliğidir.

  • Bitişiklik: Birden fazla hedefin aynı ifadede yer alması hedefi binişik yapar. Oysa hedefler binişik değil bitişik olmalıdır. 

  • Ürüne dönüklük: Hedefler öğrenme sürecine yönelik değil, öğrenci ürününe göre olmalıdır.

  • Ulaşılabilirlik: Hedeflerin öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti, gelişim ve öğrenme özelliklerine uygun oluşturulmasıdır. Başka bir deyişle öğrencinin yaş, sınıf, psikolojik ve fizyolojik özellikleri dikkate alınmalıdır.


85. Soru

Hedeflerin Yatay Sınıflandırılması (Taksonomik Yaklaşım) nasıldır?

Cevap

Eğitim hedeflerinin kolaydan zora, yakından uzağa, bilinenden bilinmeyene ve somuttan soyuta olacak şekilde hem art arda hem de birbirinin önkoşulu olacak şekilde sıralanmasına aşamalı sınıflandırma denir. Eğitimde hedef kavramı yatay boyutta bilişsel, duyuşsal ve devinişsel olarak sınıflandırılır. Bloom taksonomisine göre hedeflerin aşamalı sınıflaması (S: 40, Şekil 2.6)’da gösterilmiştir.


86. Soru

İçeriğin belirlenmesinde içeriğin sahip olması gereken özellikler nelerdir?

Cevap

Günümüzde program geliştirme çalışmalarını gerekli kılan bazı nedenler vardır. Bunlardan biri, yeni bilgi birimlerinin programlara yansıtılması, diğeri ise bilim ve teknolojideki hızlı gelişme ve bilgi patlamasıdır. İçerik “Ne öğretelim?” sorusuna yanıt arar. İçerik hedefe göre belirlenir ve eğitim-öğretim etkinliklerinin hedefe ulaşması için bir araç rolündedir. İçeriğin şu özelliklere sahip olması gerekir:

  • Hedef davranışlarla ve kendi içinde tutarlı olmalıdır.
  • Öğrencilerin gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
  • Güncel ve bilimsel açıdan doğru olmalıdır.
  • Öğrencilerin bilgilerine ve geçmiş yaşantılarına uygun olmalıdır.
  • Uygulanabilir, kullanılabilir ve yararlı olmalıdır.
  • Öğrenilebilir ve gerçek yaşamla ilişkili olmalıdır.
  • Sistematik olmalı ve öğrenciyi düşünmeye yöneltmelidir.
  • Değerlendirilebilir olmalıdır.
  • Öğrenme konuları ve etkinlikleri birbirleriyle tutarlı ve ilişkili düzenlenmelidir.
  • İçerik düzenlemelerinde somuttan soyuta, basitten karmaşığa, kolaydan zora, yakından uzağa olarak sıralanabilir.


87. Soru

Program değerlendirme yaklaşımları nelerdir?

Cevap

Bir eğitim programını değerlendirmek amacıyla veri toplama ve toplanan verileri yorumlamada değerlendiriciler farklı yaklaşımlar izlemektedir. Program değerlendiricilerin, değerlendirme konusundaki bilgi ve beceri düzeyleri, benimsedikleri değerlendirme kuramları ve felsefi değerleri, onların program değerlendirme yaklaşımlarını şekillendirmektedir. Bu yaklaşımlar temel aldıkları ögeye göre amaca dayalı, yönetime dayalı, uzman odaklı ve katılımcı odaklı değerlendirme yaklaşımlarıdır.

Amaca dayalı program değerlendirme yaklaşımında, programın amaçlarının belirlenmesi ve bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşen çıktıların değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Yönetime dayalı program değerlendirme yaklaşımında ise program değerlendirmenin amacı, program hakkında karar veren bireyleri ya da kuruluşları bilgilendirmektir. Bu yaklaşımı savunan değerlendirme modelinin amacı yönetimin vereceği kararlara açıklık getirmektir. Bu nedenle alınacak her alternatif kararın avantajları ve dezavantajları konusunda yeterli bilgi toplanır. 

Uzmanlık yönelimli program değerlendirme yaklaşımında, değerlendirme yapılırken tek bir uzmanın değil, konuyla ilgili uzmanlığına gereksinim duyulan herkesin görüşlerine başvurulur. Programın niteliği hakkında yargıda bulunmak için uzman görüşüne başvurulması gerektiğini savunan bu modelin temel amacı, programın niteliğini profesyonel bir bakış açısıyla inceleyip, değerlendirmektir.

Başka bir sınıflamada ise program değerlendirme süreçlerinde genellikle üç tür değerlendirmenin yapıldığı ve buna göre programla ilgili çeşitli kararların alındığı belirtilmektedir. Bunlarda şöyle sıralanabilir:

Yansıtıcı değerlendirme; uygulamaya geçirilmeden önce taslak eğitim programının ilgili kesimlerin görüşleri alınarak yapılan değerlendirmeleri kapsar.

Biçimlendirici değerlendirme; mevcut programların uygulanmasına yönelik dönüt sağlamak amacıyla yapılır.

Düzey belirleyici değerlendirme; programların uygulanması sürecinde, gerek öğretme-öğrenme uygulamaları sonundaki öğrenmeleri gerekse önceki öğrenmeleri içerir.


88. Soru

Programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek program değerlendirme modelleri nelerdir?

Cevap

Program değerlendirme ile ilgili yukarıda bahsedilen temel yaklaşımların yanı sıra denenmekte olan ya da uygulanmakta olan programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek çeşitli program değerlendirme modelleri bulunmaktadır. Bu modellerin başlıcaları şunlardır:

  • Tyler’ın Hedefe Dayalı modeli
  • Metseffel ve Michael Modeli
  • Provus’un Farklar Yaklaşımı Modeli
  • Stake’in Uygunluk-Olasılık Modeli
  • Stuebeam’in Bağlam, Girdi, Süreç, Ürün (CIPP) Modeli
  • Stake’in İhtiyaca Cevap Vermeye Dayalı Değerlendirme Modeli
  • Eisner’in Eğitsel Uzmanlık Eleştiri Modeli
  • Saylor, Alexander ve Lewis Modeli


1. Soru

Program geliştirme nedir?

Cevap

Program geliştirme bir ülkede tüm diğer gelişme
ve değişmelere paralel olarak devam eden sürekli bir
etkinliktir. Bir eğitim sistemi, eğer dinamik, hızla değişen
toplumun taleplerini karşılayacaksa okul programlarından
sorumlu olanlar programlardaki zorunlu değişmelere
sürekli olarak gereken ilgiyi göstermek zorundadır. Bu
zorunluluktan dolayı eğitim bilimciler bilimsel
dayanakları olan ve teknik süreçlerden yararlanan bir
araştırma çabası ile okul ve okul çevresindeki yaşamın
geliştirilmesini amaç edinen çalışmaları kapsamlı ve
sürekli olarak yürütmektedirler.

2. Soru

Program geliştirme sürecinin aşamaları nelerdir?

Cevap

Program geliştirme süreklilik gösteren bir
süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleştirilir:
• Planlama,
• Tasarlama,
• Programın Denenmesi
• Değerlendirme

3. Soru

Eğitimin verimliliği nelere bağlıdır?

Cevap

Eğitimin verimliliği, bireye kazandırılacak
davranışların gerçekçi biçimde belirlenmesine, bu
değişikliklerin gerçekleşmesi için uygun eğitim ortamının
düzenlenmesine, öğrenciye davranış değişikliğini
gerçekleştirmede sistemli olarak rehberlik yapılmasına,
tasarlanan davranış değişikliklerinin ne ölçüde
gerçekleştiğinin güvenilir biçimde kontrol edilmesine,
başka bir deyişle eğitim programlarının geliştirilmesine
bağlıdır.

4. Soru

Program geliştirme çalışmalarının kuramsal temelleri
nelerdir?

Cevap

Program geliştirme çalışmaları beş temel
kuramsal dayanak ile açıklanabilir. Bunlar;
• Tarihsel temeller
• Ekonomik temeller
• Toplumsal temeller
• Psikolojik temeller
• Felsefi temeller

5. Soru

Program geliştirme çalışmalarının tarihsel temellerini
açıklayınız

Cevap

Tarihsel temeller; program geliştirme
çalışmalarını daha sistemli duruma getirmek için önceki
çalışmaların göz önüne alınmasını sağlar. Eğitim
programları adına günümüze kadar yapılan çalışmaların
sonuçlarına bakılır ve bu sonuçlardan dersler çıkarılır.
Böylece Program geliştirme süreklilik gösteren bir
süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleştirilir:
Planlama, Tasarlama, Programın Denenmesi ve
Değerlendirme Program geliştirmede temel olan; kurumun
amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere düzenlenen
içerik ve uygulamaların, uygun yöntem, teknik, araç ve
gereçle geliştirilmesidir. Böylece geleceğe dönük yapılan
çalışmaların işlevselliği artar, hatalar azalır, plan ve
programların kalitesi artar. Daha yalın bir anlatımla
program geliştirmenin tarihsel temelleri; önceden
gerçekleştirilmiş bilimsel çalışmaları, deneyimleri ve
program geliştirmenin geçirdiği evreleri içerir

6. Soru

Program geliştirme çalışmalarının ekonomik
temellerini açıklayınız.

Cevap

Ekonomik temeller; eğitimde arz-talep ilişkisinin
incelenmesini sağlar. Eğitimde talep toplumun eğitimden
beklediği ülkenin gereksinim duyduğu nitelikli (eğitimli)
insan gücüdür. Arz ise bu talebe karşılık verebilecek
öğretmen sayısı ve niteliği, dersliklerin durumu, araç-
gereç vb. içerir. Eğitim, ekonominin temel üretim faktörü
olan emeğe nitelik kazandırmasından ötürü eğitim ile
ekonomi arasında sağlam bir ilişki bulunmaktadır. Özetle
program geliştirmenin ekonomik temelleri, programların
içinde bulunduğu ekonomik koşullara uygun olmasını ve
ekonomik kalkınmayı desteklemesini ifade eder ve maddi
olanakları, üretken birey ve toplumu ve girişimci bireyleri
içerir.

7. Soru

Program geliştirme çalışmalarının psikolojik
temellerini açıklayınız.

Cevap

Psikolojik temeller; insanların gelişim
özelliklerinin ve öğrenme ilkelerinin incelenerek, eğitim
ortamlarının etkili bir biçimde düzenlenmesini ve öğretme
yoluyla öğrenmenin verimli bir biçimde
gerçekleştirilmesini sağlar. Geliştirilecek olan programda;
hedeflerin belirlenmesi aşamasında, hedefleri eğitimle
oluşturabilirlik ve ulaşılabilirlik açısından belirlemede
psikolojik bilgilerden yararlanılır. Geliştirilecek olan
programın; bireyin bedensel ve zihinsel gelişim
özelliklerine uygunluğu açısından psikolojinin
bulgulardan yararlanılması gerekir. Daha yalın bir
anlatımla program geliştirmenin psikolojik temelleri,
bireylerin, ilgi, istek, beklenti ve gereksinimlerinin dikkate
alınması ve bireyin çok yönlü olarak geliştirilmesi
bağlamında öğrencilere yol göstermeyi, öğrencilerin yeti
ve yeteneklerini en yüksek sınırına kadar geliştirmeyi ve
bireyi akademik ve sosyal açıdan başarılı ve mutlu kılmayı
içerir. Ayrıca öğrenme sürecinin düzenlenmesi ve uygun
araç-gereçlerin seçimi ve kullanılmasında programın
psikolojik temellerinden yararlanılır

8. Soru

Program geliştirme çalışmalarının felsefi temellerini
açıklayınız.

Cevap

Felsefi temeller; her eğitim programının
dayandığı bir felsefi görüş yani “Niçin eğitiyoruz?”
sorusuna yanıt aradığımız bir temeli vardır. Bu felsefi
görüş program geliştirme çalışmalarına yön verir. Eğitimin
felsefi temelleri eğitim etkinliklerinde hangi unsurların
önemli olduğu, neyin üzerinde ne kadar durulacağı ya da
neyin ihmal edilmemesi gerektiğine karar vermede etkin
rol oynar. Ayrıca program tasarımı ve aday hedeflerin
belirlenmesi aşamasında, yenilerinin eklenmesinde,
hedeflerin iç ve dış tutarlılığının denetlenmesinde,
hedeflerin önem sırasına konulmasında felsefeden
yararlanılır. Özetle, program geliştirmenin felsefi
temelleri; hedeflerin belirlenmesi ve toplumdaki egemen
görüşlerin yansıtılması bağlamında bireylerin sorgulama,
eleştirme, tartışma ve araştırma becerileri kazanmasını
içerir

9. Soru

Dünya genelinde program geliştirme çalışmalarında
yararlanılan başlıca modeller hangileridir?

Cevap

Dünya genelinde program geliştirme
çalışmalarında yararlanılan başlıca modeller;
• Taba Modeli
• Tyler Modeli
• Taba-Tyler Modeli’dir.

10. Soru

Taba modelini açıklayınız?

Cevap

Öğrenme yaşantılarının merkeze alınarak
düzenlendiği, eğitim sürecindeki tüm ilgililerin sürece
katılmasının öngörüldüğü, program geliştirmede
tümevarım yaklaşımının izlendiği ve hedeflerin
kontrolünde süzgeçlerin kullanılmadığı modeldir. Model
altı ardışık aşamadan oluşmaktadır.
• İhtiyaçların belirlenmesi
• Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
• İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
• Öğrenme yaşıtlarının seçimi ve düzenlenmesi
• Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
• Program öğelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü

11. Soru

Tyler modelini açıklayınız?

Cevap

 En kapsamlı ve en akılcı modeldir. Taba’nın
modeline göre daha ayrıntılıdır. Programın “hedef” ve
“eğitim durumları” ögelerine ağırlık veren bu modelde
aday hedefer, süzgeçlerden (eğitim felsefesi, öğrenme
psikolojisi) geçirilir. Model sekiz ardışık aşamadan
oluşmaktadır;
• Konu alanı, Birey, Toplum
• Olası genel amaçlar
• Eğitim felsefesi, süzgeç, öğrenme psikolojisi
• Amaçların keskinleştirilmesi
• Öğrenme yaşantılarının seçimi
• Öğrenme yaşantılarının yönlendirilmesi
• Değerlendirmenin yapılması

12. Soru

Taba-Tyler Modeli

Cevap

Bu model Taba ve Tyler’ın ortaya koymuş
olduğu modellerin birleşimi niteliğindedir. Rasyonel
model olarak da adlandırılır. Türkiye’deki çalışmalarda da
temel alınan program geliştirme modelidir. Modelin
aşamaları şu şekildedir;
• İhtiyaçları belirleme
• Genel amaçları belirleme
• Amaçları saptama
• İçeriği seçme
• İçeriği düzenleme
• Öğrenme yaşantılarını belirleme
• Öğrenme yaşantılarını düzenleme
• Değerlendirme

13. Soru

Eğitim programı tasarımlarını geliştirmede kullanılan
temel yaklaşımlar nelerdir?

Cevap

Üç temel yaklaşım mevcuttur. Her bir yaklaşımda
da kendi içinde çeşitli tasarımlar bulunmaktadır:
• Konu merkezli program tasarımları
• Öğrenen merkezli program tasarımları
• Sorun merkezli program tasarımları

14. Soru

Konu merkezli program tasarımını açıklayınız?

Cevap

Konu alanını dikkate alan ve bireylerin içeriğe
yönelik bilgileri kazanmasını öngören en yaygın
yaklaşımdır. Başka bir deyişle konu alanını temel alan
program düzenleme yaklaşımıdır. Konu merkezli
yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde
tasarlanmaktadır. Bunlar Konu tasarımı, disiplin tasarımı,
disiplinlerarası tasarım, geniş alanlı tasarım ve süreç
tasarımıdır.

15. Soru

 Konu tasarımı nedir?

Cevap

Konu tasarımı en eski tasarım biçimidir. Her
konu diğer konulardan ayrı biçimde tasarlanır. Konular
birbirinden kopuk, bağımsız bilgi kategorileri durumunda
ise de konular arasında mantıksal bir ilişki kurulmasına
öncelik verilmektedir.

16. Soru

Disiplin tasarımı nedir?

Cevap

Disiplin tasarımı konuların değil, dersin
tasarlanmasıdır. Her ders kendi başına bir tasarımdır. Her
ders kendi içinde en ince ayrıntısına kadar tasarlanır.
Öğretmen alanında uzmandır.

17. Soru

Disiplinlerarası tasarım nedir?

Cevap

Disiplinlerarası tasarım tüm dersler arasında
ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır.
Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur.
Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim,
Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de
işlenir.

18. Soru

Geniş alanlı tasarım nedir?

Cevap

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki
bir kaç dersin en temel konuları birleştirerek yeni isimle
tasarlanır. Örneğin Fizik, Kimya ve Matematik vb.
derslerin birleşimine Fen Bilimleri denmektedir. Tarih,
Coğrafya ve Vatandaşlık vb. derslerin birleşiminden
Sosyal Bilgiler dersi üretilmiştir. İlkokul ve ortaokulda
kullanılan program tasarımlarıdır. Çünkü çocuk dünyayı
bu dönemde bütün olarak algılar. Bu nedenle dersler
birleştirilerek sunulur. Bilgiler derinlemesine değil, daha
yüzeysel olarak verilir.

19. Soru

Süreç tasarımı nedir?

Cevap

Süreç tasarımı tüm öğrencilerin en iyi şekilde
öğrenmesini sağlamak için tüm derslerde kullanılacak bir
yöntem belirlenir. Buna “ortak öğrenme yolu” denir ve
tüm öğretmenler dersleri aynı yöntemle işler. Türkiye’de
“Okul Öncesi” alanında oyunla öğretim biçiminde
kullanılmaktadır.

20. Soru

Öğrenme merkezli program tasarımlarını açıklayınız?

Cevap

Öğrenciyi dikkate alan ve öğrencilerin ilgi,
gereksinim ve beklentilerini temel alan öğ- renen merkezli
yaklaşımdır. Başka bir deyişle öğrencinin etkin katılımını
temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Öğrenen
merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde
tasarlanmaktadır. Bunlar;
• Çocuk merkezli tasarım
• Yaşantı merkezli tasarım
• Romantik tasarım
• Hümanistik tasarım’dır.

21. Soru

Çocuk merkezli tasarım nedir?

Cevap

 Bu tasarımın savunucuları, öğrencinin en iyi
biçimde öğrenebilmesi için etkin duruma geçirilmesi
gerektiğini öne sürmüşlerdir. Onlara göre öğrenme,
öğrencinin yaşantısından ayrılmamalıdır, birbiriyle
bağlantılı olmalıdır. Öğrencinin ilgisi ve gereksinimleri ön
plandır.

22. Soru

Yaşantı merkezli tasarım nedir?

Cevap

Bu tasarım da çocuk merkezli tasarımlar gibidir.
Ancak çocukların gereksinimleri ve ilgilerinin önceden
tasarlanamayacağı düşüncesinden hareketle eğitim
programı çerçevesinin tüm çocuklara göre
planlanamayacağı ileri sürülür.

23. Soru

Romantik tasarım nedir?

Cevap

Okulun işlev ve yapısının gözden geçirilip
değiştirilmesini ileri sürer. Öğrencinin doğasına uygun
eğitim sistemini savunur. Kişiye özel eğitim ya da bireysel
eğitim kavramlarını ön plana çıkartan tasarımdır.

24. Soru

Hümanistik tasarım nedir?

Cevap

Bu tasarımın özünde davranışçı kuramın
öğrenmeyi yalnızca etki-tepki ilişkisi ile açıklamasına
karşı çıkarak öğrenmenin daha karmaşık bir olgu
olduğunu; başka bir deyişle öğrencinin ilgi, gereksinim,
beklenti ve hazırbulunuşluğunun dikkate alınması
gerektiğini savunur.

25. Soru

Sorun merkezli program tasarımını açıklayınız?

Cevap

Toplumun karşılanmamış gereksinimlerini
dikkate alan ve bireylerin problem çözme becerilerini
geliştirmeyi öngören yaklaşımdır. Başka bir deyişle
toplumda yaşanan sorunları temel alan program
düzenleme yaklaşımıdır. Sorun merkezli yaklaşımlar
kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır. Bunlar;
• Yaşam koşulları tasarımı
• Çekirdek tasarımı
• Toplumsal sorunlar ve yeniden kurmacılık
tasarımı’dır.

26. Soru

Yaşam koşulları tasarımı nedir?

Cevap

Bu tasarımda programlar öğrencilerin, toplumun
değişen yaşam koşullarına uyum sağlamasını
kolaylaştırmak amacıyla hazırlanır. Konular, toplumun
yaşamına göre düzenlenmeli, öğrenciler öğrendiklerini
yaşamlarında bizzat kullanmalıdırlar. Öğrencinin
toplumun değişen koşullarına uyumunun sağlanması
hedeflenir.

27. Soru

Çekirdek tasarımı nedir?

Cevap

Programda merkeze alınan bazı konular vardır.
Konular sorunsal nitelikte olup program bu toplumsal
konuların çevresinde şekillenir. Öğrenci içinde yaşadığı
çevreyi ve toplumu laboratuvar gibi görüp toplumsal
sorunlara bu laboratuvarda çözümler üretmesini teşvik
eder. İş birliğine dayalı öğrenme ön plandadır. Konular
ayrı ayrı öğretilmeyip dersler arası bağ kurularak öğrenme
temel alınmıştır.

28. Soru

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı
nedir?

Cevap

Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu
tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden
yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya
koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik
taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre
değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi
sağlayan kanaat önderi konumundadır.

30. Soru

Planlama aşamasında neler yapılmaktadır?

Cevap

 Bu aşamada ağırlıklı olarak çalışma gruplarının
oluşturulması, çalışma gruplarının planları hazırlaması ve
gereksinim analizinin yapılarak gereksinimlerin
belirlenmesi beklenir.

31. Soru

Program geliştirme grubunda hangi gruplar görev
almaktadır?

Cevap

 Program geliştirme sürecinde üç grup görev
almaktadır:
• 1.Grup: Program Karar ve Koordinasyon Grubu
• 2.Grup: Program Çalışma Grubu
• 3.Grup: Program Danışma Grubu

32. Soru

Program karar ve koordinasyon grubunun temel işlevi
nedir?

Cevap

 Program karar ve koordinasyon grubu, ilgili
bakanlığın ya da kurumun resmî ve formel liderliği altında
oluşturulması gereken gruptur. Bu grubun temel işlevi,
hangi alanlarda ve öğrenim düzeyinde program geliştirme
çalışmaları yapılacağına karar vermek, ülkenin başat
eğitim felsefesinin bu programlara yansıtılmasını
sağlamak, hazırlanan programların uygulamasının kabul
ya da değiştirilmesi için karar organı olarak görev yapmak
ve tüm program geliştirme çalışmalarında koordinasyonu
yürütmektir. Bu grubun oluşturulması ve
koordinasyonunun sağlanması, her düzeyde eğitim
programlarının hazırlanması ve geliştirilmesi çalışmaları,
Millî Eğitim Bakanlığının sorumluluğunda yapılmalıdır.

33. Soru

Program karar ve koordinasyon grubunda hangi
üyeler yer almaktadır?

Cevap

Program karar ve koordinasyon grubunda şu
üyeler yer almaktadır:
1.Milli Eğitim Bakanlığı temsilcileri
• İlgili genel müdürlük temsilcileri
• Talim-terbiye kurulu temsilcisi/leri
• Teftiş Kurulu temsilci/leri
2.Öğretmen örgütlerinin temsilcisi
3.Konu alanı ile ilgililer
• Konu alanı öğretmenlerinin temsilcileri
• Kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri
• Meslek odası ve birliği temsilcisi
4.Veli temsilcileri
• Okul-aile birliği temsilcisi
• Okul koruma derneği temsilcisi
• Öğrenci velisi temsilcisi
5. Öğrenci temsilcisi
6. Program geliştirme temsilcisi

34. Soru

Program çalışma grubu nedir? Hangi üyeler görev
yapmaktadır?

Cevap

 Programların hazırlanması, uygulanması,
değerlendirilmesi ve geliştirilmesine dönük tüm
etkinliklerde sürekli görev alan komisyondur. Programın
her aşamasından bu grup sorumludur. Program geliştirme
sürecinde ürünü yani program tasarısını ortaya koyacak
olan ve en yoğun çalışmaları yapan bu grupta, görev
alacak üyeler genellikle şunlardır:
• Eğitimde program geliştirme uzmanı
• Eğitimde ölçme ve değerlendirme uzmanı
• İlgili konu alanı uzmanı
• İlgili konu alanı öğretmenleri

35. Soru

Program danışma grubu nedir? Hangi üyeler görev
yapmaktadır

Cevap

 Danışma grubu, program geliştirme sürecinde
ortaya çıkabilecek bilimsel sorunlara ilişkin olarak,
alanlarıyla ilgili danışmanlık hizmeti verebilecek
uzmanlardan oluşur. Ortaya çıkacak gereksinime göre
eğitim uzmanlarından danışmanlık alınır. Bu grupta yer
alacak üyeler şunlardır:
• Eğitim felsefecisi
• Eğitim psikoloğu
• Eğitim sosyoloğu
• Eğitim ekonomisti
• Eğitim denetçisi
• Okul yöneticisi
• Eğitim teknoloğu
• İletişim uzmanı
• Eğitim planlamacısı

36. Soru

Gereksinim nedir?

Cevap

 Gereksinim, mevcut durum ile olması gereken ya
da istenilen durum arasındaki farklılıktır. Bir bakıma,
“Ne” ile “Ne olmalı?” arasındaki farktır. Okulun veya
programın gelişimi için yapılacak çalışmalarda
kullanılacak tüm veriler oluşturulmadan önce, okulda veya
programda hangi alanlarda gelişime gereksinim olduğunun
belirlenmesi gereklidir.

37. Soru

Gereksinim analizi nedir?

Cevap

Gereksinim Analizi, mevcut durum ile ulaşılmak
istenilen durum arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla
izlenecek bir süreçtir. Karşılanmayan gereksinimlerin
içerikleri, ne oldukları, sunulan ürün ve hizmetin elde
edilmesindeki engeller, yapılacak gereksinim analizi ile
ortaya çıkacaktır.

38. Soru

Gereksinim belirleme yaklaşımları nelerdir?

Cevap

Gereksinim belirleme yaklaşımları:
• Farklar yaklaşımı
• Demokratik yaklaşım
• Analitik yaklaşım
• Betimsel yaklaşım’dır.

39. Soru

Farklar yaklaşımını açıklayınız?

Cevap

Bu yaklaşım gözlenenle beklenen başarı
düzeyleri arasındaki farkı ortaya çıkarır. Bu yaklaşıma
göre gereksinim, beklenilen beceri düzeyi ile var
olan/gerçek beceriler arasındaki farkla ortaya çıkar. Bu
farkın boyutu mevcut bir problemin varlığını ya da
yokluğunu ortaya koymaya yarar. Farkın boyutu, şiddeti
ve miktarı, gereksiniminin ne kadar olduğunu ve ne kadar
tanımlanması gerektiğini gösterir. Başka bir deyişle fark
ne kadar çoksa gereksinim o kadar fazla ve şiddetli
demektir. Beklenenler, normlar ve standartlardır. Normlar
ve standartlardan yararlanarak gereksinimden doğan
problemin ortadan kaldırılması yolları aranır. Okullar ve
eğitim birimleri genellikle bu yöntemle gereksinim
değerlendirmesi yoluna gider.

40. Soru

Demokratik yaklaşımı açıklayınız?

Cevap

Çoğunluğun, baskı ya da referans grupları diye
ifade edilen demokratik temsil gücü olan örgütler ya da
toplulukların belirledikleri durumlar ya da bu gruplar
tarafından istenen değerler ve değişiklikler söz konusudur.
Bu yaklaşımın en kritik özelliği birçok insanın gereksinim
belirleme süreci içinde olmasıdır. Bir grubun
çoğunluğunun istekleri, ilgileri ve yetenekleri dikkate
alınarak program hedefleri belirleniyorsa demokratik
yaklaşım benimsenmiş demektir.

41. Soru

Analitik yaklaşımı açıklayınız?

Cevap

Ulusal ve uluslararası koşullara bağlı
değişmelerle ilgili yönelimlerin incelenmesi ve gelecekte
karşılaşılacak olası durumlardan yola çıkarak gereksinimin
belirlenmesi sürecidir. Analiz ve değerlendirmelerin
yapılması için uzmanlık gereklidir.

42. Soru

Betimsel yaklaşımı açıklayınız?

Cevap

Gereksinim, bir bilginin ya da yeterliğin
varlığının getirisi ile yokluğunun zararının
karşılaştırılması ile belirleniyorsa betimsel yaklaşım
dikkate alınmıştır. Bu, belirli olgu ya da eğitim
yaşantılarından ortaya çıkan durumla ilgilenen gereksinim
analizi yaklaşımıdır.

43. Soru

En çok kullanılan gereksinim belirleme teknikleri
nelerdir?

Cevap

Gereksinim belirleme teknikleri şunlardır:
• Delphi
• PROGEL/DACUM
• Meslek Analizi
• Kaynak tarama
• Görüşme/mülakat
• Gözlem
• Ölçme araçları/testler

44. Soru

Delphi tekniği nedir? Ne amaçla kullanılır

Cevap

Delphi, konuyla ilgili uzmanlar grubunun, akılcı
ve yazılı bir yaklaşımla ortak görüşlerinin alınmasıdır.
Birbirinden bağımsız ve habersiz uzman görüşlerinden
ortak görüşler çıkarılmaya çalışılır. Bu teknik planlama,
politikalar geliştirme, olayları ve eğilimleri kestirme ve
standartlar oluşturma amacıyla kullanılır.

45. Soru

PROGEL/DACUM tekniği nedir? Analiz çalışmasında
kimler bulunur?

Cevap

DACUM gereksinim analizi olarak
kullanılabilmektedir. Kullanım amacı bir mesleği veya o
mesleği yürütmek için gerekli anahtar noktaları
tanımlamaktır. Analiz çalışmasında üzerinde çalışılan
meslekten 5-12 arası konusunda deneyimli kişilerin
oluşturduğu bir komite ve tecrübeli bir DACUM
uygulayıcısı bulunur.

46. Soru

Meslek analizi nedir?

Cevap

Bir mesleğin gerektirdiği işler belirlenerek bu
işler gerçek işlem basamaklarına ayrılır. Bunlar beceri,
bilgi, mesleki tutum ve alışkanlıklardan oluşur. İşin
gerektirdiği bu özellikler analiz edilerek o meslekte ne
gibi yeterliklere gereksinim duyulacağı belirlenir.

47. Soru

Kaynak tarama nedir?

Cevap

Literatür taraması, rapor değerlendirme, mevcut
programların incelenmesi ve arşiv inceleme biçimleri
bulunmaktadır.

48. Soru

Tasarlama aşaması nedir? Bu aşamada neler
belirlenir?

Cevap

Program geliştirme sürecinin planlama
aşamasında yapılan uygulamaların daha ayrıntılı ve işe
dönük hâle getirildiği bölümü tasarlama aşamasıdır. Bu
aşamada programın ögeleri olan hedef, içerik, eğitim
durumları ve değerlendirme aşamaları belirlenir.

49. Soru

Eğitim hedefleri nelerdir?

Cevap

• Eğitim hedefleri:
• Okulun rolünün ve sorumluluklarının
belirlenmesini
• Okul politikasının belirlenmesini
• Öğretimin yönlendirilmesini
• Öğretim ortamında öğrencilerin hangi
yaşantılardan geçeceğinin belirlenmesini
• Ölçme ve değerlendirme etkinliklerinin nasıl
olacağını gösterir.

50. Soru

Eğitim hedefleri belirlenirken neler gözönüne
alınmalıdır

Cevap

Eğitim hedefleri belirlenirken:
• Eğitimin genel hedefleri
• Toplumun gereksinimleri
• Programın geliştirdiği konu alanının özellikleri
• Eğitilecek bireylerin gelişim düzeyleri
• Bireylerin eğitim gereksinimleri dikkate
alınmalıdır.

51. Soru

. Hedeflerde bulunması gereken özellikler nelerdir?

Cevap

Öğrenci davranışına dönüklük
• Açıklık-seçiklik
• Kenetlilik
• Genellik
• Tutarlılık
• Bitişiklik
• Ürüne dönüklük
• Ulaşılabilirlik

52. Soru

Hedefler kaça ayrılır?

Cevap

Hedefler (dikey hedefler) uzak hedef, genel hedef
ve özel hedef olmak üzere üçe ayrılabilir. Özel hedefler de
kendi içinde (yatay hedefler) bilişsel, duyuşsal ve
devinişsel alan olmak üzere sınıflanır.

53. Soru

Eğitimde hedefler yatay boyutta nasıl sınıflandırılır?

Cevap

Eğitimde hedef kavramı yatay boyutta bilişsel,
duyuşsal ve devinişsel olarak sınıflandırılır

54. Soru

Bilişsel alan nedir?

Cevap

Genel olarak bilginin zihinsel süreçlerden geçirilerek
elde edilmesi ve günlük yaşamda kullanılmasını içeren
öğrenme alanıdır. Zihinsel becerileri geliştirmeye dönük
hedeflerdir. Bilişsel öğrenme alanı, Bloom’un
taksonomisine göre 6 alt basamaktan oluşmaktadır:
• Bilgi
• Kavrama
• Uygulama
• Analiz
• Sentez
• Değerlendirme

55. Soru

 Duyuşsal alan nedir?

Cevap

Duyuşsal alan insanın duygularını içeren
davranışları ifade eder. Başka bir deyişle; insana
kazandırılmak istenen duygular, tercihler, değerler, ahlaki
kurallar, istek ve arzular, güdüler, yönelimler duyuşsal
alanın kapsamına girer.

56. Soru

Duyuşsal alanın basamakları nelerdir?

Cevap

Duyuşsal alan aşamalı olarak beş ana basamağa
ve alt basamaklara ayrılmıştır Bu basamaklar şunlardır:
• Alma
• Farkında olma
• Almaya açıklık
• Kontrollü-seçici dikkat
• Tepkide bulunma
• Uysallık
• İsteklilik
• Doyum
• Değer verme
• Değeri kabullenme
• Değeri yeğleme
• Değere adanmışlık
• Örgütleme
• Değeri kavramsallaştırma
• Değeri örgütleme
• Kişilikleştirme
• Genellemiş örüntü
• Niteleme

57. Soru

Devinişsel alan nedir?

Cevap

Bireyin fiziksel yeterliklerini kullanarak yapmış
olduğu öğrenilmiş davranışlar devinişsel alan kapsamına
girer. Devinişsel alan davranışlarının temelinde öğrenilmiş
olma koşulu vardır. Eğitimin hedefleri arasında yer alan
devinişsel becerilerin karmaşıklık ve zorluk derecesi
birbirinden çok farklıdır. Okullarda kalem tutma gibi
oldukça basit ve kolay becerilerin kazandırılması hedef
alınabileceği gibi bir müzik aletinin çalınması gibi
karmaşık ve zor becerilerin kazandırılması da hedeflenmiş
olabilir. Basamakları şunlardır;
• Uyarılma
• Algılama
• Bedensel kurulma
• Kılavuz denetiminde yapma
• Kılavuzlayanla yapma
• Kendi kendine yapma
• Beceri haline getirme
• İstenilen nitelikte yapma
• İstenilen nitelik ve sürede yapma
• İstenilen nitelik, süre ve yeterlikte yapma
• Duruma uydurma
• Yaratma

58. Soru

Hedef yazarken kullanılan temel yaklaşımlar nelerdir?

Cevap

Hedefleri yazarken kullandığımız üç temel
yaklaşım bulunmaktadır. Bunlar:
• Aşamalı hedef yazma yaklaşımı
• Yeterliğe dayalı hedef yazma yaklaşımı
• Modüler hedef yazma yaklaşımıdır.

59. Soru

İçeriğin özellikleri neler olmalıdır?

Cevap

İçeriğin şu özelliklere sahip olması gerekir:
• Hedef davranışlarla ve kendi içinde tutarlı
olmalıdır.
• Öğrencilerin gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
• Güncel ve bilimsel açıdan doğru olmalıdır.
• Öğrencilerin ön bilgilerine ve geçmiş
yaşantılarına uygun olmalıdır.
• Uygulanabilir, kullanılabilir ve yararlı olmalıdır.
• Öğrenilebilir ve gerçek yaşamla ilişkili olmalıdır.
• Sistematik olmalı ve öğrenciyi düşünmeye
yöneltmelidir.
• Değerlendirilebilir olmalıdır.
• Öğrenme konuları ve etkinlikleri birbirleriyle
tutarlı ve ilişkili düzenlenmelidir.
• İçerik düzenlemelerinde somuttan soyuta,
basitten karmaşığa, kolaydan zora, yakından
uzağa olarak sıralanabilir.

60. Soru

. İçeriğin düzenlenmesinde kullanılan yaklaşımlar
nelerdir?

Cevap

İçeriğin düzenlenmesinde kullanılan yaklaşımlar
şunlardır;
• Doğrusal yaklaşım
• Sarmal yaklaşım
• Modüler yaklaşım
• Piramitsel yaklaşım
• Çekirdek yaklaşım
• Konu ağı-proje merkezli yaklaşım
• Sorgulama merkezli yaklaşım

61. Soru

Hedef – İçerik Çizelgesi (Belirtke Tablosu) nedir?
Hangi aşamalarla gerçekleştirilir?

Cevap

 Bir eğitim programında yer alan hedef ve hedef
davranışlarla, program içeriğinin iki boyutlu bir çizelge
üzerinde gösterilmesine Belirtke Tablosu, diğer bir
tanımla Hedef- İçerik Çizelgesi denir (Demirel, 2006).
Belirtke tablosunun oluşturulması üç aşamada gerçekleşir:
• Öğretim hedeflerini belirleme
• Ders içeriğini belirleme
• İki boyutlu çizelgeyi hazırlama

62. Soru

Öğretme-öğrenme süreci nedir? Açıklayınız

Cevap

Program geliştirme sürecinin planlama
aşamasının üçüncü ögesi olan öğretme-öğrenme süreci ya
da eğitim durumları belirlenirken “nasıl” sorusuna yanıt
aranır. Öğrenciler için “öğrenme yaşantıları düzeneği”
öğretmenler için “öğretme yaşantıları düzeneği” ya da
“bireyi etkileme gücünde olan iç ve dış koşullar”
biçiminde ifade edilen öğretme-öğrenme süreci, hedef
davranışların öğrenciye kazandırılmasında kullanılan
uyarıcıların düzenlenip işe koşulmasıdır. Öğrencilere
istendik hedefleri kazandırmak için yapılan etkinlikleri,
öğrenme zamanını, yöntem ve teknikleri, öğrenme
ortamının özelliklerini, araç-gereçleri, materyalleri,
öğretim hizmetinin niteliğini etkileyen ipucu-pekiştirme-
katılım-dönüt-düzeltme değişkenlerini içeren
değişkenlerin tümüdür. Burada temel olan, öğretim
etkinliklerinin hedefleri gerçekleştirici bir biçimde
örgütlenmesi ve öğrenciye sunulmasıdır.

63. Soru

Eğitim durumları ögesinin özellikleri nelerdir?

Cevap

Eğitim durumları ögesinin birçok özelliği
bulunmaktadır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
• Öğrenciye uygunluk;
• Hedefe uygunluk
• İçeriğe uygunluk
• Ekonomiklik
• Öğretim ilkelerine uygunluk
• Tutarlılık

64. Soru

Öğretim materyallerinin özellikleri nasıl olmalıdır?

Cevap

• Dersin hedeflerine uygun olmalıdır.
• Konunun özelliklerine ve sınıf ortamına uygun
olmalıdır.
• Basit, sade ve anlaşılır olmalıdır.
• Öğrenci gelişim ve öğrenim özeliklerine uygun
olmalıdır.
• Gerçek yaşamı yansıtmalıdır.
• Öğrenciye alıştırma ve uygulama fırsatı
sağlamalıdır.
• Dayanıklı olmalıdır.
• Güncellenebilir olmalıdır.
• Kullanılan öğretim yöntemine uygun olmalıdır.
• Teknik açıdan doğru ve hatasız olmalıdır.
• Olabildiğince birden fazla duyu organına hitap
etmelidir.

65. Soru

Sınama durumları nedir?

Cevap

“Hedeflere ne kadar ulaştık?” sorusuna yanıt
aradığımız bölüm eğitim programının değerlendirme
ögesidir. Eğitim süreci sonunda öğrencinin hedefdavranışları
kazanıp kazanmadığını, kazandıysa ne ölçüde
kazandığını belirlediğimiz bölümdür. Yani değerlendirme
ögesi program hedeflerinin gerçekleşme düzeyini
belirleme sürecidir.

66. Soru

Programın denenmesi hakkında bilgi veriniz?

Cevap

Gereksinim analizinin yapılması, gereksinimi
karşılamak üzere hedeflerin belirlenmesi, hedeflere
ulaştıracak içeriğin oluşturulması, içeriğin en etkin
biçimde öğrencilere sunulması ve hedeflere ne düzeyde
ulaşıldığının belirlenmesi için geliştirilen ölçme
araçlarının hazırlanması ve belirlenmesinden sonra eğitim
programının hazırlanması tamamlanmış olur ve ortaya
program tasarısı ortaya çıkmış olur. Bu tasarının etkili
olup olmadığı ve aksayan bir yönünün olup olmadığı
programın denemesi yapılmadan bilinemez. Bir
programdaki eksiklikleri fark edebilmek ve hataları
düzeltmek için programdan dönüt alınması gerekir. Bu
noktada programlar değerlendirilerek devamlılığı sağlanır.
Programların devamlılığının sağlanması için dönütler çok
önemlidir.

67. Soru

Program değerlendirme nedir?

Cevap

Gereksinim analizinin yapılması, gereksinimi
karşılamak üzere hedeflerin belirlenmesi, hedeflere
ulaştıracak içeriğin oluşturulması, içeriğin en etkin
biçimde öğrencilere sunulması ve hedeflere ne düzeyde
ulaşıldığının belirlenmesi için geliştirilen ölçme
araçlarının hazırlanması ve belirlenmesinden sonra eğitim
programının hazırlanması tamamlanmış olur ve ortaya
program tasarısı ortaya çıkmış olur. Bu tasarının etkili
olup olmadığı ve aksayan bir yönünün olup olmadığı
programın denemesi yapılmadan bilinemez. Bir
programdaki eksiklikleri fark edebilmek ve hataları
düzeltmek için programdan dönüt alınması gerekir. Bu
noktada programlar değerlendirilerek devamlılığı sağlanır.
Programların devamlılığının sağlanması için dönütler çok
önemlidir.

68. Soru

Program değerlendirmeye dair yaklaşımlar nelerdir?

Cevap

Bunlar;
• Program yetişek tasarısına bakarak
değerlendirme
• Eğitim ortamına bakarak değerlendirme
• Başarıya bakarak değerlendirme
• Erişiye bakarak değerlendirme
• Öğrenmeye bakarak değerlendirme
• Ürüne ve yan ürüne bakarak değerlendirme

69. Soru

Program geliştirme kavramı nasıl tanımlanmaktadır?

Cevap

Program geliştirme farklı biçimlerde tanımlanmaktadır. Buna göre program geliştirme, gerek okul içinde gerekse okul dışında Millî Eğitimin ve okulun amaçlarını etkin bir şekilde geliştirmek ve gerçekleştirmek üzere düzenlenen içerik ve etkinliklerin uygun strateji, yöntem, teknik, araç ve gereçlerle geliştirilmesine yönelmiş koordine çabaların tümü olarak tanımlanmaktadır (Varış, 1994). Başka bir tanımla program geliştirme, bir eğitim programının hedef, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme ögeleri arasındaki dinamik ilişkiler bütünüdür. Diğer bir tanıma göre ise program geliştirme; programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleşmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri (teori) ve etkinlikleri (uygulama) operasyonel anlamda ele alan bir çalışmadır (Varış 1988). Program geliştirme etkinlikleri, ya ortaya çıkan yeni bir gereksinmenin karşılanması ya da mevcut uygulamaların yetersiz görülmesi ve yeni bir seçenek sunulması amacıyla yürütülür. Program geliştirmede temel olan; kurumun amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere düzenlenen içerik ve uygulamaların, uygun yöntem, teknik, araç ve gereçle geliştirilmesidir (Hakan, 1991). Program geliştirme, eğitim programlarının düzenlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda yeniden düzenlenmesi sürecidir (Erden, 1995). Bir başka deyişle program geliştirme, hazırlan- mış programın araştırmacı bir yaklaşımla uygulamada geliştirilmesidir. O hâlde program geliştirme, programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleştirilmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri ve etkinlikleri operasyonel anlamda ele alan bir ekip çalışmasıdır (Varış, 1994).

Program geliştirme farklı biçimlerde tanımlanmaktadır. Buna göre program geliştirme, gerek okul içinde gerekse okul dışında Millî Eğitimin ve okulun amaçlarını etkin bir şekilde geliştirmek ve gerçekleştirmek üzere düzenlenen içerik ve etkinliklerin uygun strateji, yöntem, teknik, araç ve gereçlerle geliştirilmesine yönelmiş koordine çabaların tümü olarak tanımlanmaktadır (Varış, 1994). Başka bir tanımla program geliştirme, bir eğitim programının hedef, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme ögeleri arasındaki dinamik ilişkiler bütünüdür. Diğer bir tanıma göre ise program geliştirme; programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleşmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri (teori) ve etkinlikleri (uygulama) operasyonel anlamda ele alan bir çalışmadır (Varış 1988). Program geliştirme etkinlikleri, ya ortaya çıkan yeni bir gereksinmenin karşılanması ya da mevcut uygulamaların yetersiz görülmesi ve yeni bir seçenek sunulması amacıyla yürütülür. Program geliştirmede temel olan; kurumun amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere düzenlenen içerik ve uygulamaların, uygun yöntem, teknik, araç ve gereçle geliştirilmesidir (Hakan, 1991). Program geliştirme, eğitim programlarının düzenlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda yeniden düzenlenmesi sürecidir (Erden, 1995). Bir başka deyişle program geliştirme, hazırlan- mış programın araştırmacı bir yaklaşımla uygulamada geliştirilmesidir. O hâlde program geliştirme, programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleştirilmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri ve etkinlikleri operasyonel anlamda ele alan bir ekip çalışmasıdır (Varış, 1994).

Program geliştirme farklı biçimlerde tanımlanmaktadır. Buna göre program geliştirme, gerek okul içinde gerekse okul dışında Millî Eğitimin ve okulun amaçlarını etkin bir şekilde geliştirmek ve gerçekleştirmek üzere düzenlenen içerik ve etkinliklerin uygun strateji, yöntem, teknik, araç ve gereçlerle geliştirilmesine yönelmiş koordine çabaların tümü olarak tanımlanmaktadır (Varış, 1994). Başka bir tanımla program geliştirme, bir eğitim programının hedef, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme ögeleri arasındaki dinamik ilişkiler bütünüdür. Diğer bir tanıma göre ise program geliştirme; programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleşmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri (teori) ve etkinlikleri (uygulama) operasyonel anlamda ele alan bir çalışmadır (Varış 1988). Program geliştirme etkinlikleri, ya ortaya çıkan yeni bir gereksinmenin karşılanması ya da mevcut uygulamaların yetersiz görülmesi ve yeni bir seçenek sunulması amacıyla yürütülür. Program geliştirmede temel olan; kurumun amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere düzenlenen içerik ve uygulamaların, uygun yöntem, teknik, araç ve gereçle geliştirilmesidir (Hakan, 1991). Program geliştirme, eğitim programlarının düzenlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda yeniden düzenlenmesi sürecidir (Erden, 1995). Bir başka deyişle program geliştirme, hazırlan- mış programın araştırmacı bir yaklaşımla uygulamada geliştirilmesidir. O hâlde program geliştirme, programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleştirilmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri ve etkinlikleri operasyonel anlamda ele alan bir ekip çalışmasıdır (Varış, 1994).

Program geliştirme farklı biçimlerde tanımlanmaktadır. Buna göre program geliştirme, gerek okul içinde gerekse okul dışında Millî Eğitimin ve okulun amaçlarını etkin bir şekilde geliştirmek ve gerçekleştirmek üzere düzenlenen içerik ve etkinliklerin uygun strateji, yöntem, teknik, araç ve gereçlerle geliştirilmesine yönelmiş koordine çabaların tümü olarak tanımlanmaktadır (Varış, 1994). Başka bir tanımla program geliştirme, bir eğitim programının hedef, içerik, eğitim durumları ve değerlendirme ögeleri arasındaki dinamik ilişkiler bütünüdür. Diğer bir tanıma göre ise program geliştirme; programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleşmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri (teori) ve etkinlikleri (uygulama) operasyonel anlamda ele alan bir çalışmadır (Varış 1988). Program geliştirme etkinlikleri, ya ortaya çıkan yeni bir gereksinmenin karşılanması ya da mevcut uygulamaların yetersiz görülmesi ve yeni bir seçenek sunulması amacıyla yürütülür. Program geliştirmede temel olan; kurumun amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere düzenlenen içerik ve uygulamaların, uygun yöntem, teknik, araç ve gereçle geliştirilmesidir (Hakan, 1991). Program geliştirme, eğitim programlarının düzenlenmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda yeniden düzenlenmesi sürecidir (Erden, 1995). Bir başka deyişle program geliştirme, hazırlan- mış programın araştırmacı bir yaklaşımla uygulamada geliştirilmesidir. O hâlde program geliştirme, programın kapsadığı amaçların sağlıklı ve etkin bir şekilde saptanması ve gerçekleştirilmesi için yararlanılan temelleri, ilkeleri ve etkinlikleri operasyonel anlamda ele alan bir ekip çalışmasıdır (Varış, 1994).

70. Soru

Program geliştirme hangi kuramsal temellere dayanmaktadır?

Cevap

Eğitim bilimleri çok disiplinli bir alandır. Öğrenci, öğretmen, eğitim programı, veli gibi temel değişkenleri arasında dengeli bir sistem oluşturma çalışmaları birbiri ile ilişkili bilimsel alanların işe koşulması ile gerçekleştirilebilir. Bu bağlamda program geliştirme çalışmalarını beş temel kuramsal dayanak ile açıklanabilir. Bunlar;

• Tarihsel temeller
• Ekonomik temeller
• Toplumsal temeller
• Psikolojik temeller
• Felsefi temellerdir.

Eğitim bilimleri çok disiplinli bir alandır. Öğrenci, öğretmen, eğitim programı, veli gibi temel değişkenleri arasında dengeli bir sistem oluşturma çalışmaları birbiri ile ilişkili bilimsel alanların işe koşulması ile gerçekleştirilebilir. Bu bağlamda program geliştirme çalışmalarını beş temel kuramsal dayanak ile açıklanabilir. Bunlar;

• Tarihsel temeller
• Ekonomik temeller
• Toplumsal temeller
• Psikolojik temeller
• Felsefi temellerdir.

Eğitim bilimleri çok disiplinli bir alandır. Öğrenci, öğretmen, eğitim programı, veli gibi temel değişkenleri arasında dengeli bir sistem oluşturma çalışmaları birbiri ile ilişkili bilimsel alanların işe koşulması ile gerçekleştirilebilir. Bu bağlamda program geliştirme çalışmalarını beş temel kuramsal dayanak ile açıklanabilir. Bunlar;

• Tarihsel temeller
• Ekonomik temeller
• Toplumsal temeller
• Psikolojik temeller
• Felsefi temellerdir.

Eğitim bilimleri çok disiplinli bir alandır. Öğrenci, öğretmen, eğitim programı, veli gibi temel değişkenleri arasında dengeli bir sistem oluşturma çalışmaları birbiri ile ilişkili bilimsel alanların işe koşulması ile gerçekleştirilebilir. Bu bağlamda program geliştirme çalışmalarını beş temel kuramsal dayanak ile açıklanabilir. Bunlar;

• Tarihsel temeller
• Ekonomik temeller
• Toplumsal temeller
• Psikolojik temeller
• Felsefi temellerdir.

71. Soru

Program geliştirmenin ekonomik temellerinin işlevleri nelerdir?

Cevap

Ekonomik temeller; eğitimde arz-talep ilişkisinin incelenmesini sağlar. Eğitimde talep toplumun eğitimden beklediği ülkenin gereksinim duyduğu nitelikli (eğitimli) insan gücüdür. Arz ise bu talebe karşılık verebilecek öğretmen sayısı ve niteliği, dersliklerin durumu, araç-gereç vb. içerir. Eğitim, ekonominin temel üretim faktörü olan emeğe nitelik kazandırmasından ötürü eğitim ile ekonomi arasında sağlam bir ilişki bulunmaktadır. Özetle program geliştirmenin ekonomik temelleri, programların içinde bulunduğu ekonomik koşullara uygun olmasını ve ekonomik kalkınmayı desteklemesini ifade eder ve maddi olanakları, üretken birey ve toplumu ve girişimci bireyleri içerir.

Ekonomik temeller; eğitimde arz-talep ilişkisinin incelenmesini sağlar. Eğitimde talep toplumun eğitimden beklediği ülkenin gereksinim duyduğu nitelikli (eğitimli) insan gücüdür. Arz ise bu talebe karşılık verebilecek öğretmen sayısı ve niteliği, dersliklerin durumu, araç-gereç vb. içerir. Eğitim, ekonominin temel üretim faktörü olan emeğe nitelik kazandırmasından ötürü eğitim ile ekonomi arasında sağlam bir ilişki bulunmaktadır. Özetle program geliştirmenin ekonomik temelleri, programların içinde bulunduğu ekonomik koşullara uygun olmasını ve ekonomik kalkınmayı desteklemesini ifade eder ve maddi olanakları, üretken birey ve toplumu ve girişimci bireyleri içerir.

Ekonomik temeller; eğitimde arz-talep ilişkisinin incelenmesini sağlar. Eğitimde talep toplumun eğitimden beklediği ülkenin gereksinim duyduğu nitelikli (eğitimli) insan gücüdür. Arz ise bu talebe karşılık verebilecek öğretmen sayısı ve niteliği, dersliklerin durumu, araç-gereç vb. içerir. Eğitim, ekonominin temel üretim faktörü olan emeğe nitelik kazandırmasından ötürü eğitim ile ekonomi arasında sağlam bir ilişki bulunmaktadır. Özetle program geliştirmenin ekonomik temelleri, programların içinde bulunduğu ekonomik koşullara uygun olmasını ve ekonomik kalkınmayı desteklemesini ifade eder ve maddi olanakları, üretken birey ve toplumu ve girişimci bireyleri içerir.

Ekonomik temeller; eğitimde arz-talep ilişkisinin incelenmesini sağlar. Eğitimde talep toplumun eğitimden beklediği ülkenin gereksinim duyduğu nitelikli (eğitimli) insan gücüdür. Arz ise bu talebe karşılık verebilecek öğretmen sayısı ve niteliği, dersliklerin durumu, araç-gereç vb. içerir. Eğitim, ekonominin temel üretim faktörü olan emeğe nitelik kazandırmasından ötürü eğitim ile ekonomi arasında sağlam bir ilişki bulunmaktadır. Özetle program geliştirmenin ekonomik temelleri, programların içinde bulunduğu ekonomik koşullara uygun olmasını ve ekonomik kalkınmayı desteklemesini ifade eder ve maddi olanakları, üretken birey ve toplumu ve girişimci bireyleri içerir.

72. Soru

Program geliştirmenin toplumsal temellerinin işlevi nedir?

Cevap

Toplumsal temeller; program geliştirilirken toplumun kültürünün, beklentilerinin, gereksinimlerinin ve sorunlarının da dikkate alınmasını sağlar. Bilimsel ve teknolojik değişmeler sosyal yapıyı sürekli etkilediğinden toplumun yapısı ve toplumsal gelişmeler program geliştirme sürecinde analiz edilip programa yansıtılmalıdır. Programlar toplumsal sorunları ve olası çatışmaları dikkate almalıdır. Bu doğrultuda, bireylerin sürekli değişen topluma uyumlarını ve sosyal gelişimlerini sağlamalıdır. Kısaca program geliştirmenin toplumsal temelleri, programların toplumun beklenti ve gereksinimleri ve isteklerini dikkate alması anlamına gelir ve sosyokültürel ve ahlaki değerleri, çevreyle uyumlu bireyleri ve demokratik değerler ve istihdam olanaklarını içerir.

Toplumsal temeller; program geliştirilirken toplumun kültürünün, beklentilerinin, gereksinimlerinin ve sorunlarının da dikkate alınmasını sağlar. Bilimsel ve teknolojik değişmeler sosyal yapıyı sürekli etkilediğinden toplumun yapısı ve toplumsal gelişmeler program geliştirme sürecinde analiz edilip programa yansıtılmalıdır. Programlar toplumsal sorunları ve olası çatışmaları dikkate almalıdır. Bu doğrultuda, bireylerin sürekli değişen topluma uyumlarını ve sosyal gelişimlerini sağlamalıdır. Kısaca program geliştirmenin toplumsal temelleri, programların toplumun beklenti ve gereksinimleri ve isteklerini dikkate alması anlamına gelir ve sosyokültürel ve ahlaki değerleri, çevreyle uyumlu bireyleri ve demokratik değerler ve istihdam olanaklarını içerir.

Toplumsal temeller; program geliştirilirken toplumun kültürünün, beklentilerinin, gereksinimlerinin ve sorunlarının da dikkate alınmasını sağlar. Bilimsel ve teknolojik değişmeler sosyal yapıyı sürekli etkilediğinden toplumun yapısı ve toplumsal gelişmeler program geliştirme sürecinde analiz edilip programa yansıtılmalıdır. Programlar toplumsal sorunları ve olası çatışmaları dikkate almalıdır. Bu doğrultuda, bireylerin sürekli değişen topluma uyumlarını ve sosyal gelişimlerini sağlamalıdır. Kısaca program geliştirmenin toplumsal temelleri, programların toplumun beklenti ve gereksinimleri ve isteklerini dikkate alması anlamına gelir ve sosyokültürel ve ahlaki değerleri, çevreyle uyumlu bireyleri ve demokratik değerler ve istihdam olanaklarını içerir.

Toplumsal temeller; program geliştirilirken toplumun kültürünün, beklentilerinin, gereksinimlerinin ve sorunlarının da dikkate alınmasını sağlar. Bilimsel ve teknolojik değişmeler sosyal yapıyı sürekli etkilediğinden toplumun yapısı ve toplumsal gelişmeler program geliştirme sürecinde analiz edilip programa yansıtılmalıdır. Programlar toplumsal sorunları ve olası çatışmaları dikkate almalıdır. Bu doğrultuda, bireylerin sürekli değişen topluma uyumlarını ve sosyal gelişimlerini sağlamalıdır. Kısaca program geliştirmenin toplumsal temelleri, programların toplumun beklenti ve gereksinimleri ve isteklerini dikkate alması anlamına gelir ve sosyokültürel ve ahlaki değerleri, çevreyle uyumlu bireyleri ve demokratik değerler ve istihdam olanaklarını içerir.

73. Soru

Program geliştirmenin psikolojik temellerinin program geliştirme açısından  önemi nedir?

Cevap

Psikolojik temeller; insanların gelişim özelliklerinin ve öğrenme ilkelerinin incelenerek, eğitim ortamlarının etkili bir biçimde düzenlenmesini ve öğretme yoluyla öğrenmenin verimli bir biçimde gerçekleştirilmesini sağlar. Geliştirilecek olan programda; hedeflerin belirlenmesi aşamasında, hedefleri eğitimle oluşturabilirlik ve ulaşılabilirlik açısından belirlemede psikolojik bilgilerden yararlanılır. Geliştirilecek olan programın; bireyin bedensel ve zihinsel gelişim özelliklerine uygunluğu açısından psikolojinin bulgulardan yararlanılması gerekir. Daha yalın bir anlatımla program geliştirmenin psikolojik temelleri, bireylerin, ilgi, istek, beklenti ve gereksinimlerinin dikkate alınması ve bireyin çok yönlü olarak geliştirilmesi bağlamında öğrencilere yol göstermeyi, öğrencilerin yeti ve yeteneklerini en yüksek sınırına kadar geliştirmeyi ve bireyi akademik ve sosyal açıdan başarılı ve mutlu kılmayı içerir. Ayrıca öğrenme sürecinin düzenlenmesi ve uygun araç-gereçlerin seçimi ve kullanılmasında programın psikolojik temellerinden yararlanılır.

Psikolojik temeller; insanların gelişim özelliklerinin ve öğrenme ilkelerinin incelenerek, eğitim ortamlarının etkili bir biçimde düzenlenmesini ve öğretme yoluyla öğrenmenin verimli bir biçimde gerçekleştirilmesini sağlar. Geliştirilecek olan programda; hedeflerin belirlenmesi aşamasında, hedefleri eğitimle oluşturabilirlik ve ulaşılabilirlik açısından belirlemede psikolojik bilgilerden yararlanılır. Geliştirilecek olan programın; bireyin bedensel ve zihinsel gelişim özelliklerine uygunluğu açısından psikolojinin bulgulardan yararlanılması gerekir. Daha yalın bir anlatımla program geliştirmenin psikolojik temelleri, bireylerin, ilgi, istek, beklenti ve gereksinimlerinin dikkate alınması ve bireyin çok yönlü olarak geliştirilmesi bağlamında öğrencilere yol göstermeyi, öğrencilerin yeti ve yeteneklerini en yüksek sınırına kadar geliştirmeyi ve bireyi akademik ve sosyal açıdan başarılı ve mutlu kılmayı içerir. Ayrıca öğrenme sürecinin düzenlenmesi ve uygun araç-gereçlerin seçimi ve kullanılmasında programın psikolojik temellerinden yararlanılır.

Psikolojik temeller; insanların gelişim özelliklerinin ve öğrenme ilkelerinin incelenerek, eğitim ortamlarının etkili bir biçimde düzenlenmesini ve öğretme yoluyla öğrenmenin verimli bir biçimde gerçekleştirilmesini sağlar. Geliştirilecek olan programda; hedeflerin belirlenmesi aşamasında, hedefleri eğitimle oluşturabilirlik ve ulaşılabilirlik açısından belirlemede psikolojik bilgilerden yararlanılır. Geliştirilecek olan programın; bireyin bedensel ve zihinsel gelişim özelliklerine uygunluğu açısından psikolojinin bulgulardan yararlanılması gerekir. Daha yalın bir anlatımla program geliştirmenin psikolojik temelleri, bireylerin, ilgi, istek, beklenti ve gereksinimlerinin dikkate alınması ve bireyin çok yönlü olarak geliştirilmesi bağlamında öğrencilere yol göstermeyi, öğrencilerin yeti ve yeteneklerini en yüksek sınırına kadar geliştirmeyi ve bireyi akademik ve sosyal açıdan başarılı ve mutlu kılmayı içerir. Ayrıca öğrenme sürecinin düzenlenmesi ve uygun araç-gereçlerin seçimi ve kullanılmasında programın psikolojik temellerinden yararlanılır.

Psikolojik temeller; insanların gelişim özelliklerinin ve öğrenme ilkelerinin incelenerek, eğitim ortamlarının etkili bir biçimde düzenlenmesini ve öğretme yoluyla öğrenmenin verimli bir biçimde gerçekleştirilmesini sağlar. Geliştirilecek olan programda; hedeflerin belirlenmesi aşamasında, hedefleri eğitimle oluşturabilirlik ve ulaşılabilirlik açısından belirlemede psikolojik bilgilerden yararlanılır. Geliştirilecek olan programın; bireyin bedensel ve zihinsel gelişim özelliklerine uygunluğu açısından psikolojinin bulgulardan yararlanılması gerekir. Daha yalın bir anlatımla program geliştirmenin psikolojik temelleri, bireylerin, ilgi, istek, beklenti ve gereksinimlerinin dikkate alınması ve bireyin çok yönlü olarak geliştirilmesi bağlamında öğrencilere yol göstermeyi, öğrencilerin yeti ve yeteneklerini en yüksek sınırına kadar geliştirmeyi ve bireyi akademik ve sosyal açıdan başarılı ve mutlu kılmayı içerir. Ayrıca öğrenme sürecinin düzenlenmesi ve uygun araç-gereçlerin seçimi ve kullanılmasında programın psikolojik temellerinden yararlanılır.

74. Soru

Program geliştirmenin felsefi temellerinin işlevi nedir?

Cevap

Felsefi temeller; her eğitim programının dayandığı bir felsefi görüş yani “Niçin eğitiyoruz?” sorusuna yanıt aradığımız bir temeli vardır. Bu felsefi görüş program geliştirme çalışmalarına yön verir. Eğitimin felsefi temelleri eğitim etkinliklerinde hangi unsurların önemli olduğu, neyin üzerinde ne kadar durulacağı ya da neyin ihmal edilmemesi gerektiğine karar vermede etkin rol oynar. Ayrıca program tasarımı ve aday hedeflerin belirlenmesi aşamasında, yenilerinin eklenmesinde, hedeflerin iç ve dış tutarlılığının denetlenmesinde, hedeflerin önem sırasına konulmasında felsefeden yararlanılır. Özetle, program geliştirmenin felsefi temelleri; hedeflerin belirlenmesi ve toplumdaki egemen görüşlerin yansıtılması bağlamında bireylerin sorgulama, eleştirme, tartışma ve araştırma becerileri kazanmasını içerir.

Felsefi temeller; her eğitim programının dayandığı bir felsefi görüş yani “Niçin eğitiyoruz?” sorusuna yanıt aradığımız bir temeli vardır. Bu felsefi görüş program geliştirme çalışmalarına yön verir. Eğitimin felsefi temelleri eğitim etkinliklerinde hangi unsurların önemli olduğu, neyin üzerinde ne kadar durulacağı ya da neyin ihmal edilmemesi gerektiğine karar vermede etkin rol oynar. Ayrıca program tasarımı ve aday hedeflerin belirlenmesi aşamasında, yenilerinin eklenmesinde, hedeflerin iç ve dış tutarlılığının denetlenmesinde, hedeflerin önem sırasına konulmasında felsefeden yararlanılır. Özetle, program geliştirmenin felsefi temelleri; hedeflerin belirlenmesi ve toplumdaki egemen görüşlerin yansıtılması bağlamında bireylerin sorgulama, eleştirme, tartışma ve araştırma becerileri kazanmasını içerir.

Felsefi temeller; her eğitim programının dayandığı bir felsefi görüş yani “Niçin eğitiyoruz?” sorusuna yanıt aradığımız bir temeli vardır. Bu felsefi görüş program geliştirme çalışmalarına yön verir. Eğitimin felsefi temelleri eğitim etkinliklerinde hangi unsurların önemli olduğu, neyin üzerinde ne kadar durulacağı ya da neyin ihmal edilmemesi gerektiğine karar vermede etkin rol oynar. Ayrıca program tasarımı ve aday hedeflerin belirlenmesi aşamasında, yenilerinin eklenmesinde, hedeflerin iç ve dış tutarlılığının denetlenmesinde, hedeflerin önem sırasına konulmasında felsefeden yararlanılır. Özetle, program geliştirmenin felsefi temelleri; hedeflerin belirlenmesi ve toplumdaki egemen görüşlerin yansıtılması bağlamında bireylerin sorgulama, eleştirme, tartışma ve araştırma becerileri kazanmasını içerir.

Felsefi temeller; her eğitim programının dayandığı bir felsefi görüş yani “Niçin eğitiyoruz?” sorusuna yanıt aradığımız bir temeli vardır. Bu felsefi görüş program geliştirme çalışmalarına yön verir. Eğitimin felsefi temelleri eğitim etkinliklerinde hangi unsurların önemli olduğu, neyin üzerinde ne kadar durulacağı ya da neyin ihmal edilmemesi gerektiğine karar vermede etkin rol oynar. Ayrıca program tasarımı ve aday hedeflerin belirlenmesi aşamasında, yenilerinin eklenmesinde, hedeflerin iç ve dış tutarlılığının denetlenmesinde, hedeflerin önem sırasına konulmasında felsefeden yararlanılır. Özetle, program geliştirmenin felsefi temelleri; hedeflerin belirlenmesi ve toplumdaki egemen görüşlerin yansıtılması bağlamında bireylerin sorgulama, eleştirme, tartışma ve araştırma becerileri kazanmasını içerir.

75. Soru

Program geliştirme modellerinden Taba Modeli ne gibi özelliklere sahiptir?

Cevap

Öğrenme yaşantılarının merkeze alınarak düzenlendiği, eğitim sürecindeki tüm ilgililerin sürece katılmasının öngörüldüğü, program geliştirmede tümevarım yaklaşımının izlendiği ve hedeflerin kontrolünde süzgeçlerin kullanılmadığı modeldir. Model altı ardışık aşamadan oluşmaktadır:

  1. İhtiyaçların belirlenmesi
  2. Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
  3. İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
  4. Öğrenme yaşantılarının seçimi ve düzenlenmesi
  5. Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
  6. Program ögelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü

Öğrenme yaşantılarının merkeze alınarak düzenlendiği, eğitim sürecindeki tüm ilgililerin sürece katılmasının öngörüldüğü, program geliştirmede tümevarım yaklaşımının izlendiği ve hedeflerin kontrolünde süzgeçlerin kullanılmadığı modeldir. Model altı ardışık aşamadan oluşmaktadır:

  1. İhtiyaçların belirlenmesi
  2. Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
  3. İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
  4. Öğrenme yaşantılarının seçimi ve düzenlenmesi
  5. Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
  6. Program ögelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü

Öğrenme yaşantılarının merkeze alınarak düzenlendiği, eğitim sürecindeki tüm ilgililerin sürece katılmasının öngörüldüğü, program geliştirmede tümevarım yaklaşımının izlendiği ve hedeflerin kontrolünde süzgeçlerin kullanılmadığı modeldir. Model altı ardışık aşamadan oluşmaktadır:

  1. İhtiyaçların belirlenmesi
  2. Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
  3. İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
  4. Öğrenme yaşantılarının seçimi ve düzenlenmesi
  5. Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
  6. Program ögelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü

Öğrenme yaşantılarının merkeze alınarak düzenlendiği, eğitim sürecindeki tüm ilgililerin sürece katılmasının öngörüldüğü, program geliştirmede tümevarım yaklaşımının izlendiği ve hedeflerin kontrolünde süzgeçlerin kullanılmadığı modeldir. Model altı ardışık aşamadan oluşmaktadır:

  1. İhtiyaçların belirlenmesi
  2. Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
  3. İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
  4. Öğrenme yaşantılarının seçimi ve düzenlenmesi
  5. Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
  6. Program ögelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü

  1. İhtiyaçların belirlenmesi
  2. Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
  3. İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
  4. Öğrenme yaşantılarının seçimi ve düzenlenmesi
  5. Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
  6. Program ögelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü

  1. İhtiyaçların belirlenmesi
  2. Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
  3. İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
  4. Öğrenme yaşantılarının seçimi ve düzenlenmesi
  5. Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
  6. Program ögelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü

  1. İhtiyaçların belirlenmesi
  2. Amaçların belirlenmesi ve sınıflandırılması
  3. İçeriğin seçimi ve düzenlenmesi
  4. Öğrenme yaşantılarının seçimi ve düzenlenmesi
  5. Neyin nasıl değerlendirileceğinin belirlenmesi
  6. Program ögelerinin sırası ve ilişkilerinin kontrolü
76. Soru

Program geliştirme modellerinden Tyler Modeli’nin özellikleri nelerdir?

Cevap

En kapsamlı ve en akılcı modeldir. Taba’nın modeline göre daha ayrıntılıdır. Programın “hedef ” ve “eğitim durumları” ögelerine ağırlık veren bu modelde aday hedefler, süzgeçlerden (eğitim felsefesi, öğrenme psikolojisi) geçirilir. Model (S:32, Şekil 2.2)’de görüldüğü üzere sekiz ardışık aşamadan oluşmaktadır.

En kapsamlı ve en akılcı modeldir. Taba’nın modeline göre daha ayrıntılıdır. Programın “hedef ” ve “eğitim durumları” ögelerine ağırlık veren bu modelde aday hedefler, süzgeçlerden (eğitim felsefesi, öğrenme psikolojisi) geçirilir. Model (S:32, Şekil 2.2)’de görüldüğü üzere sekiz ardışık aşamadan oluşmaktadır.

En kapsamlı ve en akılcı modeldir. Taba’nın modeline göre daha ayrıntılıdır. Programın “hedef ” ve “eğitim durumları” ögelerine ağırlık veren bu modelde aday hedefler, süzgeçlerden (eğitim felsefesi, öğrenme psikolojisi) geçirilir. Model (S:32, Şekil 2.2)’de görüldüğü üzere sekiz ardışık aşamadan oluşmaktadır.

En kapsamlı ve en akılcı modeldir. Taba’nın modeline göre daha ayrıntılıdır. Programın “hedef ” ve “eğitim durumları” ögelerine ağırlık veren bu modelde aday hedefler, süzgeçlerden (eğitim felsefesi, öğrenme psikolojisi) geçirilir. Model (S:32, Şekil 2.2)’de görüldüğü üzere sekiz ardışık aşamadan oluşmaktadır.

77. Soru

Program geliştirmede Taba-Tyler Modeli’nin özellikleri nelerdir?

Cevap

Bu model Taba ve Tyler’ın ortaya koymuş olduğu modellerin birleşimi niteliğindedir. Rasyonel model olarak da adlandırılır. Türkiye’deki çalışmalarda da temel alınan program geliştirme modelidir. Modelin aşamaları (S:33, Şekil 2.3)’de gösterilmiştir.

Bu model Taba ve Tyler’ın ortaya koymuş olduğu modellerin birleşimi niteliğindedir. Rasyonel model olarak da adlandırılır. Türkiye’deki çalışmalarda da temel alınan program geliştirme modelidir. Modelin aşamaları (S:33, Şekil 2.3)’de gösterilmiştir.

Bu model Taba ve Tyler’ın ortaya koymuş olduğu modellerin birleşimi niteliğindedir. Rasyonel model olarak da adlandırılır. Türkiye’deki çalışmalarda da temel alınan program geliştirme modelidir. Modelin aşamaları (S:33, Şekil 2.3)’de gösterilmiştir.

Bu model Taba ve Tyler’ın ortaya koymuş olduğu modellerin birleşimi niteliğindedir. Rasyonel model olarak da adlandırılır. Türkiye’deki çalışmalarda da temel alınan program geliştirme modelidir. Modelin aşamaları (S:33, Şekil 2.3)’de gösterilmiştir.

78. Soru

Konu Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Konu Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Konu Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Konu Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Cevap

Konu alanını dikkate alan ve bireylerin içeriğe yönelik bilgileri kazanmasını öngören en yaygın yaklaşımdır. Başka bir deyişle konu alanını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Konu merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Konu tasarımı: En eski tasarım biçimidir. Her konu diğer konulardan ayrı biçimde tasarlanır. Konular birbirinden kopuk, bağımsız bilgi kategorileri durumunda ise de konular arasında mantıksal bir ilişki kurulmasına öncelik verilmektedir.

Disiplin tasarımı: Konuların değil, dersin tasarlanmasıdır. Her ders kendi başına bir tasarımdır. Her ders kendi içinde en ince ayrıntısına kadar tasarlanır. Öğretmen alanında uzmandır.

Disiplinlerarası tasarım: Tüm dersler arasında ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır. Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur. Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim, Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de işlenir.

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki bir kaç dersin en temel konuları birleştirilerek yeni isimle tasarlanır.

Konu alanını dikkate alan ve bireylerin içeriğe yönelik bilgileri kazanmasını öngören en yaygın yaklaşımdır. Başka bir deyişle konu alanını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Konu merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Konu tasarımı: En eski tasarım biçimidir. Her konu diğer konulardan ayrı biçimde tasarlanır. Konular birbirinden kopuk, bağımsız bilgi kategorileri durumunda ise de konular arasında mantıksal bir ilişki kurulmasına öncelik verilmektedir.

Disiplin tasarımı: Konuların değil, dersin tasarlanmasıdır. Her ders kendi başına bir tasarımdır. Her ders kendi içinde en ince ayrıntısına kadar tasarlanır. Öğretmen alanında uzmandır.

Disiplinlerarası tasarım: Tüm dersler arasında ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır. Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur. Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim, Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de işlenir.

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki bir kaç dersin en temel konuları birleştirilerek yeni isimle tasarlanır.

Konu alanını dikkate alan ve bireylerin içeriğe yönelik bilgileri kazanmasını öngören en yaygın yaklaşımdır. Başka bir deyişle konu alanını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Konu merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Konu tasarımı: En eski tasarım biçimidir. Her konu diğer konulardan ayrı biçimde tasarlanır. Konular birbirinden kopuk, bağımsız bilgi kategorileri durumunda ise de konular arasında mantıksal bir ilişki kurulmasına öncelik verilmektedir.

Disiplin tasarımı: Konuların değil, dersin tasarlanmasıdır. Her ders kendi başına bir tasarımdır. Her ders kendi içinde en ince ayrıntısına kadar tasarlanır. Öğretmen alanında uzmandır.

Disiplinlerarası tasarım: Tüm dersler arasında ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır. Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur. Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim, Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de işlenir.

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki bir kaç dersin en temel konuları birleştirilerek yeni isimle tasarlanır.

Konu alanını dikkate alan ve bireylerin içeriğe yönelik bilgileri kazanmasını öngören en yaygın yaklaşımdır. Başka bir deyişle konu alanını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Konu merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Konu tasarımı: En eski tasarım biçimidir. Her konu diğer konulardan ayrı biçimde tasarlanır. Konular birbirinden kopuk, bağımsız bilgi kategorileri durumunda ise de konular arasında mantıksal bir ilişki kurulmasına öncelik verilmektedir.

Disiplin tasarımı: Konuların değil, dersin tasarlanmasıdır. Her ders kendi başına bir tasarımdır. Her ders kendi içinde en ince ayrıntısına kadar tasarlanır. Öğretmen alanında uzmandır.

Disiplinlerarası tasarım: Tüm dersler arasında ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır. Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur. Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim, Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de işlenir.

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki bir kaç dersin en temel konuları birleştirilerek yeni isimle tasarlanır.

Disiplinlerarası tasarım: Tüm dersler arasında ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır. Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur. Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim, Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de işlenir.

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki bir kaç dersin en temel konuları birleştirilerek yeni isimle tasarlanır.

Disiplinlerarası tasarım: Tüm dersler arasında ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır. Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur. Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim, Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de işlenir.

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki bir kaç dersin en temel konuları birleştirilerek yeni isimle tasarlanır.

Disiplinlerarası tasarım: Tüm dersler arasında ilişkinin kurulması mantığına göre oluşturulan tasarımdır. Programda yer alan tüm dersler arasında ilişki kurulur. Yani, Sosyal bilgiler dersindeki bir tema, Türkçe, Resim, Beden Eğitimi, Müzik ve Din Kültürü vs. derslerinde de işlenir.

Geniş alanlı tasarım: Birbirine benzer nitelikteki bir kaç dersin en temel konuları birleştirilerek yeni isimle tasarlanır.

79. Soru

Öğrenen Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Öğrenen Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Öğrenen Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Öğrenen Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Cevap

Öğrenciyi dikkate alan ve öğrencilerin ilgi, gereksinim ve beklentilerini temel alan öğrenen merkezli yaklaşımdır. Başka bir deyişle öğrencinin etkin katılımını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Öğrenen merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Çocuk merkezli tasarım: Bu tasarımın savunucuları, öğrencinin en iyi biçimde öğrenebilmesi için etkin duruma geçirilmesi gerektiğini öne sürmüşlerdir. Onlara göre öğrenme, öğrencinin yaşantısından ayrılmamalıdır, birbiriyle bağlantılı olmalıdır. Öğrencinin ilgisi ve gereksinimleri ön plandır.

Yaşantı merkezli tasarım: Bu tasarım da çocuk merkezli tasarımlar gibidir. Ancak çocukların gereksinimleri ve ilgilerinin önceden tasarlanamayacağı düşüncesinden hareketle eğitim programı çerçevesinin tüm çocuklara göre planlanamayacağı ileri sürülür.

Romantik tasarım: Okulun işlev ve yapısının gözden geçirilip değiştirilmesini ileri sürer. Öğrencinin doğasına uygun eğitim sistemini savunur. Kişiye özel eğitim ya da bireysel eğitim kavramlarını ön plana çıkartan tasarımdır.

Hümanistik tasarım: Bu tasarımın özünde davranışçı kuramın öğrenmeyi yalnızca etki-tepki ilişkisi ile açıklamasına karşı çıkarak öğrenmenin daha karmaşık bir olgu olduğunu; başka bir deyişle öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti ve hazırbulunuşluğunun dikkate alınması gerektiğini savunur.

Öğrenciyi dikkate alan ve öğrencilerin ilgi, gereksinim ve beklentilerini temel alan öğrenen merkezli yaklaşımdır. Başka bir deyişle öğrencinin etkin katılımını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Öğrenen merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Çocuk merkezli tasarım: Bu tasarımın savunucuları, öğrencinin en iyi biçimde öğrenebilmesi için etkin duruma geçirilmesi gerektiğini öne sürmüşlerdir. Onlara göre öğrenme, öğrencinin yaşantısından ayrılmamalıdır, birbiriyle bağlantılı olmalıdır. Öğrencinin ilgisi ve gereksinimleri ön plandır.

Yaşantı merkezli tasarım: Bu tasarım da çocuk merkezli tasarımlar gibidir. Ancak çocukların gereksinimleri ve ilgilerinin önceden tasarlanamayacağı düşüncesinden hareketle eğitim programı çerçevesinin tüm çocuklara göre planlanamayacağı ileri sürülür.

Romantik tasarım: Okulun işlev ve yapısının gözden geçirilip değiştirilmesini ileri sürer. Öğrencinin doğasına uygun eğitim sistemini savunur. Kişiye özel eğitim ya da bireysel eğitim kavramlarını ön plana çıkartan tasarımdır.

Hümanistik tasarım: Bu tasarımın özünde davranışçı kuramın öğrenmeyi yalnızca etki-tepki ilişkisi ile açıklamasına karşı çıkarak öğrenmenin daha karmaşık bir olgu olduğunu; başka bir deyişle öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti ve hazırbulunuşluğunun dikkate alınması gerektiğini savunur.

Öğrenciyi dikkate alan ve öğrencilerin ilgi, gereksinim ve beklentilerini temel alan öğrenen merkezli yaklaşımdır. Başka bir deyişle öğrencinin etkin katılımını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Öğrenen merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Çocuk merkezli tasarım: Bu tasarımın savunucuları, öğrencinin en iyi biçimde öğrenebilmesi için etkin duruma geçirilmesi gerektiğini öne sürmüşlerdir. Onlara göre öğrenme, öğrencinin yaşantısından ayrılmamalıdır, birbiriyle bağlantılı olmalıdır. Öğrencinin ilgisi ve gereksinimleri ön plandır.

Yaşantı merkezli tasarım: Bu tasarım da çocuk merkezli tasarımlar gibidir. Ancak çocukların gereksinimleri ve ilgilerinin önceden tasarlanamayacağı düşüncesinden hareketle eğitim programı çerçevesinin tüm çocuklara göre planlanamayacağı ileri sürülür.

Romantik tasarım: Okulun işlev ve yapısının gözden geçirilip değiştirilmesini ileri sürer. Öğrencinin doğasına uygun eğitim sistemini savunur. Kişiye özel eğitim ya da bireysel eğitim kavramlarını ön plana çıkartan tasarımdır.

Hümanistik tasarım: Bu tasarımın özünde davranışçı kuramın öğrenmeyi yalnızca etki-tepki ilişkisi ile açıklamasına karşı çıkarak öğrenmenin daha karmaşık bir olgu olduğunu; başka bir deyişle öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti ve hazırbulunuşluğunun dikkate alınması gerektiğini savunur.

Öğrenciyi dikkate alan ve öğrencilerin ilgi, gereksinim ve beklentilerini temel alan öğrenen merkezli yaklaşımdır. Başka bir deyişle öğrencinin etkin katılımını temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Öğrenen merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Çocuk merkezli tasarım: Bu tasarımın savunucuları, öğrencinin en iyi biçimde öğrenebilmesi için etkin duruma geçirilmesi gerektiğini öne sürmüşlerdir. Onlara göre öğrenme, öğrencinin yaşantısından ayrılmamalıdır, birbiriyle bağlantılı olmalıdır. Öğrencinin ilgisi ve gereksinimleri ön plandır.

Yaşantı merkezli tasarım: Bu tasarım da çocuk merkezli tasarımlar gibidir. Ancak çocukların gereksinimleri ve ilgilerinin önceden tasarlanamayacağı düşüncesinden hareketle eğitim programı çerçevesinin tüm çocuklara göre planlanamayacağı ileri sürülür.

Romantik tasarım: Okulun işlev ve yapısının gözden geçirilip değiştirilmesini ileri sürer. Öğrencinin doğasına uygun eğitim sistemini savunur. Kişiye özel eğitim ya da bireysel eğitim kavramlarını ön plana çıkartan tasarımdır.

Hümanistik tasarım: Bu tasarımın özünde davranışçı kuramın öğrenmeyi yalnızca etki-tepki ilişkisi ile açıklamasına karşı çıkarak öğrenmenin daha karmaşık bir olgu olduğunu; başka bir deyişle öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti ve hazırbulunuşluğunun dikkate alınması gerektiğini savunur.

80. Soru

Sorun Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Sorun Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Sorun Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Sorun Merkezli Program Tasarımları ve özellikleri nelerdir?

Cevap

Toplumun karşılanmamış gereksinimlerini dikkate alan ve bireylerin problem çözme becerilerini geliştirmeyi öngören yaklaşımdır. Başka bir deyişle toplumda yaşanan sorunları temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Sorun merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Yaşam koşulları tasarımı: Bu tasarımda programlar öğrencilerin, toplumun değişen yaşam koşullarına uyum sağlamasını kolaylaştırmak amacıyla hazırlanır. Konular, toplumun yaşamına göre düzenlenmeli, öğrenciler öğrendiklerini yaşamlarında bizzat kullanmalıdırlar. Öğrencinin toplumun değişen koşullarına uyumunun sağlanması hedeflenir.

Çekirdek tasarımı: Programda merkeze alınan bazı konular vardır. Konular sorunsal nitelikte olup program bu toplumsal konuların çevresinde şekillenir. Öğrenci içinde yaşadığı çevreyi ve toplumu laboratuvar gibi görüp toplumsal sorunlara bu laboratuvarda çözümler üretmesini teşvik eder. İş birliğine dayalı öğrenme ön plandadır. Konular ayrı ayrı öğretilmeyip dersler arası bağ kurularak öğrenme temel alınmıştır.

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı: Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi sağlayan kanaat önderi konumundadır.

Toplumun karşılanmamış gereksinimlerini dikkate alan ve bireylerin problem çözme becerilerini geliştirmeyi öngören yaklaşımdır. Başka bir deyişle toplumda yaşanan sorunları temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Sorun merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Yaşam koşulları tasarımı: Bu tasarımda programlar öğrencilerin, toplumun değişen yaşam koşullarına uyum sağlamasını kolaylaştırmak amacıyla hazırlanır. Konular, toplumun yaşamına göre düzenlenmeli, öğrenciler öğrendiklerini yaşamlarında bizzat kullanmalıdırlar. Öğrencinin toplumun değişen koşullarına uyumunun sağlanması hedeflenir.

Çekirdek tasarımı: Programda merkeze alınan bazı konular vardır. Konular sorunsal nitelikte olup program bu toplumsal konuların çevresinde şekillenir. Öğrenci içinde yaşadığı çevreyi ve toplumu laboratuvar gibi görüp toplumsal sorunlara bu laboratuvarda çözümler üretmesini teşvik eder. İş birliğine dayalı öğrenme ön plandadır. Konular ayrı ayrı öğretilmeyip dersler arası bağ kurularak öğrenme temel alınmıştır.

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı: Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi sağlayan kanaat önderi konumundadır.

Toplumun karşılanmamış gereksinimlerini dikkate alan ve bireylerin problem çözme becerilerini geliştirmeyi öngören yaklaşımdır. Başka bir deyişle toplumda yaşanan sorunları temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Sorun merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Yaşam koşulları tasarımı: Bu tasarımda programlar öğrencilerin, toplumun değişen yaşam koşullarına uyum sağlamasını kolaylaştırmak amacıyla hazırlanır. Konular, toplumun yaşamına göre düzenlenmeli, öğrenciler öğrendiklerini yaşamlarında bizzat kullanmalıdırlar. Öğrencinin toplumun değişen koşullarına uyumunun sağlanması hedeflenir.

Çekirdek tasarımı: Programda merkeze alınan bazı konular vardır. Konular sorunsal nitelikte olup program bu toplumsal konuların çevresinde şekillenir. Öğrenci içinde yaşadığı çevreyi ve toplumu laboratuvar gibi görüp toplumsal sorunlara bu laboratuvarda çözümler üretmesini teşvik eder. İş birliğine dayalı öğrenme ön plandadır. Konular ayrı ayrı öğretilmeyip dersler arası bağ kurularak öğrenme temel alınmıştır.

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı: Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi sağlayan kanaat önderi konumundadır.

Toplumun karşılanmamış gereksinimlerini dikkate alan ve bireylerin problem çözme becerilerini geliştirmeyi öngören yaklaşımdır. Başka bir deyişle toplumda yaşanan sorunları temel alan program düzenleme yaklaşımıdır. Sorun merkezli yaklaşımlar kendi içinde farklı biçimlerde tasarlanmaktadır.

Yaşam koşulları tasarımı: Bu tasarımda programlar öğrencilerin, toplumun değişen yaşam koşullarına uyum sağlamasını kolaylaştırmak amacıyla hazırlanır. Konular, toplumun yaşamına göre düzenlenmeli, öğrenciler öğrendiklerini yaşamlarında bizzat kullanmalıdırlar. Öğrencinin toplumun değişen koşullarına uyumunun sağlanması hedeflenir.

Çekirdek tasarımı: Programda merkeze alınan bazı konular vardır. Konular sorunsal nitelikte olup program bu toplumsal konuların çevresinde şekillenir. Öğrenci içinde yaşadığı çevreyi ve toplumu laboratuvar gibi görüp toplumsal sorunlara bu laboratuvarda çözümler üretmesini teşvik eder. İş birliğine dayalı öğrenme ön plandadır. Konular ayrı ayrı öğretilmeyip dersler arası bağ kurularak öğrenme temel alınmıştır.

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı: Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi sağlayan kanaat önderi konumundadır.

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı: Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi sağlayan kanaat önderi konumundadır.

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı: Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi sağlayan kanaat önderi konumundadır.

Toplumsal sorunlar ve yenidenkurmacılık tasarımı: Toplumsal değişimin merkezi okuldur. Bu tasarımla hazırlanan programlar toplumu yeniden yapılandıracak (değişimi destekleyecek) hedefler ortaya koymalı, toplumsal değişimi hızlandırıcı nitelik taşımalıdır. Konular güncel toplum sorunlarına göre değişebilmekte, öğretmenler de toplumsal değişimi sağlayan kanaat önderi konumundadır.

81. Soru

Program geliştirme sürecinin aşamaları nelerdir?

Program geliştirme sürecinin aşamaları nelerdir?

Program geliştirme sürecinin aşamaları nelerdir?

Program geliştirme sürecinin aşamaları nelerdir?

Cevap

Program geliştirme süreklilik gösteren, bilimsel dayanakların işe koşulması ile yürütülen bir süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleşir; Planlama, Tasarlama, Programın Denenmesi ve Değerlendirme. Program geliştirme uzmanları her bir aşamada farklı alanlardan uzman kişilerle birlikte derinlemesine çalışmalar yaparlar. Program geliştirme süreci (S:35, Şekil 2.4)’te gösterilmiştir.

Program geliştirme süreklilik gösteren, bilimsel dayanakların işe koşulması ile yürütülen bir süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleşir; Planlama, Tasarlama, Programın Denenmesi ve Değerlendirme. Program geliştirme uzmanları her bir aşamada farklı alanlardan uzman kişilerle birlikte derinlemesine çalışmalar yaparlar. Program geliştirme süreci (S:35, Şekil 2.4)’te gösterilmiştir.

Program geliştirme süreklilik gösteren, bilimsel dayanakların işe koşulması ile yürütülen bir süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleşir; Planlama, Tasarlama, Programın Denenmesi ve Değerlendirme. Program geliştirme uzmanları her bir aşamada farklı alanlardan uzman kişilerle birlikte derinlemesine çalışmalar yaparlar. Program geliştirme süreci (S:35, Şekil 2.4)’te gösterilmiştir.

Program geliştirme süreklilik gösteren, bilimsel dayanakların işe koşulması ile yürütülen bir süreçtir. Bu süreç dört temel aşamada gerçekleşir; Planlama, Tasarlama, Programın Denenmesi ve Değerlendirme. Program geliştirme uzmanları her bir aşamada farklı alanlardan uzman kişilerle birlikte derinlemesine çalışmalar yaparlar. Program geliştirme süreci (S:35, Şekil 2.4)’te gösterilmiştir.

82. Soru

Planlama aşamasında yer alan gereksinim analizi neden önemlidir?

Cevap

Gereksinim, mevcut durum ile olması gereken ya da istenilen durum arasındaki farklılıktır. Bir bakıma, “Ne” ile “Ne olmalı?” arasındaki farktır. Okulun veya programın gelişimi için yapılacak çalışmalarda kullanılacak tüm veriler oluşturulmadan önce, okulda veya programda hangi alanlarda gelişime gereksinim olduğunun belirlenmesi gereklidir. Bunun içinde detaylı gereksinim analizine gereksinim duyulmaktadır. Gereksinim Analizi, mevcut durum ile ulaşılmak istenilen durum arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla izlenecek bir süreçtir. Karşılanmayan gereksinimlerin içerikleri, ne oldukları, sunulan ürün ve hizmetin elde edilmesindeki engeller, yapılacak gereksinim analizi ile ortaya çıkacaktır. Gereksinimlerin belirlenmesi ile programda belirlenen hedeflerin toplumun beklentileri ile uyumlu olup olmadığı, programın hedeflerinin doğru belirlenip belirlenmediği ortaya konur; yalnızca hedeflerin değil içeriğin ve programın diğer ögelerinin düzenlenmesinde veri sağlar. Burada önemli bir noktada şudur ki, gereksinimlerin en iyi biçimde karşılanması gerçek gereksinimin ne olduğunun saptanmasına bağlı olmasıdır.

Gereksinimler belirlenirken şu üç soruya yanıt aranır:

• Toplumun beklenti ve gereksinimleri nelerdir?
• Bireyin gereksinimleri nelerdir?
• Konu alanı ile ilgili gereksinimler nelerdir?

Bu üç soruya yanıt ararken program geliştirme komisyonunda yer alan üyelerin kullanabilecekleri gereksinim belirleme yaklaşımları ve gereksinim belirleme teknikleri bulunmaktadır.

83. Soru

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında dikkate alınması gerekenler nelerdir?

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında dikkate alınması gerekenler nelerdir?

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında dikkate alınması gerekenler nelerdir?

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında dikkate alınması gerekenler nelerdir?

Cevap

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında birey, toplum ve konu alanı temel belirleyicilerdir. Eğitim hedefleri belirlenirken

• Eğitimin genel hedefleri,
• Toplumun gereksinimleri,
• Programın geliştirildiği konu alanının özellikleri,
• Eğitilecek bireylerin gelişim düzeyleri,
• Bireylerin eğitim gereksinimleri dikkatle alınmalıdır.
Öte yandan birey-toplum ve konu alanının her beklenti ve isteği eğitim hedefi olmaz.

Birey, toplum ve konu alanının istek ve beklentilerinin hangilerinin eğitimin alanına girdiği, bunların hangilerinin eğitim yoluyla kazandırılıp kazandırılamayacağı, bunların eğitim bilimleri süzgeçlerinden geçirilmesinden sonra belirlenir. Bu süzgeçler şunlardır:

• Eğitim felsefesi
• Eğitim psikolojisi
• Eğitim sosyolojisi
• Eğitim ekonomisi

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında birey, toplum ve konu alanı temel belirleyicilerdir. Eğitim hedefleri belirlenirken

• Eğitimin genel hedefleri,
• Toplumun gereksinimleri,
• Programın geliştirildiği konu alanının özellikleri,
• Eğitilecek bireylerin gelişim düzeyleri,
• Bireylerin eğitim gereksinimleri dikkatle alınmalıdır.
Öte yandan birey-toplum ve konu alanının her beklenti ve isteği eğitim hedefi olmaz.

Birey, toplum ve konu alanının istek ve beklentilerinin hangilerinin eğitimin alanına girdiği, bunların hangilerinin eğitim yoluyla kazandırılıp kazandırılamayacağı, bunların eğitim bilimleri süzgeçlerinden geçirilmesinden sonra belirlenir. Bu süzgeçler şunlardır:

• Eğitim felsefesi
• Eğitim psikolojisi
• Eğitim sosyolojisi
• Eğitim ekonomisi

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında birey, toplum ve konu alanı temel belirleyicilerdir. Eğitim hedefleri belirlenirken

• Eğitimin genel hedefleri,
• Toplumun gereksinimleri,
• Programın geliştirildiği konu alanının özellikleri,
• Eğitilecek bireylerin gelişim düzeyleri,
• Bireylerin eğitim gereksinimleri dikkatle alınmalıdır.
Öte yandan birey-toplum ve konu alanının her beklenti ve isteği eğitim hedefi olmaz.

Birey, toplum ve konu alanının istek ve beklentilerinin hangilerinin eğitimin alanına girdiği, bunların hangilerinin eğitim yoluyla kazandırılıp kazandırılamayacağı, bunların eğitim bilimleri süzgeçlerinden geçirilmesinden sonra belirlenir. Bu süzgeçler şunlardır:

• Eğitim felsefesi
• Eğitim psikolojisi
• Eğitim sosyolojisi
• Eğitim ekonomisi

Eğitim hedeflerinin oluşturulmasında birey, toplum ve konu alanı temel belirleyicilerdir. Eğitim hedefleri belirlenirken

• Eğitimin genel hedefleri,
• Toplumun gereksinimleri,
• Programın geliştirildiği konu alanının özellikleri,
• Eğitilecek bireylerin gelişim düzeyleri,
• Bireylerin eğitim gereksinimleri dikkatle alınmalıdır.
Öte yandan birey-toplum ve konu alanının her beklenti ve isteği eğitim hedefi olmaz.

Birey, toplum ve konu alanının istek ve beklentilerinin hangilerinin eğitimin alanına girdiği, bunların hangilerinin eğitim yoluyla kazandırılıp kazandırılamayacağı, bunların eğitim bilimleri süzgeçlerinden geçirilmesinden sonra belirlenir. Bu süzgeçler şunlardır:

• Eğitim felsefesi
• Eğitim psikolojisi
• Eğitim sosyolojisi
• Eğitim ekonomisi

84. Soru

Hedeflerde bulunması gereken özellikler nelerdir?

Hedeflerde bulunması gereken özellikler nelerdir?

Hedeflerde bulunması gereken özellikler nelerdir?

Hedeflerde bulunması gereken özellikler nelerdir?

Cevap

Hedeflerde bulunması gereken kimi özellikler vardır. Bunlar şöyle belirtilebilir:

  • Öğrenci davranışına dönüklük: Hedefe ait ifadeler öğrenciye yönelik olmalı ve öğretme öğrenme süreci sonunda kazanacakları davranışları ifade etmelidir.

  • Açıklık-seçiklik: Hedef ifadeleri net olmalı, planlayanlar ve uygulayanlar aynı şeyi anlamalıdır.

  • Kenetlilik: Hedef ifadelerinin konu içeriği ile ilgili ve ilişkili olmalıdır.

  • Genellik: Hedef ifadeleri genel, ancak aynı zamanda sınırlı olmalıdır. Bu hedefin, bir davranış grubuna ait olması, ancak tek bir özelliği ifade etmesi özelliğidir.

  • Tutarlık: Belirlenen gerek hedeflerin bireye kazandırılması istenen başka hedeflerle çatışmaması gerekse toplumun ve eğitim sisteminin genel amaçları ile aynı şeyi belirtmesi özelliğidir.

  • Bitişiklik: Birden fazla hedefin aynı ifadede yer alması hedefi binişik yapar. Oysa hedefler binişik değil bitişik olmalıdır. 

  • Ürüne dönüklük: Hedefler öğrenme sürecine yönelik değil, öğrenci ürününe göre olmalıdır.

  • Ulaşılabilirlik: Hedeflerin öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti, gelişim ve öğrenme özelliklerine uygun oluşturulmasıdır. Başka bir deyişle öğrencinin yaş, sınıf, psikolojik ve fizyolojik özellikleri dikkate alınmalıdır.

Hedeflerde bulunması gereken kimi özellikler vardır. Bunlar şöyle belirtilebilir:

  • Öğrenci davranışına dönüklük: Hedefe ait ifadeler öğrenciye yönelik olmalı ve öğretme öğrenme süreci sonunda kazanacakları davranışları ifade etmelidir.

  • Açıklık-seçiklik: Hedef ifadeleri net olmalı, planlayanlar ve uygulayanlar aynı şeyi anlamalıdır.

  • Kenetlilik: Hedef ifadelerinin konu içeriği ile ilgili ve ilişkili olmalıdır.

  • Genellik: Hedef ifadeleri genel, ancak aynı zamanda sınırlı olmalıdır. Bu hedefin, bir davranış grubuna ait olması, ancak tek bir özelliği ifade etmesi özelliğidir.

  • Tutarlık: Belirlenen gerek hedeflerin bireye kazandırılması istenen başka hedeflerle çatışmaması gerekse toplumun ve eğitim sisteminin genel amaçları ile aynı şeyi belirtmesi özelliğidir.

  • Bitişiklik: Birden fazla hedefin aynı ifadede yer alması hedefi binişik yapar. Oysa hedefler binişik değil bitişik olmalıdır. 

  • Ürüne dönüklük: Hedefler öğrenme sürecine yönelik değil, öğrenci ürününe göre olmalıdır.

  • Ulaşılabilirlik: Hedeflerin öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti, gelişim ve öğrenme özelliklerine uygun oluşturulmasıdır. Başka bir deyişle öğrencinin yaş, sınıf, psikolojik ve fizyolojik özellikleri dikkate alınmalıdır.

Hedeflerde bulunması gereken kimi özellikler vardır. Bunlar şöyle belirtilebilir:

  • Öğrenci davranışına dönüklük: Hedefe ait ifadeler öğrenciye yönelik olmalı ve öğretme öğrenme süreci sonunda kazanacakları davranışları ifade etmelidir.

  • Açıklık-seçiklik: Hedef ifadeleri net olmalı, planlayanlar ve uygulayanlar aynı şeyi anlamalıdır.

  • Kenetlilik: Hedef ifadelerinin konu içeriği ile ilgili ve ilişkili olmalıdır.

  • Genellik: Hedef ifadeleri genel, ancak aynı zamanda sınırlı olmalıdır. Bu hedefin, bir davranış grubuna ait olması, ancak tek bir özelliği ifade etmesi özelliğidir.

  • Tutarlık: Belirlenen gerek hedeflerin bireye kazandırılması istenen başka hedeflerle çatışmaması gerekse toplumun ve eğitim sisteminin genel amaçları ile aynı şeyi belirtmesi özelliğidir.

  • Bitişiklik: Birden fazla hedefin aynı ifadede yer alması hedefi binişik yapar. Oysa hedefler binişik değil bitişik olmalıdır. 

  • Ürüne dönüklük: Hedefler öğrenme sürecine yönelik değil, öğrenci ürününe göre olmalıdır.

  • Ulaşılabilirlik: Hedeflerin öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti, gelişim ve öğrenme özelliklerine uygun oluşturulmasıdır. Başka bir deyişle öğrencinin yaş, sınıf, psikolojik ve fizyolojik özellikleri dikkate alınmalıdır.

Hedeflerde bulunması gereken kimi özellikler vardır. Bunlar şöyle belirtilebilir:

  • Öğrenci davranışına dönüklük: Hedefe ait ifadeler öğrenciye yönelik olmalı ve öğretme öğrenme süreci sonunda kazanacakları davranışları ifade etmelidir.

  • Açıklık-seçiklik: Hedef ifadeleri net olmalı, planlayanlar ve uygulayanlar aynı şeyi anlamalıdır.

  • Kenetlilik: Hedef ifadelerinin konu içeriği ile ilgili ve ilişkili olmalıdır.

  • Genellik: Hedef ifadeleri genel, ancak aynı zamanda sınırlı olmalıdır. Bu hedefin, bir davranış grubuna ait olması, ancak tek bir özelliği ifade etmesi özelliğidir.

  • Tutarlık: Belirlenen gerek hedeflerin bireye kazandırılması istenen başka hedeflerle çatışmaması gerekse toplumun ve eğitim sisteminin genel amaçları ile aynı şeyi belirtmesi özelliğidir.

  • Bitişiklik: Birden fazla hedefin aynı ifadede yer alması hedefi binişik yapar. Oysa hedefler binişik değil bitişik olmalıdır. 

  • Ürüne dönüklük: Hedefler öğrenme sürecine yönelik değil, öğrenci ürününe göre olmalıdır.

  • Ulaşılabilirlik: Hedeflerin öğrencinin ilgi, gereksinim, beklenti, gelişim ve öğrenme özelliklerine uygun oluşturulmasıdır. Başka bir deyişle öğrencinin yaş, sınıf, psikolojik ve fizyolojik özellikleri dikkate alınmalıdır.
85. Soru

Hedeflerin Yatay Sınıflandırılması (Taksonomik Yaklaşım) nasıldır?

Hedeflerin Yatay Sınıflandırılması (Taksonomik Yaklaşım) nasıldır?

Hedeflerin Yatay Sınıflandırılması (Taksonomik Yaklaşım) nasıldır?

Hedeflerin Yatay Sınıflandırılması (Taksonomik Yaklaşım) nasıldır?

Cevap

Eğitim hedeflerinin kolaydan zora, yakından uzağa, bilinenden bilinmeyene ve somuttan soyuta olacak şekilde hem art arda hem de birbirinin önkoşulu olacak şekilde sıralanmasına aşamalı sınıflandırma denir. Eğitimde hedef kavramı yatay boyutta bilişsel, duyuşsal ve devinişsel olarak sınıflandırılır. Bloom taksonomisine göre hedeflerin aşamalı sınıflaması (S: 40, Şekil 2.6)’da gösterilmiştir.

Eğitim hedeflerinin kolaydan zora, yakından uzağa, bilinenden bilinmeyene ve somuttan soyuta olacak şekilde hem art arda hem de birbirinin önkoşulu olacak şekilde sıralanmasına aşamalı sınıflandırma denir. Eğitimde hedef kavramı yatay boyutta bilişsel, duyuşsal ve devinişsel olarak sınıflandırılır. Bloom taksonomisine göre hedeflerin aşamalı sınıflaması (S: 40, Şekil 2.6)’da gösterilmiştir.

Eğitim hedeflerinin kolaydan zora, yakından uzağa, bilinenden bilinmeyene ve somuttan soyuta olacak şekilde hem art arda hem de birbirinin önkoşulu olacak şekilde sıralanmasına aşamalı sınıflandırma denir. Eğitimde hedef kavramı yatay boyutta bilişsel, duyuşsal ve devinişsel olarak sınıflandırılır. Bloom taksonomisine göre hedeflerin aşamalı sınıflaması (S: 40, Şekil 2.6)’da gösterilmiştir.

Eğitim hedeflerinin kolaydan zora, yakından uzağa, bilinenden bilinmeyene ve somuttan soyuta olacak şekilde hem art arda hem de birbirinin önkoşulu olacak şekilde sıralanmasına aşamalı sınıflandırma denir. Eğitimde hedef kavramı yatay boyutta bilişsel, duyuşsal ve devinişsel olarak sınıflandırılır. Bloom taksonomisine göre hedeflerin aşamalı sınıflaması (S: 40, Şekil 2.6)’da gösterilmiştir.

86. Soru

İçeriğin belirlenmesinde içeriğin sahip olması gereken özellikler nelerdir?

Cevap

Günümüzde program geliştirme çalışmalarını gerekli kılan bazı nedenler vardır. Bunlardan biri, yeni bilgi birimlerinin programlara yansıtılması, diğeri ise bilim ve teknolojideki hızlı gelişme ve bilgi patlamasıdır. İçerik “Ne öğretelim?” sorusuna yanıt arar. İçerik hedefe göre belirlenir ve eğitim-öğretim etkinliklerinin hedefe ulaşması için bir araç rolündedir. İçeriğin şu özelliklere sahip olması gerekir:

  • Hedef davranışlarla ve kendi içinde tutarlı olmalıdır.
  • Öğrencilerin gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
  • Güncel ve bilimsel açıdan doğru olmalıdır.
  • Öğrencilerin bilgilerine ve geçmiş yaşantılarına uygun olmalıdır.
  • Uygulanabilir, kullanılabilir ve yararlı olmalıdır.
  • Öğrenilebilir ve gerçek yaşamla ilişkili olmalıdır.
  • Sistematik olmalı ve öğrenciyi düşünmeye yöneltmelidir.
  • Değerlendirilebilir olmalıdır.
  • Öğrenme konuları ve etkinlikleri birbirleriyle tutarlı ve ilişkili düzenlenmelidir.
  • İçerik düzenlemelerinde somuttan soyuta, basitten karmaşığa, kolaydan zora, yakından uzağa olarak sıralanabilir.

Günümüzde program geliştirme çalışmalarını gerekli kılan bazı nedenler vardır. Bunlardan biri, yeni bilgi birimlerinin programlara yansıtılması, diğeri ise bilim ve teknolojideki hızlı gelişme ve bilgi patlamasıdır. İçerik “Ne öğretelim?” sorusuna yanıt arar. İçerik hedefe göre belirlenir ve eğitim-öğretim etkinliklerinin hedefe ulaşması için bir araç rolündedir. İçeriğin şu özelliklere sahip olması gerekir:

  • Hedef davranışlarla ve kendi içinde tutarlı olmalıdır.
  • Öğrencilerin gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
  • Güncel ve bilimsel açıdan doğru olmalıdır.
  • Öğrencilerin bilgilerine ve geçmiş yaşantılarına uygun olmalıdır.
  • Uygulanabilir, kullanılabilir ve yararlı olmalıdır.
  • Öğrenilebilir ve gerçek yaşamla ilişkili olmalıdır.
  • Sistematik olmalı ve öğrenciyi düşünmeye yöneltmelidir.
  • Değerlendirilebilir olmalıdır.
  • Öğrenme konuları ve etkinlikleri birbirleriyle tutarlı ve ilişkili düzenlenmelidir.
  • İçerik düzenlemelerinde somuttan soyuta, basitten karmaşığa, kolaydan zora, yakından uzağa olarak sıralanabilir.

Günümüzde program geliştirme çalışmalarını gerekli kılan bazı nedenler vardır. Bunlardan biri, yeni bilgi birimlerinin programlara yansıtılması, diğeri ise bilim ve teknolojideki hızlı gelişme ve bilgi patlamasıdır. İçerik “Ne öğretelim?” sorusuna yanıt arar. İçerik hedefe göre belirlenir ve eğitim-öğretim etkinliklerinin hedefe ulaşması için bir araç rolündedir. İçeriğin şu özelliklere sahip olması gerekir:

  • Hedef davranışlarla ve kendi içinde tutarlı olmalıdır.
  • Öğrencilerin gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
  • Güncel ve bilimsel açıdan doğru olmalıdır.
  • Öğrencilerin bilgilerine ve geçmiş yaşantılarına uygun olmalıdır.
  • Uygulanabilir, kullanılabilir ve yararlı olmalıdır.
  • Öğrenilebilir ve gerçek yaşamla ilişkili olmalıdır.
  • Sistematik olmalı ve öğrenciyi düşünmeye yöneltmelidir.
  • Değerlendirilebilir olmalıdır.
  • Öğrenme konuları ve etkinlikleri birbirleriyle tutarlı ve ilişkili düzenlenmelidir.
  • İçerik düzenlemelerinde somuttan soyuta, basitten karmaşığa, kolaydan zora, yakından uzağa olarak sıralanabilir.

Günümüzde program geliştirme çalışmalarını gerekli kılan bazı nedenler vardır. Bunlardan biri, yeni bilgi birimlerinin programlara yansıtılması, diğeri ise bilim ve teknolojideki hızlı gelişme ve bilgi patlamasıdır. İçerik “Ne öğretelim?” sorusuna yanıt arar. İçerik hedefe göre belirlenir ve eğitim-öğretim etkinliklerinin hedefe ulaşması için bir araç rolündedir. İçeriğin şu özelliklere sahip olması gerekir:

  • Hedef davranışlarla ve kendi içinde tutarlı olmalıdır.
  • Öğrencilerin gelişim düzeyine uygun olmalıdır.
  • Güncel ve bilimsel açıdan doğru olmalıdır.
  • Öğrencilerin bilgilerine ve geçmiş yaşantılarına uygun olmalıdır.
  • Uygulanabilir, kullanılabilir ve yararlı olmalıdır.
  • Öğrenilebilir ve gerçek yaşamla ilişkili olmalıdır.
  • Sistematik olmalı ve öğrenciyi düşünmeye yöneltmelidir.
  • Değerlendirilebilir olmalıdır.
  • Öğrenme konuları ve etkinlikleri birbirleriyle tutarlı ve ilişkili düzenlenmelidir.
  • İçerik düzenlemelerinde somuttan soyuta, basitten karmaşığa, kolaydan zora, yakından uzağa olarak sıralanabilir.
87. Soru

Program değerlendirme yaklaşımları nelerdir?

Cevap

Bir eğitim programını değerlendirmek amacıyla veri toplama ve toplanan verileri yorumlamada değerlendiriciler farklı yaklaşımlar izlemektedir. Program değerlendiricilerin, değerlendirme konusundaki bilgi ve beceri düzeyleri, benimsedikleri değerlendirme kuramları ve felsefi değerleri, onların program değerlendirme yaklaşımlarını şekillendirmektedir. Bu yaklaşımlar temel aldıkları ögeye göre amaca dayalı, yönetime dayalı, uzman odaklı ve katılımcı odaklı değerlendirme yaklaşımlarıdır.

Amaca dayalı program değerlendirme yaklaşımında, programın amaçlarının belirlenmesi ve bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşen çıktıların değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Yönetime dayalı program değerlendirme yaklaşımında ise program değerlendirmenin amacı, program hakkında karar veren bireyleri ya da kuruluşları bilgilendirmektir. Bu yaklaşımı savunan değerlendirme modelinin amacı yönetimin vereceği kararlara açıklık getirmektir. Bu nedenle alınacak her alternatif kararın avantajları ve dezavantajları konusunda yeterli bilgi toplanır. 

Uzmanlık yönelimli program değerlendirme yaklaşımında, değerlendirme yapılırken tek bir uzmanın değil, konuyla ilgili uzmanlığına gereksinim duyulan herkesin görüşlerine başvurulur. Programın niteliği hakkında yargıda bulunmak için uzman görüşüne başvurulması gerektiğini savunan bu modelin temel amacı, programın niteliğini profesyonel bir bakış açısıyla inceleyip, değerlendirmektir.

Başka bir sınıflamada ise program değerlendirme süreçlerinde genellikle üç tür değerlendirmenin yapıldığı ve buna göre programla ilgili çeşitli kararların alındığı belirtilmektedir. Bunlarda şöyle sıralanabilir:

Yansıtıcı değerlendirme; uygulamaya geçirilmeden önce taslak eğitim programının ilgili kesimlerin görüşleri alınarak yapılan değerlendirmeleri kapsar.

Biçimlendirici değerlendirme; mevcut programların uygulanmasına yönelik dönüt sağlamak amacıyla yapılır.

Düzey belirleyici değerlendirme; programların uygulanması sürecinde, gerek öğretme-öğrenme uygulamaları sonundaki öğrenmeleri gerekse önceki öğrenmeleri içerir.

Bir eğitim programını değerlendirmek amacıyla veri toplama ve toplanan verileri yorumlamada değerlendiriciler farklı yaklaşımlar izlemektedir. Program değerlendiricilerin, değerlendirme konusundaki bilgi ve beceri düzeyleri, benimsedikleri değerlendirme kuramları ve felsefi değerleri, onların program değerlendirme yaklaşımlarını şekillendirmektedir. Bu yaklaşımlar temel aldıkları ögeye göre amaca dayalı, yönetime dayalı, uzman odaklı ve katılımcı odaklı değerlendirme yaklaşımlarıdır.

Amaca dayalı program değerlendirme yaklaşımında, programın amaçlarının belirlenmesi ve bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşen çıktıların değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Yönetime dayalı program değerlendirme yaklaşımında ise program değerlendirmenin amacı, program hakkında karar veren bireyleri ya da kuruluşları bilgilendirmektir. Bu yaklaşımı savunan değerlendirme modelinin amacı yönetimin vereceği kararlara açıklık getirmektir. Bu nedenle alınacak her alternatif kararın avantajları ve dezavantajları konusunda yeterli bilgi toplanır. 

Uzmanlık yönelimli program değerlendirme yaklaşımında, değerlendirme yapılırken tek bir uzmanın değil, konuyla ilgili uzmanlığına gereksinim duyulan herkesin görüşlerine başvurulur. Programın niteliği hakkında yargıda bulunmak için uzman görüşüne başvurulması gerektiğini savunan bu modelin temel amacı, programın niteliğini profesyonel bir bakış açısıyla inceleyip, değerlendirmektir.

Başka bir sınıflamada ise program değerlendirme süreçlerinde genellikle üç tür değerlendirmenin yapıldığı ve buna göre programla ilgili çeşitli kararların alındığı belirtilmektedir. Bunlarda şöyle sıralanabilir:

Yansıtıcı değerlendirme; uygulamaya geçirilmeden önce taslak eğitim programının ilgili kesimlerin görüşleri alınarak yapılan değerlendirmeleri kapsar.

Biçimlendirici değerlendirme; mevcut programların uygulanmasına yönelik dönüt sağlamak amacıyla yapılır.

Düzey belirleyici değerlendirme; programların uygulanması sürecinde, gerek öğretme-öğrenme uygulamaları sonundaki öğrenmeleri gerekse önceki öğrenmeleri içerir.

Bir eğitim programını değerlendirmek amacıyla veri toplama ve toplanan verileri yorumlamada değerlendiriciler farklı yaklaşımlar izlemektedir. Program değerlendiricilerin, değerlendirme konusundaki bilgi ve beceri düzeyleri, benimsedikleri değerlendirme kuramları ve felsefi değerleri, onların program değerlendirme yaklaşımlarını şekillendirmektedir. Bu yaklaşımlar temel aldıkları ögeye göre amaca dayalı, yönetime dayalı, uzman odaklı ve katılımcı odaklı değerlendirme yaklaşımlarıdır.

Amaca dayalı program değerlendirme yaklaşımında, programın amaçlarının belirlenmesi ve bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşen çıktıların değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Yönetime dayalı program değerlendirme yaklaşımında ise program değerlendirmenin amacı, program hakkında karar veren bireyleri ya da kuruluşları bilgilendirmektir. Bu yaklaşımı savunan değerlendirme modelinin amacı yönetimin vereceği kararlara açıklık getirmektir. Bu nedenle alınacak her alternatif kararın avantajları ve dezavantajları konusunda yeterli bilgi toplanır. 

Uzmanlık yönelimli program değerlendirme yaklaşımında, değerlendirme yapılırken tek bir uzmanın değil, konuyla ilgili uzmanlığına gereksinim duyulan herkesin görüşlerine başvurulur. Programın niteliği hakkında yargıda bulunmak için uzman görüşüne başvurulması gerektiğini savunan bu modelin temel amacı, programın niteliğini profesyonel bir bakış açısıyla inceleyip, değerlendirmektir.

Başka bir sınıflamada ise program değerlendirme süreçlerinde genellikle üç tür değerlendirmenin yapıldığı ve buna göre programla ilgili çeşitli kararların alındığı belirtilmektedir. Bunlarda şöyle sıralanabilir:

Yansıtıcı değerlendirme; uygulamaya geçirilmeden önce taslak eğitim programının ilgili kesimlerin görüşleri alınarak yapılan değerlendirmeleri kapsar.

Biçimlendirici değerlendirme; mevcut programların uygulanmasına yönelik dönüt sağlamak amacıyla yapılır.

Düzey belirleyici değerlendirme; programların uygulanması sürecinde, gerek öğretme-öğrenme uygulamaları sonundaki öğrenmeleri gerekse önceki öğrenmeleri içerir.

Bir eğitim programını değerlendirmek amacıyla veri toplama ve toplanan verileri yorumlamada değerlendiriciler farklı yaklaşımlar izlemektedir. Program değerlendiricilerin, değerlendirme konusundaki bilgi ve beceri düzeyleri, benimsedikleri değerlendirme kuramları ve felsefi değerleri, onların program değerlendirme yaklaşımlarını şekillendirmektedir. Bu yaklaşımlar temel aldıkları ögeye göre amaca dayalı, yönetime dayalı, uzman odaklı ve katılımcı odaklı değerlendirme yaklaşımlarıdır.

Amaca dayalı program değerlendirme yaklaşımında, programın amaçlarının belirlenmesi ve bu amaçlar doğrultusunda gerçekleşen çıktıların değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Yönetime dayalı program değerlendirme yaklaşımında ise program değerlendirmenin amacı, program hakkında karar veren bireyleri ya da kuruluşları bilgilendirmektir. Bu yaklaşımı savunan değerlendirme modelinin amacı yönetimin vereceği kararlara açıklık getirmektir. Bu nedenle alınacak her alternatif kararın avantajları ve dezavantajları konusunda yeterli bilgi toplanır. 

Uzmanlık yönelimli program değerlendirme yaklaşımında, değerlendirme yapılırken tek bir uzmanın değil, konuyla ilgili uzmanlığına gereksinim duyulan herkesin görüşlerine başvurulur. Programın niteliği hakkında yargıda bulunmak için uzman görüşüne başvurulması gerektiğini savunan bu modelin temel amacı, programın niteliğini profesyonel bir bakış açısıyla inceleyip, değerlendirmektir.

Başka bir sınıflamada ise program değerlendirme süreçlerinde genellikle üç tür değerlendirmenin yapıldığı ve buna göre programla ilgili çeşitli kararların alındığı belirtilmektedir. Bunlarda şöyle sıralanabilir:

Yansıtıcı değerlendirme; uygulamaya geçirilmeden önce taslak eğitim programının ilgili kesimlerin görüşleri alınarak yapılan değerlendirmeleri kapsar.

Biçimlendirici değerlendirme; mevcut programların uygulanmasına yönelik dönüt sağlamak amacıyla yapılır.

Düzey belirleyici değerlendirme; programların uygulanması sürecinde, gerek öğretme-öğrenme uygulamaları sonundaki öğrenmeleri gerekse önceki öğrenmeleri içerir.

Biçimlendirici değerlendirme; mevcut programların uygulanmasına yönelik dönüt sağlamak amacıyla yapılır.

Düzey belirleyici değerlendirme; programların uygulanması sürecinde, gerek öğretme-öğrenme uygulamaları sonundaki öğrenmeleri gerekse önceki öğrenmeleri içerir.

Biçimlendirici değerlendirme; mevcut programların uygulanmasına yönelik dönüt sağlamak amacıyla yapılır.

Düzey belirleyici değerlendirme; programların uygulanması sürecinde, gerek öğretme-öğrenme uygulamaları sonundaki öğrenmeleri gerekse önceki öğrenmeleri içerir.

Biçimlendirici değerlendirme; mevcut programların uygulanmasına yönelik dönüt sağlamak amacıyla yapılır.

Düzey belirleyici değerlendirme; programların uygulanması sürecinde, gerek öğretme-öğrenme uygulamaları sonundaki öğrenmeleri gerekse önceki öğrenmeleri içerir.

88. Soru

Programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek program değerlendirme modelleri nelerdir?

Programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek program değerlendirme modelleri nelerdir?

Programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek program değerlendirme modelleri nelerdir?

Programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek program değerlendirme modelleri nelerdir?

Programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek program değerlendirme modelleri nelerdir?

Programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek program değerlendirme modelleri nelerdir?

Programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek program değerlendirme modelleri nelerdir?

Cevap

Program değerlendirme ile ilgili yukarıda bahsedilen temel yaklaşımların yanı sıra denenmekte olan ya da uygulanmakta olan programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek çeşitli program değerlendirme modelleri bulunmaktadır. Bu modellerin başlıcaları şunlardır:

  • Tyler’ın Hedefe Dayalı modeli
  • Metseffel ve Michael Modeli
  • Provus’un Farklar Yaklaşımı Modeli
  • Stake’in Uygunluk-Olasılık Modeli
  • Stuebeam’in Bağlam, Girdi, Süreç, Ürün (CIPP) Modeli
  • Stake’in İhtiyaca Cevap Vermeye Dayalı Değerlendirme Modeli
  • Eisner’in Eğitsel Uzmanlık Eleştiri Modeli
  • Saylor, Alexander ve Lewis Modeli

Program değerlendirme ile ilgili yukarıda bahsedilen temel yaklaşımların yanı sıra denenmekte olan ya da uygulanmakta olan programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek çeşitli program değerlendirme modelleri bulunmaktadır. Bu modellerin başlıcaları şunlardır:

  • Tyler’ın Hedefe Dayalı modeli
  • Metseffel ve Michael Modeli
  • Provus’un Farklar Yaklaşımı Modeli
  • Stake’in Uygunluk-Olasılık Modeli
  • Stuebeam’in Bağlam, Girdi, Süreç, Ürün (CIPP) Modeli
  • Stake’in İhtiyaca Cevap Vermeye Dayalı Değerlendirme Modeli
  • Eisner’in Eğitsel Uzmanlık Eleştiri Modeli
  • Saylor, Alexander ve Lewis Modeli

Program değerlendirme ile ilgili yukarıda bahsedilen temel yaklaşımların yanı sıra denenmekte olan ya da uygulanmakta olan programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek çeşitli program değerlendirme modelleri bulunmaktadır. Bu modellerin başlıcaları şunlardır:

  • Tyler’ın Hedefe Dayalı modeli
  • Metseffel ve Michael Modeli
  • Provus’un Farklar Yaklaşımı Modeli
  • Stake’in Uygunluk-Olasılık Modeli
  • Stuebeam’in Bağlam, Girdi, Süreç, Ürün (CIPP) Modeli
  • Stake’in İhtiyaca Cevap Vermeye Dayalı Değerlendirme Modeli
  • Eisner’in Eğitsel Uzmanlık Eleştiri Modeli
  • Saylor, Alexander ve Lewis Modeli

Program değerlendirme ile ilgili yukarıda bahsedilen temel yaklaşımların yanı sıra denenmekte olan ya da uygulanmakta olan programların değerlendirilmesinde kullanılabilecek çeşitli program değerlendirme modelleri bulunmaktadır. Bu modellerin başlıcaları şunlardır:

  • Tyler’ın Hedefe Dayalı modeli
  • Metseffel ve Michael Modeli
  • Provus’un Farklar Yaklaşımı Modeli
  • Stake’in Uygunluk-Olasılık Modeli
  • Stuebeam’in Bağlam, Girdi, Süreç, Ürün (CIPP) Modeli
  • Stake’in İhtiyaca Cevap Vermeye Dayalı Değerlendirme Modeli
  • Eisner’in Eğitsel Uzmanlık Eleştiri Modeli
  • Saylor, Alexander ve Lewis Modeli

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.